Historie

Ford Amsterdam. Ford in Nederland

By  | 

In een recent gesprek – over klassiekers, Corona en discriminatie – kwam er een oud oom Jaap in het verhaal. Oudoom Jaap was blijkbaar een groot deel van zijn leven autopoetser geweest bij Ford Amsterdam. Bij de Amsterdamse Ford fabriek dus. Met de toen gebruikte celluloselak had hij daar blijkbaar een fulltime job aan.

We publiceren deze artikeltjes gratis, en willen dat natuurlijk ook blijven doen. Maar u begrijpt dat dat voor ons niet gratis is. Ondersteunt u dit initiatief en waardeert u het? Overweeg dan eens een abonnement op Auto Motor Klassiek. U helpt ons dan niet alleen de gratis initiatieven betaalbaar te houden, maar ontvangt als bonus ook nog eens elke keer een AMK in de bus. En u betaalt nog maar € 3,30 per nummer in plaats van € 4,99. Elke maand goed voor uren leesplezier.

Strijd tussen 010 en 020. Toen al

En Ford in Nederland? Met een fabriek in Amsterdam? Nou ja: in 1974 was er in de auto-info hoek al een jubeljaar: “Vijftig jaar Ford in Nederland.” Nu gaan we dus richting eeuwfeest. De vestigingsplaats voor Ford in Amsterdam was eigenlijk tweede keus. Eigenlijk had Henry Ford, die er speciaal naar Nederland voor was gekomen, naar Rotterdam gewild. En Rotterdam wilde dat ook wel. Want daar was in 1924 de NV Nederlandse Ford Automobiel Fabriek opgericht. Daar werkten al snel 55 mensen. In 1930 zou er een grote uitbreiding van de activiteiten komen.

Lees ook: Een A Ford is een echte auto

Ford werd feestelijk onthaald, kreeg een rondvaart door de haven en werd trots naar de bouwlocatie gebracht. Daar zag hij dat het perceel niet aan de haven, direct aan het water lag. Voordat er CEO, raden van bestuur en commissarissen waren, was het leven van een ondernemer makkelijk. Ford besliste ter plekke: “Geen haven, dan geen fabriek”. Hij zette zijn hoed op en verliet de locatie. Waar men in opperste verwarring achterbleef. In de buurt van zijn hotel zag Ford een toen zo typerende melkboer die zijn ronde deed met zijn hondekar. Op de kar stonden hoogglans gepoetste koperen melkvaten. Ford kocht de kar – exclusief hond – voor zijn museum in Dearborn. Hij moet gezegd hebben: “Zo. Nu ben ik in elk geval niet voor niets naar Nederland gekomen”.

Lees ook: De Ford Anglia (1959-1967)

020 Pakt de punten

Omstreeks 1930 haalden de Amsterdammers Ford binnen met een perceel aan het water, Ford Amsterdam aan de Hemweg. Daar was ruimhartig plek voor nog veel expansie. En de Nederlandse ingenieurs en architecten hadden er een insteekhaven bij bedacht zodat de rijdende kranen de onderdelen direct uit de scheepsruimen de fabriek in konden rijden. Op 8 oktober 1931 werd de eerste betonnen heipaal geslagen op het nieuw opgespoten terrein. De fabriek werd in snel tempo gebouwd. De belangrijkste gebouwen en installaties waren eind augustus 1932 klaar en in september van dat jaar werd de nieuwe Ford fabriek in bedrijf gesteld. De officiële opening was op 15 mei 1933. Henry en Edsel Ford waren daarbij niet aanwezig en volstonden met het sturen van een telegram. En de fabriek had natuurlijk Fords lopende band systeem. Met in eerste instantie een productie van tachtig auto’s per dag werd in 1934 bij Ford Amsterdam de 500e Ford geassembleerd; in 1947 de 50.000e; in 1960 de 250.000e en op 13 mei 1974, toen de Nederlandse Ford Maatschappij haar halve-eeuwfeest vierde, werd de 457.838e Ford van de band gereden.

Van die lopende band kwamen B Fords, echte Amerikaanse V8’s zoals de Lincolns, bestel- en vrachtauto’s. Er werden Taunussen, Consuls, Zephyrs en Transits gemaakt. In het 50ste jubileumjaar maakten de Amsterdammers nog zo’n 20.000 Ford Cortina’s plus vrachtauto’s. Amsterdam werd later daarbij ook nog eens verdeler van ongeveer 45.000 Fords uit de Belgische fabriek in Genk.

Lees ook: De Ford Taunus van Janneke

Einde verhaal

Tegen het einde van de jaren zeventig begon de fabriek in van Ford Amsterdam met verlies te draaien en eind 1980, begin 1981 waren die verliezen zo hoog opgelopen dat ze voor de Ford Motor Company onacceptabel waren geworden. In november 1981, bijna vijftig jaar na de opening, sloot Ford de fabriek. Ruim elfhonderd voor het merendeel Spaanse en Turkse werknemers kwamen daarbij op straat te staan.

De foto’s zijn afkomstig uit een brochure die de PR-afdeling van Ford Amsterdam begin jaren zestig uit gaf. Bezoekers van de fabriek kregen het boekje na afloop mee naar huis. Er moeten er dus nog heel wat in oude lades, kasten en op zolders liggen.

 

Nu in de winkel, het augustusnummer

Auto Motor Klassiek van augustus ligt nu in de winkel. Voor maar 4,99 een garantie voor zeker een paar uur leesplezier.

Deze maand een mooie opvallende omslag. De Opel Rekord die Erwin Roosink een paar jaar geleden kocht in slechte staat en volledig restaureerde. Waarna hij als fan van de Dukes of Hazzard aan het uiterlijk van zijn Rekord een eigen draai gaf.

Verder in dit nummer:

  • Fiat 850 Familiare die na een halve eeuw overging naar de tweede eigenaar, die vervolgens beloofde de volgende halve eeuw er goed voor te zorgen.
  • Suzuki GS1000 die in de eind jaren zeventig een nieuw hoofdstuk vormde in de betrouwbaarheid en rij-eigenschappen van de Japanse supersports.
  • De Volvo 340 GL is dan misschien wel geen uniek type auto, maar met zijn 58.000 kilometer op de teller, is de inmiddels 33 jarige klassieker wel in unieke staat.
  • In het praktjkartikel leren interieur opknappen wordt een uitgedroogd leren interieur weer mooi gemaakt.
  • De Toyota Corolla Coupé GT Twin Cam 16 is de laatste tien jaar behoorlijk in populariteit gestegen. Reden voor ons er eens een reportage aan te wagen. We vonden een mooi exemplaar.
  • BMW R100 Mono. In vergelijking met een R69S of een R90S heb je zo’n ‘nieuwe’ R100RT voor wisselgeld. En je rijdt er een mooie motor mee. Een signalement.
  • De Saab 96V4 van Ad van Beurden had al wat rally's gereden, maar om hem echt optimaal te laten presteren, moest er nog het een en ander aan gebeuren. In dit nummer een verslag van de werkzaamheden.
  • In 75 jaar later opnieuw een serie foto's uit de oude doos, waarmee we even terugschakelen naar de jaren van de Tweede Wereldoorlog.

Alle auto- en motorverhalen worden voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien ook rond de veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet eens aangeboden worden. Het perfecte leesvoer, ook voor de komende vakantie. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

Meer over wat er in deze editie allemaal staat ziet u op onze pagina deze maand.

 

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

12 Comments

  1. Gerard

    4 juli, 2020 at 09:06

    Ik heb zelf een ford fairlane uit deze fabriek de concullegas hebben er al eens een reportage over gemaakt https://www.autovisie.nl/video/uw-garage-ford-fairlane-500-1964/

  2. Jeroen

    3 juli, 2020 at 09:25

    Bijna ging het niet door, doordat er geen plek direct aan de haven was. Ben benieuwd wat m’n opa, voormalig monteur bij Ford Amsterdam, dan voor een werk had gedaan in die tijd…

    • Dolf Peeters

      3 juli, 2020 at 12:44

      Misschien was hij in de rondvaartboten bizniz terecht gekomen. Of is floating Amsterdam iets anders?

  3. Cornelius

    3 juli, 2020 at 02:28

    Destijds sprak ik een voormalig leiding gevende van de fabriek.
    Die stelde dat het hoge ziekte verzuim en de gebedstijden van een grote groep werknemers mede de oorzaak was van het verlies draaien en Ford er daarom de stekker uit trok.
    Lijkt me ook vrij lastig met lopende band werk in een continu bedrijf.
    Maar hoe het ook zij, jammer was het wel, een verlies voor Amsterdam.

  4. Henk Boon

    2 juli, 2020 at 23:58

    Kan mij de fabriek nog goed herinneren. Wij brachten er een bezoek met de J van der Laanschool uit Groningen in 1967. Vooral veel Transits gezien toen.

    • Dolf Peeters

      3 juli, 2020 at 12:43

      Dan kun je het boekje hebben gekregen waar uit wij de foto’s haalden!

  5. Hans Colijn

    2 juli, 2020 at 22:36

    Mooi artikel van je Dolf! Goed gedocumenteerd (zover ik het kan beoordelen natuurlijk…) Chapeau!

    • Dolf Peeters

      3 juli, 2020 at 12:42

      Bedankt! We doen altijd onze best! Maar als je dan bedenkt dat er toen fulltime autopoetsers waren… Gewoon geboren en getogen Hollanders. Tijden zijn veranderd

  6. Olav ten Broek

    2 juli, 2020 at 19:58

    Ach, Rotterdam zou aan de Waalhaven de Nederlandse kaiser-Frazerfabriek krijgen, waar na de oorlog de NEKAF-jeeps werden gemaakt maar ook allerlei Chryslerproducten en Simca’s. Ford Amsterdam viel in het niet bij de enorme fabrieken in Keulen en Genk natuurlijk.

    De Amsterdammers bouwden de laatste tien jaar vooral de Ford Transit maar op de foto’s zien we een Taunus 12m P4 en een Taunis 17m P3. CKD’s kennelijk waarop geen importheffingen werden betaald omdat ze in onderdelen waren geïmporteerd.

  7. Roy Nordsiek

    2 juli, 2020 at 19:12

    Mooi artikel over Ford Amsterdam, ik ben opgegroeid in Amsterdam boven een Ford garage, sub dealer van de aja. De garage hete garage van Breda, was dus dealer met werkplaats en had Ford Cortina taxi’s en Ford fairlaine 500 rouwwagens, iedere zondag gingen wij nieuwe auto’s inrijden, dat moest toen nog, van 1965 tm 1973 heb ik daar gewoond, toen zijn mijn ouders gescheiden, nu ben ik in het bezit van een Cortina mk3 en zoek ik een 15m RS.
    Overigens koop ik dit blad al jaren en heb ik al een aantal jaren een abonnement op het hazepad 10 te Breda, ga zo door👍

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *