Bijzonder

Wankelmotor

By  | 

Ooit verkeerde de hele wereld in de stellige overtuiging dat het geesteskind van Felix Heinrich Wankel (13 August 1902 – 9 October 1988), de Wankelmotor, de wereld zou veroveren, het einde zou betekenen voor de motoren met stuiterende zuigers. NOT!

En feitelijk is het met de Drehkolbenmotor van Wankel al mis gegaan

Die was in zijn genialiteit technisch toch te complex. NSU kocht de licentierechten en ontwikkelde de zaak door tot de hoogst overzichtelijke Rotationskolbenmotor. En die werd voor het gemak maar Wankelmotor genoemd.

De Wankelmotor, genoemd dus naar zijn constructeur Felix Wankel, is een motor die niet werkt met een in een cilinder op en neer bewegende zuiger en een krukas, maar hij werkt met een driehoekige rotor, die draait in een enigszins ovale trommel. Aan elk van de drie zijden van de rotor vindt steeds – tegelijkertijd – een fase van de verbranding plaats, terwijl aan één kant het benzine-luchtmengsel binnenkomt, vindt aan de tweede zijde net een verbranding plaats (gewoon door een bougievonk, waarbij de bougie een tamelijk moeilijk leven had) terwijl aan de derde zijde de erg hete uitlaatgassen net wegstromen in de uitlaatdemper.

Simpel en compact

Naast de draaiende rotor zitten er verder eigenlijk geen bewegende delen in het wankelblok en de compacte en relatief veel vermogen leverende krachtbron leek ideaal voor het gebruik in een in auto’s en motorfietsen. En grasmaaiers. Bovendien draait zo’n Wankelmotor heel mooi trillingsvrij en dat was – zeker in die tijd waarin balansassen nog geen gemeengoed waren – een groot pluspunt. Kortom, de Wankelmotor zou een doorslaand succes worden. Toch?

Elk foordeel…

Maar toch was het niet allemaal zonneschijn en geluk, want – zeker de vroege – Wankelmotoren hadden ook fikse nadelen. Het brandstofverbruik lag hoog en bovendien liep de motor op mengsmering (als een tweetakt dus), waardoor het olieverbruik ook serieus was. Ook waren er nog problemen op materiaaltechnisch gebied: de afdichtingen op de hoeken van de rotor zorgden voor problemen. Daarbij wordt er bij een Wankelmotor relatief veel verbrandingswarmte afgegeven aan het motorblok, dat dus goed gekoeld moest worden.


Die hitte was overigens de reden dat er ooit een experimentele Citroën M35 in vlammen opging. De experimentele ‘hydraulique’ werd na een rit op een droog grasveld geparkeerd. Geheel naar zijn aard zakte de Citroën door zijn hurken. Het hete uitlaatspruitstuk stak het droge gras in de brand…

Toch werd erin geloofd

Maar er waren dus een fors aantal fabrikanten (het waren er meer dan 30)  die ook licentiehouder van de wondermotor werden. Dat gebeurde zowel in de auto- als in de motorwereld.

NSU was de eerste die er in 1964 een auto mee uitbracht en hun Ro80 zou later een ikoon worden. Ook Mercedes en Citroën deden veel ontwikkelingswerk, maar uiteindelijk was het alleen Mazda die daadwerkelijk doorzette en tot 2012 nog steeds een auto met wankelmotor leverde. In de motorwereld leek de wankelmotor veel volgers te krijgen. In 1974 kwam Hercules uit met de W2000, een compacte, lichte wankelmotorfiets. Daar werden er zo’n 1800 van gemaakt.

In de loop van de jaren zeventig bleken de nadelen van de wankelmotor toch groter dan de voordelen. De Suzuki RE 5 werd zowat de ondergang van Suzuki. Alleen het Engelse Norton leek te eigenwijs om de handdoek snel in de ring te gooien. Zij stapten – met dank aan Hercules/DKW – in de wankelwereld toen alle andere merken hadden afgehaakt en in 1983 brachten zij hun volledig met overheidsgelden gesubsidieerde Commander uit. Dat was ook een zeperd.

Wankelmotor

Wankelmotor

Wankelmotor

Ooit eerst ingebouwd in een sneeuwscooter. Maar Fichtel & Sachs maakte wankelmotoren voor veel toepassingen. Dit is een grasmaaier

 

suggestiebanner


Ook leuk om te lezen…


Nu in de winkel

Het decembernummer van Auto Motor Klassiek, met deze maand de restauratie door een vader en zoon van een felgele Simca 1100 Ti, die ook de omslag siert. De Ford Escort van Andreas van Zoelen, die de auto van zijn vader koestert. En die het ook nog eens tot televisiester heeft geschopt. 

En verder:

de reïncarnatie van een Porsche 914-6, reizen met en restaureren van een Mazda MX-5, rijden met diverse DAF’s, een Honda CB500 in jaren zeventig joggingpak, een Motobi 175 Catria Lusso en bijna dertig pagina’s korte berichten, verslagen, praktische tips, columns en korte typebeschrijvingen. Bovendien natuurlijk ook meer dan veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet verder aangeboden worden. Abonneer nu en bespaar bijna 40% per maand.
En ook nog:
Wings & Wheels
Opel Blitz treffen
Goodwood Revival Meeting
ClassicsNL Leeuwarden

Dolf Peeters

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

16 Comments

  1. Henk

    12 augustus, 2019 at 13:23

    Wel een zeer logisch principe.

  2. wilbert kleijkamp

    10 augustus, 2019 at 21:52

    Ik meen ooit eens gelezen te hebben dat rolls royce onderzoek gedaan heeft naar een wankel diesel ?

    • CapoTom

      14 augustus, 2019 at 18:35

      Klopt, deze bestond uit een kleine en een grotere rotor waarbij het kleinere exemplaar voor drukvulling zorgde.

  3. Albert

    9 augustus, 2019 at 21:18

    Ik kan mij ook nog herinneren dat er iemand met een wankelmotor aan dragrace deed, toen nog grote namen op de Philips-Airstrip in Drachten. Moet begin 80 zijn geweest of eind 70, Henk Vink (2 à 3 keer Kawasaki achter elkaar) draaide nog volop mee, Rob Janssen (Benelli Sei), Herman Jolink met (750 cc Ducati “rondcarter”) en niét te vergeten Brian Chapman met zijn Mighty Mouse (Vincent 1-cilinder blok 500 cc, blower erop en (geloof ik) veel Nortorn-Manx spul erin).
    Iemand werd steeds beter met Wankelblokken toen en haalde in een paar wedstrijden uit zo’n blok wat normaal veel langer nam; de meeste fouten had hij er inmiddels uit en hij kon ze ook reviseren terwijl toen zo’n verslten blok nog vaak weg weggegooid… zou niet mogelijk zijn. Zijn naam weet ik niet meer helaas…

    • CapoTom

      9 augustus, 2019 at 21:32

      Die dragracer van toen was Peter Zulver. Ooit in Vlissingen gezien bij een sprint op de achste mijl. Het enige wat me van toen is bijgebleven, was een grote klap en daarna een oorverdovende stilte…….. Jammer, was een interessante ontwikkeling.

  4. Rjab

    8 augustus, 2019 at 18:27

    Het deel van de verbrandde geparkeerde auro is me eens (heeeeel lang geleden) verteld i.v.m een eerste generatie Porsche 911 Turbo die na een schnelle fahrt in het lange droge gras werd geparkeerd. Waarheidsgehalte?. Wir haben es nie gewusst

  5. Rjab

    8 augustus, 2019 at 18:21

    Haaidiehaai. Hebben wij in ons eigenste knollenland niet de Van Veen met PrDr Wankelmotor gehad? Mag natuurlijk niet ontbreken😎

    • Dolf Peeters

      9 augustus, 2019 at 09:09

      Dat is zo’n klasse apart. Dat verdient zijn heel eigen verhaal. Maar als je er voor gaat zitten, dan kun je het hele internet natuurlijk volschrijven over deze vondst. Van de week trouwens voor het eerst een Mazda Cosmo Eunos gezien. Dat is hoogst indrukwekkend!

      • Tub

        9 augustus, 2019 at 10:07

        Hoi, ik ben het wel met Rjab eens dat de van Veen Wankel met zijn in mijn ogen erg mooi design van Jos Schurgers hier vermeld moet worden. Uiteraard is een aparte beschouwing erover uiterst welkom.

        • Harald Westenberger

          18 augustus, 2019 at 20:04

          Beste Tub en overige geinteresseerden in de Wankeltechniek, de achtergrond van de Van Veen OCR1000 alsmede de OCR Sprinter van Peter Zulver is te vinden op de kreidlerdatabase.nl van Louis Doerr, ga daar naar PERSONEN en verder via medewerkers Van Veen NL en VV Duitsland Duderstadt, naar het ontwikkelingsteam in A’dam met projectleider Jim Klusowski en medewerkers Jaap Voskamp, Jos Schurgers, Rinus Boerstra, Friso Schuerhoff en Harald Westenberger,op genoemde sites is ook het eea. over de OCR Sprinter I + II van Peter Zulver met medew. Jaap, Jos, Rinus en mijzelf te vinden.

      • Roger Visser

        14 augustus, 2019 at 23:23

        De Smit bros op Texel hebben in hun museumpje ook een leuke verzameling wankel motorfietsen en andere wankel aangedreven apparaten.

  6. Jaap

    8 augustus, 2019 at 16:00

    Een M35 heeft wel degelijk veerbollen, dus kan een M35 ook wel door zijn hoeven zakken. Ik heb een aardig archiefje over de Wankelmotor en het verhaal over een in vlammen opgegane M35 ben ik nog niet eerder tegengekomen, wat natuurlijk ook weer niet wil zeggen dat het nooit gebeurd is. De Birotor GS is natuurlijk een GS Birotor, maar Mazda MX-jes met een Wankelmotor? Ik denk dat je de RX-serie bedoelt. Er is wel een experimentele serie geweest voor testwerk met een waterstof-Wankelmotor in de MX-5, maar die waren niet voor de verkoop, maar puur voor testwerk. Bij Mazda staat de Wankelmotor helaas ook al enige jaren in de koelkast, hoewel alle Wankelfanaten over de hele wereld hopen op een terugkeer van de Wankelmotor, en dan uiteraard als aandrijving en niet als range-extender.

    • Pascal

      8 augustus, 2019 at 16:15

      Je hebt gelijk Jaap: Mazda RX ( met de R van Rotatie).
      Vwb HP op de M35; dat durf ik te betwisten, maar een mens kan zich vergissen..

  7. Pascal

    8 augustus, 2019 at 12:57

    Een M35 was een Ami met enkelschijfs wankel…en een Ami heeft geen HP en kan dus niet door z’n hoeven zakken Dolf..
    Naast de M35 poogde Citroën het ook met een Birotor GS, en da’s wèl een hydraulique..de voorloper van de BX.

    Mazda is momenteel de enige die voet bij stuk houdt voor wat betreft de wankel; de MX-jes zijn het bewijs dat een rotatie motor wel werkt.

    • Dolf Peeters

      8 augustus, 2019 at 14:47

      Dag Pascal. Dan heb ik de verkeerde laten verbranden. Bedankt!

    • Jan

      8 augustus, 2019 at 20:36

      Een ami heeft inderdaad geen hp, maar een M 35 wel.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *