in

Moskvitch 401. Een Sovjet Kadett

Moskvitch 401

Het is hier nog lang niet zo koud als in Siberië. Maar deze klassieke Rus voelt zich hier nu prima. De Moskvitch 401 op de foto’s werd gebouwd door de AZLK (Avtomobilny Zavod imeni Leninskogo Komsomola) en dat betekende dan weer “Leninist Communist Youth League Automobile Factory”. En als dat je vaderlandsliefde niet masseert, dan ben je een reddeloze cynicus.


Geleende kennis, geannexeerde productie

In de Sovjet Unie was ook voor WOII al een auto industrie. Die bestond feitelijk uit licentiebouw van Amerikaanse en West Europese auto’s, waarbij het plaatwerk dikker, de vering stugger en de verwarming gespierder werd uitgevoerd. Na de tweede wereldoorlog kreeg de Sovjet auto industrie een boost door de herstelbetalingen en het onttrekken van allerlei productiemogelijkheden vanuit het toch niet zo duizendjarige rijk.
De auto die je ziet op de foto’s is een Moskvitch 401, gebouwd in 1955 en intussen perfect gerestaureerd. Want hoewel ‘Russisch’ vervoer van omstreeks WOII en de Koude Oorlog nooit zo ‘besmet’ is geweest als voormalig Nationaal socialistisch vervoer is het nog steeds geen hot collectable stuff geworden.

Een opgewarmde Kadett

De Moskvitch 401 werd geïntroduceerd in 1954 en net als de 400 was het in feite een lokaal gemaakte Opel Kadett K 38. Opel moest de hele Kadett bakkerij overgeven aan de Sovjet-Unie als oorlogskosten compensatie voor de Sovjetunie. Dat was een zware slag voor Opel, dat in een crisis terechtkwam, waarvan het zich slechts met veel moeite herstelde. De Russen pakten wat ze pakken en vinden konden en zetten de buit op het spoor. Voor het vervoer van machines en uitrusting van Russelsheim naar Moskou waren 56 goederentreinen nodig.

Bijna 99% Identiek

De Moskvitch 401 had, net als de oorspronkelijk Kadett, een watergekoelde viercilinder motor van 1.126 cc met een Russische K24 carburateur. Daarachter zaten een drie versnellingsbak en een koppeling met maar één plaat. Met een topsnelheid van zo’n 100 km/u was zo’n Moskvitch veel te snel voor de meeste lokale karrenpaden. Moskvitches zijn vrijwel ongewijzigd tot 1956 vervaardigd in verschillende uitvoeringen: als vierdeurs sedan, cabriolet, busje en als rolling chassis voor opbouw naar eigen smaak. Ter compensatie van de naweeën van de oorlog zijn er ook tamelijk veel exemplaren gemaakt als invalide-voertuig.

Buiten Moskou heeft de tijd stilgestaan

Als je nu naar beelden over Moskou kijkt, dan zie je daar de grootste, snelste en duurste automobielen rijden die het topsegment kan leveren. Het is nog net niet zo gek als in plekken als Abu Dabi. Maar hoe verder je van het Episch centrum van Poetins dromenland komt, hoe verder je teruggaat in de tijd.

Het plattelandsleven in de voormalige Sovjet Unie is immers nog net zo armoedig als heel vroeger. En wij weten intussen dat er daar nog heel wat klassieks rijdt en sluimert. Maar om spullen uit die regio weg te krijgen moet je elke beambte die er mogelijk iets mee heeft te maken omkopen. En als de lokale maffia dan ook nog over je activiteiten hoort. De plaatselijke bevolking is trouwens arm en hartveroverend gastvrij. Het economische model is daarbij dat de vrouwen werken, kinderen opvoeden, het huis beredderen en de mannen dronken zijn of op het punt staan dat te worden. Voor veel vrouwen uit de regio is een man die niet drinkt de onhaalbare droomprins.

Lees ook:
Moskvitch Aleko, en de Lada Tavria
Back in the USSR: Russische klassiekers
Russische klassiekers, toeval bestaat niet
Leningrad Sport Custom… Russische sportwagen
Klassiekers halen in Rusland


Bevalt het u waarover we schrijven? Dit artikel werd u – net als al het andere dat u hier leest – gratis aangeboden. We doen niet aan premium artikelen, en willen dat ook niet gaan doen. Maar daarbij kunnen we wel uw hulp gebruiken. Abonneer u daarom op Auto Motor Klassiek. U krijgt dan ook nog eens elke maand een AMK in uw brievenbus. Dat kan via de link hierboven. Of doneer een gewenst bedrag via onze betaalpagina, via deze link en vermeld bij omschrijving donatie. Help ons de dagelijkse artikelen gratis te houden.


 

28 Comments

Leave a Reply
  1. ja maar Olav ten Broek tot onbergrenzede verschaemnis van de nazis hadden ze eigen lijnk geen goeie lichte vrachtwagens. Ze hadden alleen de amerikaanse Opel Blitz, een geweldig ontwerp. En die wer door de Nazis geadopteerd. Maar GM verdiende natuurlijkwel eerlijk geld in de dertiger jaren, maar ik betwijfel of ze het waagden een cent te verdien aan Opel in oorlogstijd. Trouwens Opel Ruesselsheim zowel als Brandenburg waren beide al overgewnomen door de Nazis.

    • Volgens de “Trading with the enemy act” was het GM verboden om de winst van Opel te incasseren vanaf het moment dat Duitsland de oorlog verklaarde aan de VS in november 1941. Tot die tijd verdiende GM inderdaad miljoenen met het produceren van Duits oorlogsmaterieel, omdat toen simpelweg Duitsland nog geen vijand was. Als positief punt kan ik vermelden dat de leiding van Opel en GM hun Joodse medewerkers al halverwege de jaren dertig de kans gaven om aan vervolging te ontkomen door ze werk aan te bieden bij Vauxhall in Luton, waar tot op de dag van vandaag een Duitse gemeenschap bestaat.

      Inderdaad was vanaf 1941 de Duitse regering feitelijk de baas in de Opelfabrieken. Maar dat weerhield GM er niet van om de winst veilig te parkeren tot een later tijdstip.

      En dan was er Ford. Henri Ford was een van de grootste inspirators van Hitler. Ford was zelf een regelrechte Nazi en ondersteunde van harte het Nazibewind. Ford weigerde zelfs om Amerikaans legermaterieel te maken terwijl zijn bedrijven dat voor Duitsland wel deden. Bij Ford werden al vanaf 1933 alle joden ontslagen en Ford maakte in de oorlog gebruik van slavernij. Henri Ford kreeg “voor zijn grote verdiensten voor het Duitse Rijk” niet alleen de hoogste Duitse onderscheiding die een buitenlandse burger te eer kon vallen, het Grootkruis van de Duitse Adelaar, Adolf Hitler had boven zijn bureau in de nieuwe Rijkskanselarij een levensgroot olieschilderij van “zijn” Heinrich Ford.

      Niet alleen Opel en Ford waren ruimschoots betrokken, natuurlijk. Ik noem Hollerith, een divisie van IBM, zonder hun systeem van ponskaarten was de holocaust onmogelijk geweest en IBM werkte daar gewoon aan mee. Ik noem Eastman-Kodak, die zelfs een fabriek had bij Auschwitz. Ik noem Standard Oil, die de nazi’s van brandstof voorzag en Chase Manhattan Bank die alle geld leende voor de militaire opbouw.

      In Nederland was het Shell dat al vanaf 1921 de NSDAP steunde, met miljoenen en miljoenen. Henri Deterding was geobsedeerd door het kwijtraken van de Kaspische en Siberische olievelden en wilde die koste wat kost terughebben, hij zag in de nazi’s een middel om de Sovjet-Unie aan te vallen.

      En dan hadden we in Rotterdam de Bank voor Handel en Scheepvaart, opgezet door wapenfabrikant Thyssen, om voor en tijdens de oorlog toegang te hebben tot Wall Street-kapitaal. Deze nazi-bank had een vestiging in New York, the Union Bank, die werd geleid door Prescott Bush, de vader en grootvader van twee latere presidenten.

      Het is dus triest maar waar: de arme sloebers op Omaha Beach werden aan flarden geschoten met oorlogstuig dat hun eigen fabrikanten hadden geproduceerd en hun eigen bankiers hadden gefinancierd.

