in

Hoe Saab de turbo temde

Turbo compressors zorgen voor kunstmatige beademing. De dingen zijn in essentie verrassend eenvoudig. De uitlaatgassen laten een schoepenwiel draaien. Op de as van die ventilator zit aan de andere kant een schoepenrad dat de lucht naar binnen, naar de verbrandingsruimte jaagt. Dat het iets minder eenvoudig lag merkte zo’n veertig jaar geleden de eigenaar van een Fiat 850 die een turbo op zijn trots monteerde. Die turbo kwam van een diesel vrachtwagen. En het 850 cc blokje had gewoon niet genoeg ‘adem’ om de zaak lekker op gang te brengen.


Wat meer professionele tuners bereikten indrukwekkende vermogensstijgingen met een stevige ‘maar’. Want als de turbo in zijn werkgebied kwam, dan was de vermogenstoename zo plotseling en sterk dat minder getalenteerde rijders zichzelf in een bocht nogal eens achterstevoren in de berm terugvonden.

En het was Saab dat de turbo temde

Want met een beheerste, bij al laag toerental inkomende Turbo had je de lusten van een veel groter blok zonder de explosieve vermogenskanskaart van een ongetemde turbo. En de markt vroeg om meer vermogen. De roep om krachtigere motoren werd beantwoord door Saab met de introductie van de Turbo-versie waarmee het merk zich pas echt op de autokaart zette. De eerste Saab 99 Turbo werd verkocht als een model uit 1978. Deze specifieke Turbo had veel succes in de Zweedse Rally met Stig Blomquist achter het stuur. Turbomotoren waren vanaf 1977 beschikbaar in de Saab 99 en een jaar later in de nieuwe Saab 900. Saab was niet de eerste fabrikant die de turbotechniek toepaste in personenauto’s: Porsche, BMW en Chevrolet gingen de Zweden voor.

Niet de eerste, mogelijk wel de beste

De Saab 99 was echter wel het eerste familiemodel met turbo. Een klein nadeel is dat gecomprimeerde lucht de neiging heeft op te warmen en daardoor minder zuurstof kan bevatten. Door tussen turbo en inlaat een intercooler te plaatsen wordt de opwarming van de inlaatlucht meer dan gehalveerd, wat vervolgens leidt tot een efficiëntere verbranding, een betere cilindervulling, een lager brandstofverbruik en betere trekkracht over het hele toerenbereik.

De motor en turbo van een Low-pressure Turbo (LPT) en Full-pressure Turbo (FPT) zijn in basis exact hetzelfde, alleen de waste-gatebediening van de 900 LPT verschilt door het ontbreken van de APC en wordt direct (zoals in de 900 turbo 8V van ’82) door het inlaatdeel van de turbo, zonder tussenkomst van elektronica, geactiveerd. De vacuümregelaar van de waste-gate heeft een veer met een andere openingskarakteristiek dan die in de 900 turbo 16S. Dit leidt tot een lager vermogen voor de LPT (145 pk) dan de FPT (175 – 190 pk).

De lage druk turbo vormde een geheel nieuwe toepassing van het turboprincipe

Hiermee werd een interessant alternatief geboden voor de conventionele injectiemotor. Het koppel werd verbeterd door de laaddrukcapaciteit van de turbo tot redelijke proporties terug te brengen. Het resultaat is een soepeler, krachtiger motor met een lager geluidsniveau. Bovendien
zorgde het lage-druk turbo systeem er voor dat de emissie van uitlaatgassen nog verder werd teruggedrongen.

Momenteel is zo’n Saab turbo een gezochte, hoogst inzetbare, hartveroverende klassieker

Omdat de laatste vroege turbo’s alweer een poosje geleden zijn gemaakt en de productieaantallen bij Saab nooit enorm zijn geweest, is de beschikbaarheid van een aantal specifieke turbo componenten niet optimaal meer. Gelukkig zijn er een paar specialisten die daar uitkomst kunnen brengen.

 

Turbo sleutelen is niet iedereen gegeven

Een turbo compressor. Zo eenvoudig. Zo effectief


Help ons mee deze website en de aangeboden artikelen gratis te houden. Abonneer uzelf op Auto Motor Klassiek en ontvang daarbij ook het blad 12x per jaar in de bus. Of doneer een gewenst bedrag op onze betaalpagina via deze link. We zijn u er zeker dankbaar voor.


Beste Klassiekerliefhebber

Geniet van dagelijks gratis verhalen over oldtimers in uw email en schrijf gratis in. 


 

14 Reacties

Geef een reactie
  1. Mijn eerste auto was een ‘78 99-turbo combi-coupe. 4-bak, met oranje bekleding en kenmerkend turbo/vacuüm metertje op het dashboard. Het ding zoop en de benzinemeter bewoog met de horizontale stand van de auto mee -> reed je een tunnel in: tank vol, tunnel uit: half leeg. Druklager koppeling gierde, plaatwerk was slecht en heb me laten vertellen dat Saab ook assembleerde in België, waar de kwaliteit minder was. Ik vertelde mijn meisje altijd op de turbometer te letten want ‘ oranje’ was het befaamde turbo- eindschot: waahw!!!! De turbo draaide paar maande later in elkaar, de koppeling ging goed kapot (alleen de plaat varvangen is bij zo’n Saab eenvoudig doch de komplete koppeling… ). Tot slot een gescheurde K-jetronic slang was de zelfmoord welke het 7e leven van mijn Saab ten einde bracht.

  2. zakelijk in een Vauxhall Vectra GTS 3 ltr. V6 diesel gereden. die heeft de bodemplaat van de SAAB 96
    en ook de motoren zijn gelijk. Diesel was een Izuzu (GM) met een inspuiting uit Korea met intercooler turbo..
    liep 250 km/uur en fijn in geracet naar mijn Duitse klanten. jedoch het racen kon de inspuitpomp niet aan. 2 keer moeten verwisselen (1x uit garantie) € 3000,– was niet fijn.
    nu BMW 5 serie na pensioen, rijden als een oude lul.
    wel relaxed.
    vr gr Anthony.

  3. Prachtding die 99 Turbo.
    Er was ook nog een waterinjectie kit voor te koop.
    Resultaat,
    Kromme aandrijfassen en gescheurde cilinderkoppen.
    Pioneers in het turbo tijdperk.

  4. Beste Dolf, mooi dat mijn Silver Arrow uit 1985 mag pronken! Voor de lezers, zie AMK nr 2 uit 2016. Toen ben ik ook prompt AMK abonnee geworden! Na 27 jaar in bezit nog altijd bezig met investeren in deze Karakterauto. Met hart en ziel ben ik maatjes met deze 900 2-deurs Turbo 8V die ook nog eens zeer betrouwbaar is. Inderdaad wat je schreef Dolf, voor mij is zilver goud waard! Tegenwoordig trekt mijn SA meer aandacht en zelfs respect onderweg.

  5. Dat de Saab 99 turbo in ’78 de eerste familiewagen met turbo was is niet correct. Reeds in ’74 bracht BMW een turbo-versie van de 2002 op de markt, eveneens een familiewagen. Deze legendarische wagen was de facto de eerste geblazen productieauto.

  6. Ik heb van 1982-85 Saab 900 turbo gereden. Plezierig comfortabele auto om mee te rijden, maar niet echt sportief en ook niet betrouwbaar. Uitlaatsysteem was een zwak punt en met name in slecht weer (harde regen) op de snelweg heb ik meermaals langs de kant gestaan en op de autobahn het eerste beste hotelletje opgezocht. Brandstoftoevoer en ontsteking waren gevoelig en het onderhoud van de auto was best wel duur (eigen zakenauto, dus ik lette niet heel erg op de kosten). Ik denk dat ze die problemen in latere jaren wel uitgefilterd hebben.
    Uiteindelijk overgestapt op een Volvo 740GL. Daar ruim 7 jaar mee gereden.

  7. OPEL wordt een beetje vergeten in dit verhaal, met de turbo Manta uit 1973. Alhoewel dit geen productie model is geworden, was deze auto krachtiger dan standaard Manta en Ascona 400 zo’n 10 jaar later. Dat dit project geen productie zag lag aan de olie crisis, het hoge brandstof verbruik en hoge kosten. Waar de BMW 2002 Turbo in wel in productie ging (maar ook zwaar leed onder de olie crisis) redde de Manta het niet.

  8. Een intercooler is een zwaar instrument tot behoud van de motor. Hij reduceert namelijk de thermische belasting van de krachtbron onnoemelijk. Ijzersterk eerste ingreep ter beperking van detoneren. En inderdaad krijg je met koelere lucht meer kilo’s lucht en dus dito meer zuurstof binnen waardoor je meer kunt inspuiten en dus meer vermogen genereren kunt.
    Mijn wijlen ex studie genoot had een 900 turbo. Hij maakte het mee dat de waste gate in dichtstand bleef hangen toen hij op de ‘lolly’ trapte. Die trekkracht heeft hij nooit vergeten. De benaming ‘pracht auto’ is de enige juiste net zoals de benaming pracht kerel in alle opzichten op mijn studie genoot van toepassing was.

  9. Ha Dof,
    Ik heb een tijdje met een Saab 9000 met zo’n lowpressure turbo gereden vaak met tandemasser. Daar hing dan 2000 kg achter de auto . Erg fijne en heel praktische auto. De Volvo 945 die ik daarna had was nog iets praktischer maar lomper.

  10. Mooi merk dat Saab. Bekend geworden door eigenzinnigheid en turbotechniek. Wel mis ik Renault in dit verhaal. Ook één van de pioniers. Sterker nog Louis Renault heeft het systeem al in 1902 (!) gepatenteerd. Begin jaren ‘70 stuurde Renault de Alpine A110 de rallies in. En op Le Mans en in de F1. En in de Renault 18. En de legendarische 5 Turbo.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded.

Peugeot 203. Net een Amerikaan. Met 1400 cc

Zweven met sterren rondom Leek en Roden