in

Hoe Saab de turbo temde

Turbo compressors zorgen voor kunstmatige beademing. De dingen zijn in essentie verrassend eenvoudig. De uitlaatgassen laten een schoepenwiel draaien. Op de as van die ventilator zit aan de andere kant een schoepenrad dat de lucht naar binnen, naar de verbrandingsruimte jaagt. Dat het iets minder eenvoudig lag merkte zo’n veertig jaar geleden de eigenaar van een Fiat 850 die een turbo op zijn trots monteerde. Die turbo kwam van een diesel vrachtwagen. En het 850 cc blokje had gewoon niet genoeg ‘adem’ om de zaak lekker op gang te brengen.

Wat meer professionele tuners bereikten indrukwekkende vermogensstijgingen met een stevige ‘maar’. Want als de turbo in zijn werkgebied kwam, dan was de vermogenstoename zo plotseling en sterk dat minder getalenteerde rijders zichzelf in een bocht nogal eens achterstevoren in de berm terugvonden.

En het was Saab dat de turbo temde

Want met een beheerste, bij al laag toerental inkomende Turbo had je de lusten van een veel groter blok zonder de explosieve vermogenskanskaart van een ongetemde turbo. En de markt vroeg om meer vermogen. De roep om krachtigere motoren werd beantwoord door Saab met de introductie van de Turbo-versie waarmee het merk zich pas echt op de autokaart zette. De eerste Saab 99 Turbo werd verkocht als een model uit 1978. Deze specifieke Turbo had veel succes in de Zweedse Rally met Stig Blomquist achter het stuur. Turbomotoren waren vanaf 1977 beschikbaar in de Saab 99 en een jaar later in de nieuwe Saab 900. Saab was niet de eerste fabrikant die de turbotechniek toepaste in personenauto’s: Porsche, BMW en Chevrolet gingen de Zweden voor.

Niet de eerste, mogelijk wel de beste

De Saab 99 was echter wel het eerste familiemodel met turbo. Een klein nadeel is dat gecomprimeerde lucht de neiging heeft op te warmen en daardoor minder zuurstof kan bevatten. Door tussen turbo en inlaat een intercooler te plaatsen wordt de opwarming van de inlaatlucht meer dan gehalveerd, wat vervolgens leidt tot een efficiëntere verbranding, een betere cilindervulling, een lager brandstofverbruik en betere trekkracht over het hele toerenbereik.

De motor en turbo van een Low-pressure Turbo (LPT) en Full-pressure Turbo (FPT) zijn in basis exact hetzelfde, alleen de waste-gatebediening van de 900 LPT verschilt door het ontbreken van de APC en wordt direct (zoals in de 900 turbo 8V van ’82) door het inlaatdeel van de turbo, zonder tussenkomst van elektronica, geactiveerd. De vacuümregelaar van de waste-gate heeft een veer met een andere openingskarakteristiek dan die in de 900 turbo 16S. Dit leidt tot een lager vermogen voor de LPT (145 pk) dan de FPT (175 – 190 pk).

De lage druk turbo vormde een geheel nieuwe toepassing van het turboprincipe

Hiermee werd een interessant alternatief geboden voor de conventionele injectiemotor. Het koppel werd verbeterd door de laaddrukcapaciteit van de turbo tot redelijke proporties terug te brengen. Het resultaat is een soepeler, krachtiger motor met een lager geluidsniveau. Bovendien
zorgde het lage-druk turbo systeem er voor dat de emissie van uitlaatgassen nog verder werd teruggedrongen.

Momenteel is zo’n Saab turbo een gezochte, hoogst inzetbare, hartveroverende klassieker

Omdat de laatste vroege turbo’s alweer een poosje geleden zijn gemaakt en de productieaantallen bij Saab nooit enorm zijn geweest, is de beschikbaarheid van een aantal specifieke turbo componenten niet optimaal meer. Gelukkig zijn er een paar specialisten die daar uitkomst kunnen brengen.

 

Turbo sleutelen is niet iedereen gegeven

Een turbo compressor. Zo eenvoudig. Zo effectief

MIS GEEN ARTIKEL MEER

REGISTREER GRATIS

EN WE STUREN U ELKE DAG ONZE NIEUWSBRIEF MET DAARIN DE LAATSTE VERHALEN OVER KLASSIEKE AUTO'S EN MOTOREN

Selecteer eventueel andere nieuwsbrieven

We sturen je geen spam! Lees ons privacybeleid voor meer informatie.

 

15 Comments

Leave a Reply
  1. Ik heb een zwarte 900 turbo 5-deurs met rood interieur gehad, Bouwjaar 1979 met nog de 99-model spiegels en de kleine achterlichten. Roesten deed ie rond de wielen en onderaan de deur van de bestuurder. Het membraam in de waste-gate-klep was geregeld gescheurd ( Saab heeft dat later volledig veranderd). Aan 60.000 de turbo vervangen en later de verbeterde waste-gate zelf geplaatst. De waterpomp bleef altijd een beetje lekken. De TRX-banden waren amper goed voor 25.000 km, de lagers van de 4-versnellingsbak waren versleten aan 100.000 km, wat ze bij Saab normaal vonden en de koppeling was op na 75.000 km. Het stuurhuis is ook vervangen geweest want dat was ook een gekend probleem. Maar wanneer alles goed werkte, reed hij als de beste.

  2. Mijn eerste auto was een ‘78 99-turbo combi-coupe. 4-bak, met oranje bekleding en kenmerkend turbo/vacuüm metertje op het dashboard. Het ding zoop en de benzinemeter bewoog met de horizontale stand van de auto mee -> reed je een tunnel in: tank vol, tunnel uit: half leeg. Druklager koppeling gierde, plaatwerk was slecht en heb me laten vertellen dat Saab ook assembleerde in België, waar de kwaliteit minder was. Ik vertelde mijn meisje altijd op de turbometer te letten want ‘ oranje’ was het befaamde turbo- eindschot: waahw!!!! De turbo draaide paar maande later in elkaar, de koppeling ging goed kapot (alleen de plaat varvangen is bij zo’n Saab eenvoudig doch de komplete koppeling… ). Tot slot een gescheurde K-jetronic slang was de zelfmoord welke het 7e leven van mijn Saab ten einde bracht.

  3. zakelijk in een Vauxhall Vectra GTS 3 ltr. V6 diesel gereden. die heeft de bodemplaat van de SAAB 96
    en ook de motoren zijn gelijk. Diesel was een Izuzu (GM) met een inspuiting uit Korea met intercooler turbo..
    liep 250 km/uur en fijn in geracet naar mijn Duitse klanten. jedoch het racen kon de inspuitpomp niet aan. 2 keer moeten verwisselen (1x uit garantie) € 3000,– was niet fijn.
    nu BMW 5 serie na pensioen, rijden als een oude lul.
    wel relaxed.
    vr gr Anthony.

  4. Prachtding die 99 Turbo.
    Er was ook nog een waterinjectie kit voor te koop.
    Resultaat,
    Kromme aandrijfassen en gescheurde cilinderkoppen.
    Pioneers in het turbo tijdperk.

  5. Beste Dolf, mooi dat mijn Silver Arrow uit 1985 mag pronken! Voor de lezers, zie AMK nr 2 uit 2016. Toen ben ik ook prompt AMK abonnee geworden! Na 27 jaar in bezit nog altijd bezig met investeren in deze Karakterauto. Met hart en ziel ben ik maatjes met deze 900 2-deurs Turbo 8V die ook nog eens zeer betrouwbaar is. Inderdaad wat je schreef Dolf, voor mij is zilver goud waard! Tegenwoordig trekt mijn SA meer aandacht en zelfs respect onderweg.

  6. Dat de Saab 99 turbo in ’78 de eerste familiewagen met turbo was is niet correct. Reeds in ’74 bracht BMW een turbo-versie van de 2002 op de markt, eveneens een familiewagen. Deze legendarische wagen was de facto de eerste geblazen productieauto.

  7. Ik heb van 1982-85 Saab 900 turbo gereden. Plezierig comfortabele auto om mee te rijden, maar niet echt sportief en ook niet betrouwbaar. Uitlaatsysteem was een zwak punt en met name in slecht weer (harde regen) op de snelweg heb ik meermaals langs de kant gestaan en op de autobahn het eerste beste hotelletje opgezocht. Brandstoftoevoer en ontsteking waren gevoelig en het onderhoud van de auto was best wel duur (eigen zakenauto, dus ik lette niet heel erg op de kosten). Ik denk dat ze die problemen in latere jaren wel uitgefilterd hebben.
    Uiteindelijk overgestapt op een Volvo 740GL. Daar ruim 7 jaar mee gereden.

  8. OPEL wordt een beetje vergeten in dit verhaal, met de turbo Manta uit 1973. Alhoewel dit geen productie model is geworden, was deze auto krachtiger dan standaard Manta en Ascona 400 zo’n 10 jaar later. Dat dit project geen productie zag lag aan de olie crisis, het hoge brandstof verbruik en hoge kosten. Waar de BMW 2002 Turbo in wel in productie ging (maar ook zwaar leed onder de olie crisis) redde de Manta het niet.

  9. Een intercooler is een zwaar instrument tot behoud van de motor. Hij reduceert namelijk de thermische belasting van de krachtbron onnoemelijk. Ijzersterk eerste ingreep ter beperking van detoneren. En inderdaad krijg je met koelere lucht meer kilo’s lucht en dus dito meer zuurstof binnen waardoor je meer kunt inspuiten en dus meer vermogen genereren kunt.
    Mijn wijlen ex studie genoot had een 900 turbo. Hij maakte het mee dat de waste gate in dichtstand bleef hangen toen hij op de ‘lolly’ trapte. Die trekkracht heeft hij nooit vergeten. De benaming ‘pracht auto’ is de enige juiste net zoals de benaming pracht kerel in alle opzichten op mijn studie genoot van toepassing was.

  10. Ha Dof,
    Ik heb een tijdje met een Saab 9000 met zo’n lowpressure turbo gereden vaak met tandemasser. Daar hing dan 2000 kg achter de auto . Erg fijne en heel praktische auto. De Volvo 945 die ik daarna had was nog iets praktischer maar lomper.

  11. Mooi merk dat Saab. Bekend geworden door eigenzinnigheid en turbotechniek. Wel mis ik Renault in dit verhaal. Ook één van de pioniers. Sterker nog Louis Renault heeft het systeem al in 1902 (!) gepatenteerd. Begin jaren ‘70 stuurde Renault de Alpine A110 de rallies in. En op Le Mans en in de F1. En in de Renault 18. En de legendarische 5 Turbo.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here




Nu in de kiosk

Bekijk de bijna veertig pagina's tellende preview via deze link of een klik op de omslag.

Het decembernummer, met daarin:

  • Alfa Romeo Giulia 1300 Super
    Erik van Putten verkent de tijdloze charme van de Alfa Romeo Giulia 1300 Super, met beelden van Bart Spijker en hemzelf. Het verhaal duikt in de wereld van Alfa-liefhebber Koen de Groot, wiens familie diep geworteld is in de Alfa Romeo-cultuur. Koens' bijzondere relatie met zijn Giulia, een auto die hij al jaren koestert en die binnenkort een indrukwekkende upgrade krijgt, wordt uitgelicht. De Giulia symboliseert autoliefde en erfgoed, een passie verrijkt door Koens vader Frans, een Alfa Romeo-expert en -liefhebber.
  • Dubbel Gebruikte Typeaanduidingen
    Peter Ecury ontrafelt fascinerende verhalen uit de autowereld in de 32e aflevering van zijn serie over dubbel gebruikte typeaanduidingen. Deze editie biedt een update over de geruchten rond Peugeot en Porsche en duikt in de geschiedenis van de typeaanduiding '142', gebruikt door merken als Volvo en Austin. Ecury bespreekt ook de evolutie van de term 'GT' en het controversiële gebruik van de letters 'SS' in autonamen na WOII, met voorbeelden als de Chevrolet Impala SS en de Alfa Romeo Giulietta SS.
  • Ducati 750GT, 860GT en 900GTS
    Hans Smid belicht de Ducati rondcarters, geproduceerd van 1972 tot 1974, die minimalistische schoonheid combineren met unieke techniek. Dit artikel beschrijft Ducati's innovatiedrang en de creatie van deze modellen, benadrukt de uitdagingen en kosten bij het verzamelen ervan, en toont Ducati's reis van bijna ondergang naar iconische status.
  • Horex Imperator
    Marina Block vertelt het verhaal van de Horex Imperator, een iconische motorfiets uit de jaren 50, bekend om zijn sportiviteit en geavanceerde techniek. Ondanks de sluiting van de fabrieken bleef Horex bekend, mede door stripfiguur Werner en recente heruitgaven. De Imperator, met zijn innovatieve parallel twin en bovenliggende nokkenas, inspireerde latere ontwerpen en wordt geprezen om zijn kwaliteit en design, ondanks beperkte verkoopsuccessen.
  • KlassiekerPost
    Lezers van Auto Motor Klassiek delen hun ontdekkingen en ervaringen. Eddy Joustra ontdekt een Peugeot 203 pickup in Heerenveen, terwijl Robert Reessink in Italië een unieke Moto Guzzi bromfiets fotografeert. Verhalen variëren van Chris van Haarlems Schotse scooteravonturen tot Bram Droogers vondst van een Rolls-Royce Corniche en twee FIAT 850's. Ben de Man vindt een bijzondere Chevrolet Step-Van in Nederland, en lezers delen correcties en aanvullingen op eerder gepubliceerde artikelen.
  • Nissan Silvia 1.8 Turbo
    Aart van der Haagen onthult de geschiedenis van een zeldzame Nissan Silvia 1.8 Turbo, oorspronkelijk als bedrijfswagen geregistreerd. De eerste eigenaar transformeerde de auto naar een gezinsvriendelijk voertuig, en Jan Manenschijn koestert nu deze ongerestaureerde parel met slechts 67.000 kilometer op de teller.
  • Peugeot 205-collectie Team VCC Twente
    Aart van der Haagen belicht de verzamelpassie van Team VCC Twente voor Peugeot 205-modellen. De broers Peter en Niek Olde Veldhuis verzamelden unieke exemplaren zoals de GTI en CTI, en zelfs een zeldzame 1.9 GTI Dimma. Hun collectie toont de transformatie van een ooit gewoon model naar een bijzondere klassieker.
  • Volvo en Klassieke Auto's
    Alain Pondman van Volvo Lotte spreekt over de echte waarde van klassieke auto's. Hij bekritiseert de trend van goedkope, slecht onderhouden klassiekers op Marktplaats, benadrukt het belang van het maken van herinneringen met oldtimers, en adviseert kopers om te investeren in kwaliteit en duurzaamheid.
  • Volkswagen Kever 1955 - Tweede leven
    Max de Krijger vertelt het verhaal van Hendrik Jan Hofman, een gepassioneerde Kever-restaurateur. Hofman bracht een zwaar beschadigde 1955 Kever weer tot leven met een toewijding aan perfectie en detail. Deze groene Kever, compleet met handgemaakte kinderstoel en open dak, weerspiegelt zijn vakmanschap. Hofman overweegt nu de verkoop van de Kever om zich op een nieuw project te richten.
  • KlassiekerPost
    In de KlassiekerPost-rubriek van Auto Motor Klassiek delen enthousiaste lezers hun unieke vondsten en persoonlijke ervaringen. Eddy Joustra stuit op een zeldzame Peugeot 203 pickup in Heerenveen. Robert Reessink legt in Italië een unieke Moto Guzzi bromfiets vast op camera. Chris van Haarlem deelt zijn Schotse scooteravonturen, inclusief een onverwachte ontmoeting met een Austin A30 op het eiland Skye. Bram Drooger spot een elegante Rolls-Royce Corniche en twee FIAT 850's. Ben de Man ontdekt een bijzondere Chevrolet Step-Van in Nederland. Deze rubriek illustreert de diversiteit en diepgewortelde passie van klassieke auto- en motorliefhebbers, met verhalen die variëren van lokale ontdekkingen tot internationale schatten. Daarnaast bieden lezers waardevolle correcties en aanvullingen op eerder gepubliceerde artikelen, zoals P.B.T.M. Matthijssen's input over de Ardie/Dürkopp Dianette, wat bijdraagt aan de rijke en veelzijdige inhoud van het tijdschrift.
  • Opnieuw bijna twintig pagina's korte berichten over van alles en nog wat, wat met klassiekers heeft te maken
  • En natuurlijk onze rubriek 'Klassiekertjes' waarin u lekker rond kunt shoppen op zoek naar uw volgende klassieker.

Het perfecte leesvoer voor een avondje of meer ongestoord weg te dromen. Hij ligt nu in de winkels. Een abonnement is natuurlijk beter, want dan mist u geen nummer meer en u bent nog eens veel goedkoper uit ook. Niet verkeerd in deze dure tijden.

Peugeot 203. Net een Amerikaan. Met 1400 cc

Zweven met sterren rondom Leek en Roden