  2. Zo te lezen is de schrijver al een tijdje niet in Rusland geweest en omschrijft de jaren van Boris Jeltsin:

    “Het plattelandsleven in de voormalige Sovjet Unie is immers nog net zo armoedig als heel vroeger. En wij weten intussen dat er daar nog heel wat klassieks rijdt en sluimert. Maar om spullen uit die regio weg te krijgen moet je elke beambte die er mogelijk iets mee heeft te maken omkopen. En als de lokale maffia dan ook nog over je activiteiten hoort. De plaatselijke bevolking is trouwens arm en hartveroverend gastvrij. Het economische model is daarbij dat de vrouwen werken, kinderen opvoeden, het huis beredderen en de mannen dronken zijn of op het punt staan dat te worden. Voor veel vrouwen uit de regio is een man die niet drinkt de onhaalbare droomprins”

    • Inderdaad, Er wordt weer veel volledig uit de grote duim gezogen. Ik heb wèl veel gereisd door Rusland de laatste jaren en wat er in dit artikel staat heeft niets met de werkelijkheid te maken. Een hardnekkige oostblok bashing reflex in Westers dromenland. Aan de andere kant, wanneer je in Nederland op het platteland woont en in Amsterdam werkt denken sommigen ook dat je van Nova Zembla komt en in berenvellen thuis rondloopt, ook eigen ervaring dus laat maar, hopeloos.

        • Dag Dolf, Die heb je hier ook maar hier gebeurd dat meer achter de gordijnen. Ik heb het even opgezocht voor je op de site van WHO. NL per capita 9.6 liter per jaar (2019), Russische federatie 11.2 liter. Niet echt een schokkend verschil en dat verschil wordt al kleiner. Is ook mijn ervaring, het is tegenwoordig meer in zwang om helemaal geen alcohol te gebruiken en gezond te eten. Dat zal best verschillen per sociale groep maar die oude vooroordelen moeten echt een keer overboord want achterhaald. En dat geld absoluut ook voor regio’s ver weg van Moskou, het verbaasd me zelfs in positieve zin keer op keer.

          • Ik lees nooit een artikel over Fiat, met anekdotes over de Cosa Nostra of over spaghettivreters en ik lees ook nooit een artikel over een Chevrolet met als bijschrift iets over vuurwapens en Hillbillies en ik lees nooit iets over een Mitsubishi met verwijzing naar de kolenmijn op Hashima of de gruwelijkheden in Unit 731. Maar als het over Rusland gaat dan moet er altijd een pargraaf met vooroordelen in staan, zelfs als het over een auto gaat. Eigenlijk staat er “Wij zijn betere mensen”. Koude Oorlogs hersenspoeling, denk ik maar.

  3. Alle reacties nebben voor of nadelen. Ik vind het een mooi artikel en hoop dat we gewoon allemaal mogen blijven genieten van de inbreng. Hak niet op elkaar in, maar ga met respect met elkaar om.
    Geef toe, dat willen we toch allemaal.

  4. Olav je schrijft eerst dat de Opel fabriek niet in Russelsheim stond maar in Brandenburg verderop in je schrijven meld je dat de Opel fabriek compensatie heeft gehad van de Amerikanen omdat ze de fabriek in Russelsheim plat hadden gebombardeerd.
    beetje slordig !!!
    gr Jogchum.

    • Niet te snel oordelen Jochem! De hoofdvestiging van Opel was en is Rüsselsheim, maar de vooroorlogse Kadett is altijd gemaakt in hun nevenvestiging in Brandenburg en de naoorlogse in Bochum. Vandaar.

  5. Klopt niet. De Kadett-fabriek stond niet in Rüsselsheim, maar in Brandenburg, in de Sovjet-bezettingszone. Daarom kon de USSR hem meenemen. De Russen hadden geen recht op zaken uit de Westelijke bezettingszones.

    De herstelbetalingen waren een afspraak tijdens de Conferentie van Potsdam. De USSR mocht de helft van de industrie in haar bezettingszone meenemen en heropbouwen in eigen land, dat van Polen tot aan Moskou totaal was verwoest.

    Ook de Westelijke geallieerden kregen een schadevergoeding, maar zij hadden minder behoefte aan Duitse machines dan de Sovjets. De Verenigde Staten kregen ter waarde van 15 miljard Dollar aan Duitse patenten, octrooien en research en enkele duizenden proefmodellen en monsters, van chemische stoffen tot raketmoteren, straalmotoren, optische technieken etc.

    En alsjeblieft geen medelijden met Opel. General Motors verdiende voor en tijdens de oorlog bakken met geld uit de oorlogsproductie van de nazi’s, net als Ford. Geld dat tijdens de oorlog zelf netjes werd geparkeerd in Zwitserland, zodat na de capitulatie GM alsnog haar oorlogswinsten kon ophalen.

    Sterker nog: GM eiste van de Amerikaanse regering compensatie voor de wederopbouw van de gebombardeerde fabrieken in Rüsselsheim en won.

  6. Ja weer een prima verhaal van onze Rusland kenner. Jammer dat er niet bij staat waar deze beauty te zien is c.q vandaan komt (eigen import/handelaar).

    Rusland toch het land voor betaalbare klassiekers ??

  7. in de jaren ’80 kocht ik een Lada 1500, met alles erop en eraan, ja zelfs koplampwissers, voor de prijs van ongeveer omgerekend €4000, lpg-installatie inbegrepen. Het begon als bij het thuis komen met de wagen, bij nazicht, reservewiel was plat, veiligheidsgordel passagier was defect en zo is dat blijven doorgaan. Op een avond kom ik thuis, koplampwissers blijven werken, ondanks het contact afstond, een paar maand later trek ik de handrem aan, lap, die had ik in mijn hand, de bevestiging was losgekomen. Bij het eerste onderhoud na 1000km, kreeg ik een rekening van een volledig groot onderhoud, nieuwe filters en bougies. Betreurenswaardig, ik heb die na 2 en half jaar verkocht voor nog geen €500.

  8. Ik heb zelf zeer goede herinneringen aan mijn eerste auto, een Lada 1500S 2103, toen nog studerend gekocht voor omgerekend 200,- euro. 60.000 km later kon de polyester de carrosserie niet meer samen houden en was het helaas einde verhaal. Starten deed die altijd, dit in tegenstelling tot de meeste andere auto’s, ook in de winter van 1984 bij -22 C
    Een nieuwe Lada 1200 koste toen amper 79000 Frank (ca 2000,- euro nu).
    Ideaal als je voor weinig geld van A naar B moest. Een kleur kon je niet kiezen, na een vol schip kersrode, kwam er een schip gifgroene, gevolgd door een heel schip badkamerblauwe. Als de kleur je niet beviel, of als de banden versleten waren, parkeerde je deze gewoon bij de sloop en kocht je weer een fabrieksnieuwe voor lachwekkend weinig. Zo eenvoudig was dat toen. Helaas zijn die tijden voorbij. Een Skoda (met motor achterin) of Zastava of Dacia (Renault 12 surrogaat), waren nog goedkoper, maar iets minder betrouwbaar. De Lada’s waren inderdaad sterk verbeterde en verstevigde jaren ’60 Fiat 124’s
    In 1982 was de Lada Nova trouwens de meest verkochte auto in Belgie.

    • Mooi verhaal!

      Alleen waarom AZLK vertalen van het Russisch naar het Engels, we zijn hier toch op een Nederlandsche site? Het kan gewoon vertaald worden naar: Automobielfabriek van de Leninistische Komsomol. En als je nog meer wilt weten: Komsomol (Russisch: Комсомол) was een communistische jongerenorganisatie in de Sovjet-Unie. internet, in dit geval en meestal Wikipedia, is jouw vriend!

      Ook leuk, de Duitsers vonden dat de Renault Juvaquatre te veel leek op deze Kadett, maar toen was dit design gangbaar bij meerdere fabrikanten, ook onder andere de Ford Tudor had er wat van weg, toen vond men ook al dat ‘alle auto’s op elkaar lijken’. In ieder geval wat dus leuk is in dit geval dat deze Moskvitch (‘zoon van Moskou’) fabriek sinds enkele jaren tot het Renault concern behoort. En zo is er weer een, ietwat gezochte, cirkel rond.

        • Mijn reactie gaat dan ook meer over het ondergewaardeerd zijn van de Russische klassiekers in het algemeen.en de ervaring die ik ermee heb is helaas alleen maar met een Lada.

          • Ik heb best veel verschillende merken auto,s gehad, Maar de Lada 1600 heb ik het langst gehad, ruim 150000 km gereden in 5 jaar ,nooit laten staan en er erg veel plezier van gehad. Het was een fijne auto en heerlijk warm in de winter.

        • Zo gaat dat altijd. Ik schreef pas iets over Lada op Facebook en dan komt er een reactie als “ik had een Dacia, het broertje van de Lada”.

          Een Dacia had net zoveel met een Lada te maken als een Daf met een Toyota. Maar als je daarnaar vraagt dan heet het “het waren allebei communistische auto’s”, alsof een auto een communist kan zijn.

          • Toen niet, tegenwoordig wel. Lada en Dacia horen beide tot het Renault concern en delen veel techniek met elkaar. De Lada Largus is trouwens de vorige Dacia Logan MCV. Prima wagens overigens. En zo hebben de Franse communisten die, hoogstwaarschijnlijk, de fabriek van Louis Renault genationaliseerd hebben, toch nog hun zin gekregen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Driewielers en dates – column

Lada en garage Stam uit Maarssen – column