Bijzonder

DAF, een Nederlandse auto

By  | 

DAF

We publiceren deze artikeltjes gratis, en willen dat natuurlijk ook blijven doen. Maar u begrijpt dat dat voor ons niet gratis is. Ondersteunt u dit initiatief en waardeert u het? Overweeg dan eens een abonnement op Auto Motor Klassiek. U helpt ons dan niet alleen de gratis initiatieven betaalbaar te houden, maar ontvangt als bonus ook nog eens elke keer een AMK in de bus. En u betaalt nog maar € 3,30 per nummer in plaats van € 4,99. Elke maand goed voor uren leesplezier.

Op vrijdag 7 februari 1958 zat de Amsterdamse RAI helemaal vol nieuwsgierigen. Al tijden gonsde het gerucht dat DAF voor het eerst sinds Spijker een Nederlandse personenwagen zou gaan produceren. Hoewel journalisten al wekenlang foto’s probeerden te maken van het uiterst geheime project, is DAF erin geslaagd om iedereen te misleiden om de verrassing des te groter te maken. Spannend!

DAF, een Nederlandse auto

Onder de strijdkreet ‘DAF Variomatic automatisch de beste’ wordt de DAF 600 dan eindelijk gepresenteerd. In Amsterdam verdringen zich tienduizenden autoliefhebbers om deze revolutionaire auto met zijn verbijsterende Variomatic transmissie te zien. De presentatie is een overweldigend succes: na afloop van de RAI heeft DAF al 4000 orders kunnen noteren.

Vakbladen reageren enthousiast, zelfs de buitenlandse pers is lovend. Juichende koppen als: ‘Sensationeller Holländischer Wagen’ en ‘Autowunder’ zetten de toon. Een Engelse journalist had het graag anders gezien, ‘But I regret to say that the car was produced in Holland’.

Geestelijk vader van de eerste DAF-personenwagen is Huub van Doorne. Samen met zijn zes jaar jongere broer Wim is hij de grondlegger van een bedrijf dat in Nederland zal uitgroeien tot een begrip.

En dat terwijl de aanloop een vrij stroeve zaak was

De Van Doornes waren mensen waarbij het geld al generaties lang een schaars goed was. De senior in deze lijn had kleine dorpssmederij in het dorp in de Peel, toen zo ongeveer de derde Wereld in ons eigen land. De jonge Huub was vaak in de werkplaats van zijn vader te vinden en deed er zijn basale technische kennis op.

De zaak gaat door- en in WOI failliet en pas na een hoop omzwervingen krijgt Huub financiële steun van een Eindhovense brouwer. In 1928 is het zover: met een startkapitaal van 10.000 gulden en in een ruimte van vier bij vier meter richt Huub samen met Wim te Eindhoven de ‘van Doorne’s Machinefabriek’ op.

Eerst bestaat de productie uit magazijnrekken, stalen ramen, werkbanken en transportbanden; daarnaast verricht het bedrijf constructiewerkzaamheden. Huubs hart ligt echter bij auto’s. Maar zijn automotive carrière begint met de productie van aanhangwagens. Als Huub van Doorne zijn bedrijf in 1932 de naam ‘Van Doorne’s Aanhangwagenfabriek N.V. DAF’ geeft, droomt hij er al over dat die ‘A’ later later ook voor ‘Automobielfabriek’ zou kunnen staan.

Maar eerst kwamen de economische crisis van de jaren dertig en WOII

Daarna komt eerst nog weinig van het bouwen van personenauto’s. Het opstarten van een vrachtwagenfabriek om de naoorlogse logistiek weer op poten te krijgen verdringt de plannen daarvoor naar de achtergrond.

Maar personenauto’s zijn nooit weg uit Huubs gedachten. En er worden wel allerlei plannen bedacht. Die  half-uitgewerkte plannen en prototypes vormen wel de basis voor de DAF 600 zoals die in 1959 het licht ziet.

Die eerste personenauto van DAF is een bijzonder product. De 22 pk sterke boxermotor geeft de DAF een toen best indrukwekkende topsnelheid van 90 kilometer per uur. De nieuweling weegt slechts 575 kilo en draait 17 kilometer op 1 liter benzine. Net als de conventionele automaat heeft de DAF slechts twee pedalen: een gas- en een rempedaal.

Ondanks het succes is er ook de nodige kritiek. Door sommigen wordt de DAF neergezet als auto voor geestelijk minder bedeelden en vrouwen. In die tijd kon je met de opmerking ‘Vrouw achter het stuur, bloed aan de muur’ nog de lachers op je hand krijgen. De auto werd schamper ‘truttenschudder met jarretelaandrijving’ genoemd.

Mede om die kritiek te weerleggen ziet in september 1961 de sportievere DAF 750 het levenslicht, in de volksmond al gauw bekend als ‘Daffodil’. In een advertentie wordt deze auto omschreven als ‘een wagen die zijn tijd vooruit is voor mensen die bij de tijd zijn’.

De Variomatic blijkt echter zowel een sterkte als een zwakte

De auto is zeer eenvoudig te besturen, maar de meeste Nederlanders die hebben leren schakelen, vinden de automaat kinderachtig. Van dat imago komt de DAF eigenlijk niet meer af, al presteren de Variomaten goed in rally’s en racewedstrijden.

Wim van Doorne verwoordt dat in een interview in 1971 als volgt: ‘De DAF werd vooral in de beginjaren een ouden-van-dagen-wagentje genoemd, een dameswagentje. Dat kwam natuurlijk door die automatische versnelling. Dat hebben wij nooit voorzien. Toen we in 1958 voor het eerst met een personenwagen op de markt kwamen waarbij je niet meer hoefde te schakelen, dachten we alleen maar: dit is geweldig, dit is de toekomst!’

In Nederland werd het het niet helemaal. We hadden immers allemaal leren rijden in auto’s met handgeschakelde transmissie en buitenlandse – wat je van ver haalt is lekker – auto’s bleken toch meer status te geven dan DAFjes. Maar de droom was om Amerika te veroveren. Daar reed iedereen immers al automaat? Het goede idee wordt echter geen succes: door de strenge Amerikaanse eisen op het gebied van veiligheid verkocht DAF er slechts een paar honderd auto’s.

In de vroege jaren zeventig ging het echt mis

Er kwamen steeds meer Japanse auto’s op de markt. Die hadden geen pientere pookjes, maar voor de rest een ongekende luxe en complete uitrusting. De al opgestarte contacten met Volvo eindigden in een overname door Volvo. En de DAF 66 en Volvo 343 kregen andere emblemen om Volvo te worden.

Daarna kwam er een tijd dat er honderden DAF’s kapot g werden ereden in zinloze dingen zoals het achteruit racen. Een DAF kon net zo hard achteruit als vooruit rijden.

Intussen is Spijker – of Spyker – al weer een paar keer terug van weggeweest. Misschien komt het merk DAF ook wel weer eens terug.

Maar onder liefhebbers is een nette DAF een gezocht item. En met zo’n DAF rijd je een revolutionair stuk Nederlandse techniek. En in het Automuseum in Schagen staan er nog een heel stel hoogst vertederend te zijn.

DAF

DAF

 

Nu in de winkel, het julinummer

BMW 318i, Fiat 500 Abarth, Chevrolet Fleetmaster

Auto Motor Klassiek van juli ligt nu in de winkel. Dus snel naar de boekwinkel voor een nieuw nummer. Voor maar 4,99 een garantie voor zeker een paar uur leesplezier.

Lekker zomers prijkt op de omslag de BMW 318i cabriolet van Femko de Jong. Hij bracht de auto tot in perfectie. U leest er alles over in nummer 7.

Erg interessant vinden we zelf de ombouw van een Chevrolet Fleetmaster naar een custom. Dat is niet zomaar klakkeloos gedaan. Het was een echt ingrijpend project. Zelfs de klompen van de eigenaar moesten eraan geloven. Ook de restauratie van de Fiat 500 waarvan in dit nummer een verslag, zou je onder de noemer custom kunnen scharen. De auto was in erbarmelijke toestand, dus een intensieve restauratie volgde. Eigenaar Henrique Linde gaf er meteen een eigen 'Abarth'-draai aan. Wij vonden het resultaat meer dan geslaagd. Hendri Kampherbeek heeft zijn hart gegeven aan Peugeot. Zelfs wanneer deze voor de tweede keer onder handen moet worden genomen. Zijn Peugeot 405 mi16 kocht hij met een kapotte motor en na de restauratie was het weer bijna mis.

Natuurlijk worden alle auto- en motorverhalen weer voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien natuurlijk ook rond de veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet eens aangeboden worden. Het perfecte leesvoer. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

En verder ook nog:

  • Aprilia Moto 6.5 restauratie
  • Honda CB 550
  • Mercedes-Benz 600 Pullman
  • Herinnering aan Stirling Moss
  • Beleef de bevrijding deel 2

Meer over wat er in deze editie allemaal staat ziet u op onze pagina deze maand.

 

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

4 Comments

  1. Jan

    11 november, 2019 at 13:07

    Natuurlijk was achteruitrijden met dafjes zinloos maar wel vermaak . Als het aan ene Jan Anne Annema ligt keert het binnenkort terug ………met auto,s van 15 jaar en ouder .M.n. Diesels .

  2. Klaas

    10 november, 2019 at 20:22

    Ik heb 18 jaar met plezier in de dafjes en later Volvo s gewerkt(,
    Heb er ook veel in gereden, mijn faforiet is de 55 marathon, kon je lekker mee driften,beter als met de 66.
    Heel wat meegemaakt met de boeren die smorgens de auto brachten voor een reparatie ,zij gingen dan naar de boerenmarkt,
    En kwamen niet zo fris weer de auto ophalen. Er is er wel 1 achteruit het hetenkamp(was naast de garage)ingereden😁( de klomp zat vast tussen gaspedaal en tunnelbak🥴.
    Mooie tijd

  3. Maurice

    10 november, 2019 at 19:46

    Was het niet toevallig zo, dat de geplande, en op de tekentafel liggende DAF 77 een Volvo typering moest krijgen bij de overname en dat hij daardoor de cijfers 343 op zijn achterste geplakt kreeg?
    Obligatoir natuurlijk voorzien van dikke Zweedse bumpers. De 66 werd zo ook nog een Volvo 66 met familiegetrouwe dikke bumpertjes.
    Beide waren lieflijke auto’s en de 300 serie werd met dikkere motoren nog echt volwassen ook! Ooit heb ik zelfs nog bijgedragen aan het functionerend houden van de productie installatie waarop de 300 serie nog geproduceerd werd. Ik heb die auto’s nog met verve van het afnamebordes gereden zien worden nadat ze op de rollenbank hun eerste kilometers afgelegd hadden

  4. Rjab

    10 november, 2019 at 19:38

    De “jarretelleaandrijving” banden (2 stuks a destijds €70 per stuk) van een 340 zijn zonder manual in 2 pogingen van 1,5 uur te vervangen zonder brug en met geen bijzonder gereedschap. Zonder brug. Dat is in mijn ogen goeie techniek. Gaat je met een conventionele automaat niet lukken. Jammer dat Vlovlo het destijds niet verder heeft getild.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *