Praktijk en techniek

Vastzittende bouten los maken

By  | 

Verroestte boutVastzittende bouten en zo los maken. Daar zijn humeuren en bouten bij gesneuveld. Geweld is altijd een optie. Maar niet altijd de beste optie.

Er zijn tientallen oplos-ontroestingsmiddelen op de markt. Sinds de tijd dat wij knutselen hebben we ze met liters verbruikt waardoor we soms een fortuin kwijt waren terwijl ze nauwelijks werkten.

Nu gebruiken we het dure product ‘Brunox’ , het tegenwoordig vaak in de aanbieding zijnde WD 40 en het veel goedkopere Valvoline 1299 onbevangen door elkaar. Waarbij we de Valvoline bijna bij wagonladingen binnen komt. Je kunt het spul namelijk ook gebruiken om te reinigen.

Dit middel heeft ons nooit heeft teleurgesteld. En de naamgeving is ingenieus. Het product is goed voor één manier van inzet, voor twee manieren van gebruik en deugt ook nog voor 99 andere dingen. 1299 Dus.

Daar waar andere producten ons op het belangrijkste moment in de steek lieten heeft het prijziger ‘Brunox’ zijn doelmatigheid bewezen in de definitieve eindstrijd tegen roest. En het is niet ontvlambaar.

WD40Het is daarbij natuurlijk van belang om met het correcte gereedschap te werken. Om een 6-kantige moer los te maken gebruikt men een passende dop- of pijpsleutel met inwendig zeskant of een passend stuk ‘Metrinch’ gereedschap. Inwendige zeskanten hebben veel meer grip op boutkoppen en moeren dan de exemplaren met inwendige twaalfkanten. Het voordeel daarvan is alleen dat er in beperkter ruimtes met kleinere slagen gewerkt kan worden.  Met een zeskant sluit u de moer veel beter in en de er op uitgeoefende krachten worden evenredig verdeeld over het geheel van de zes vlakken, waardoor de krachtsinspanning ook doeltreffend wordt.

Het uitoefenen van veel kracht kan ook gebeuren met ‘Metrinch’ gereedschap dat geschikt is voor metrische- en inchmaten.  Het geheim achter dat gereedschap is dat het aangrijpingspunt van de krachten op de flanken van de zeskant wordt uitgeoefend. De krachtsoverbrenging kan dus optimaal zijn zonder het risico dat de dop-, pijp- of sleutel ‘over de hoeken’ van de moer schiet. Het nadeel van ‘Metrinch’ ring- en steeksleutels is dat er moeilijk mee te werken is in ruimtes waar weinig ‘slagruimte’ is.

Bij vastzittende bouten is het heel geen fout idee de boosdoener gedurende een week elke dag een shotje losmaker te geven. Of twee shots. Bij het werken aan vastzittende schroefverbindingen loont geduld.

Het lijkt vanzelfsprekend en toch……
Gebruik nooit een te grote hefboom.Zet dus liever geen stukken pijp op het wringijzer om dat te verlengen.  Want dan bestaat het gevaar dat u  de schroef te breekt die onder de moer zit. U zult merken dat een trilling tien keer doeltreffender is dan een flinke klap. Het losschroeven doet u altijd door het gereedschap naar u toe te halen: u  trekt naar u toe om de uitgeoefende kracht te beheersen. Duwen is uit den boze. En als de sleutel los schiet is de pijn des te groter.

Nogmaals, hoe moeilijk het u ook valt: u zult geduld moeten hebben als u uw bouten wilt behouden, boos worden is geen optie. U kunt beter de hele dag oplosmiddel gebruiken dan dat u er de haakse slijper bij gaat halen om de schroefbout te onthoofden. Dit is alleen een keuze als alle andere mogelijkheden uitputtend zijn geprobeerd. Zelfs als daar twee weken voor nodig zijn geweest. Ervaring heeft uitgewezen dat zo 90% van het  originele schroeven/moeren/boutenwerk kan worden gered zonder ze meer te beschadigen dan de tand des tijds dat al heeft gedaan.

Veel succes!

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

    Leave a Reply

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *