Artikelen

IFA BK 350. De andere boxer

By  | 

De BK 350 (de letters staan voor Boxer Kardan met 350 cc cilinderinhoud) was een motorfietsmodel van de VEB Motorradwerke Zschopau (MZ), die werd geproduceerd van 1952 tot 1959; aanvankelijk onder de naam “IFA BK 350”. De BK 350 werd aan het publiek gepresenteerd op de Leipziger Messe in 1951 als een DKW tweecilindermotor. De start van de productie werd echter uitgesteld tot eind 1952. Vanwege de speciale constructie werd de BK 350 met grote internationale belangstelling  tegemoet gezien.

Een land vol afkortingen

Even tussendoor: VEB staat voor Volkseigene Betrieb. En de insteek bij die socialistische droomgedachten was… Nou ja: dat het volk eigenlijk iets te zeggen zou hebben over… Laat maar. IFA is ook een letterwoord: Industrieverband Fahrzeugbau. En dat was dan weer het overkoepelend orgaan waaronder er in de DDR (Deutsche Demokratische Republik, wie kent hem nog?) van allerlei voertuigen werden gemaakt. De DDR hanteerde de EVP: de Endverbraucherpreis. En dat was de verkoopprijs zoals die door de Staat was vastgesteld. Trouwens: een ABV, Abschnittsbevollmächtigter, was in de DDR een politiebeambte van de VP of VoPO, de volkspolitie.

Maar die IFA BK 350 was een apart ding

De motorfiets werd aangedreven door een tweetakt boxermotor. Die insteek werd slechts in zeer weinig voertuigen gebruikt, waaronder bijvoorbeeld de Velocette Viceroy. Dat heeft natuurlijk te maken met de mengselspoeling in het carter van tweetakten. Bij de BK ging de ademhaling van twee tegenover elkaar liggende cilinders via een gemeenschappelijke carterruimte. Dat was mooi gedacht, maar werkte suboptimaal. Maar daartegenover staat dat Duitsers onder welk regiem ze dan ook opereerden een voorliefde voor mooie techniek hebben gehad.

De motor leverde eerst 15, later een maximum van 17 pk bij 5000/min. Al dat vermogen werd via een cardanas naar het achterwiel gestuurd. De BK 350 was het eerste ontwerp van de voormalige DKW-fabriek na de oorlog en draaide aanvankelijk onder de naam van – en daar gaan we weer met een afko: het staatsbedrijf GDR (Gesellschaft bürgerlichen Rechts) en voertuigbouwvereniging IFA van de band. Het verhaal gaat dat de krachtbron ontworpen was als startmotor voor straaljagermotoren.

Het klopt gedeeltelijk omdat in de DKW-fabriek in Zschopau in de nadagen van WOII een 250 cc grote boxermotor voor dat werk was ontwikkeld. Het einde van de Tweede Wereldoorlog verhinderde echter dat die twins in productie gingen. De BK-350 motor is wel gebaseerd op deze ontwikkeling, waarbij de cilinderinhoud met 100 cc groeide om naast de bijna gelijktijdig ontwikkelde 250 cc AWO – en dat staat natuurlijk voor ‘Arbeiterwohlfahrt’, een gedecentraliseerde Duitse welzijnsorganisatie die voortbouwt op persoonlijk lidmaatschap van haar lokale verenigingen – geen tweede motorfiets met dezelfde cilinderinhoud te hebben.

Het vervolg

De BK 350 werd vanaf 1956 geleidelijk vervangen door de MZ ES (die niets gemeen had met de BK. Twee redenen hebben geleid tot het verdwijnen van de BK: de productie ervan was veel gecompliceerder dan de reeds parallel gebouwde eencilinder ES. Aan de andere kant was de staat van mening dat de productie van slechts één ‘groot’ motorfietsmodel voor één land voldoende was. De productie van de Simson AWO 425 viertakt moest vanuit diezelfde insteek dan ook worden stopgezet.

Verder was de motor van de BK 350 niet volledig uitontwikkeld. De vullingsgraad van de linkercilinder gaf moeilijkheden bij het afstellen van de carburateur, veroorzaakt door de stromingsomstandigheden in het gemeenschappelijke carter van beide cilinders. Goed afgestelde carburateurs werkten zonder problemen. Tenminste als de BK dapper mocht blijven ademhalen: om verstoringen en koolstofafzettingen te voorkomen, werd rijden op hoge snelheid met snelheden boven 3000 tpm aanbevolen. 3000 Toeren. Daar zijn we niet echt meer van onder de indruk.

In de tijd dat Japan nog goede voorbeelden nodig had om goede motorfietsen te bouwen werd een kopie van de BK gemaakt in de jaren 1950 en 1960.

Toppers van toen

In hun tijd waren deze motorfietsen toppers. Ze waren mooi van lijn, eenvoudig schoon te houden en ze werden ingezet als zijspantrekkers tot bij zesdaagse offroad evenementen. De BK 350 lijn bleef 7 jaar met weinig modificaties in productie. Maar omdat de motorfiets in de DDR echt wel tot de statustoppers behoorden, zijn er geen tienduizenden van de 115 km/h snelle sociaal democratische zwaargewichten gemaakt. Het exemplaar op de foto’s vonden we bij het onwaarschijnlijke Loods 8 in Arnhem.

Ook interessant om te lezen:

MZ. Toen de glorie nog niet vergaan was…

Schuurvondst? Woningvondst! Kassa!

 

IFA BK 350 cockpit



Ook leuk om te lezen…

contentbanner

Nu in de winkel

Het novembernummer van Auto Motor Klassiek, met deze maand onder andere restauratieverslagen van de NSU Prinz, b en een Rabeneick prototype. Heel bijzonder is de Honda City, sowieso bijna niet gezien in Europa en deze is ook nog eens nieuw.

En verder:

  • Rover P5B Coupé
  • Laverda RGS
  • Shelter en andere dwergauto’s
  • 40 jaar Lancia Delta
  • Oldtimer en Classic Cars Leek

En meer dan 25 pagina's nieuws, technische tips, evenementenverslagen, previews en ruim 40 pagina's oldtimers te koop. Abonneer nu en bespaar bijna 40% per maand.

Dolf Peeters

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

    4 Comments

    1. Maurice

      9 november, 2019 at 18:02

      Een tweetakt boxermotortje dat dienst deed als startmotor voor straalmotoren?
      Klopt.
      De ME262 werd erdoor gestart. Heb ooit zo’n motortje in mijn handen gehad. De uitdrukking ‘curieus’ is een eufemisme voor dat kleine lieve ding.
      Maar goed, er zijn ook tractoren die een tweetakt motortje als startmotor gebruiken. Dus zo curieus is dat dan ook weer niet. Het werkt hoor, en goed ook. Serieus! 😊

    2. Rjab

      8 november, 2019 at 19:57

      Heeft bk ook nog iets met kookpannen te maken??

    3. Pascal

      8 november, 2019 at 14:14

      Bíjna goed: de afkorting AWO (van de 250cc 4-takt Simson/AWO) staat in dit geval voor ‘Awtowelo’, de Russische vertaling voor het duitse ‘Aktiengesellschaft’…

    Leave a Reply

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *