Artikelen

Crosley, de Amerikaanse Volkswagen

By  | 

… en minder succesvol dan gehoopt. De Crosley, het geesteskind van Powell Crosley, was de eerste in massaproductie gebouwde kleine Amerikaanse auto. Crosley begon zijn carrière in de radio en radiouitzendingen bizniz. Maar hij was een echte breeddenker en ‘maakte’ probleemloos ook koelkasten, wasmachines en zelfs vliegtuigen. Maar eigenlijk vond hij auto’s het leukst.


We publiceren deze artikeltjes gratis, en willen dat natuurlijk ook blijven doen. Maar u begrijpt dat dat voor ons niet gratis is. Ondersteunt u dit initiatief en waardeert u het? Overweeg dan eens een abonnement op Auto Motor Klassiek. U helpt ons dan niet alleen de gratis initiatieven betaalbaar te houden, maar ontvangt als bonus ook nog eens elke keer een AMK in de bus. En u betaalt nog maar € 3,30 per nummer in plaats van € 4,99. Elke maand goed voor uren leesplezier.

Crosley was een prijsdenker waar AliXpress nog wat van had kunnen leren

Hij dacht in geld, maar ook in kwaliteit. Geschokt door het prijskaartje van $ 100 voor een gewone radio, gebruikte Crosley een vrij verkrijgbare handleiding om er zijn eigen radio uit onderdelen te bouwen. Crosley’s 20-dollar ‘Harko’-radio maakte hem al snel een begrip bij consumenten. In 1924 bezat hij de grootste radiofabriek ter wereld. Daar maakte hij ook de eerste populair geprijsde autoradio, de Roamio.

Tegen de jaren dertig had Crosley zijn nieuw gevonden fortuin en talent voor innovatie in de wereld van huishoudelijke apparaten geïnvesteerd. Hij vond een niet-elektrische, door kerosine aangedreven vriezer uit voor boeren die hij de ‘Icyball’ noemde. Hij was ook de eerste die het nogal revolutionaire idee van koelkasten met planken in deuren aanbood, de ‘Shelvador’.

Een auto voor de massa

Tegen 1939, met deze vroege successen achter de rug, was Crosley eindelijk in staat om zijn droom een auto voor de massa te produceren nieuw leven in te blazen. Een volkswagen. De originele tweezits Crosley-sedan had een wielbasis van twee meter, woog slechts zo’n 450 kilo. En gebruikte een Waukesha-boxer tweecilinder, luchtgekoelde motor. Vergelijkbaar met die van de naoorlogse Citroen 2CV. Met een prijskaartje van slechts $ 325 tot $ 350 was de auto concurrerend geprijsd in vergelijking met de concurrent in dat kleine autosegment. De Amerikaanse Bantam die voor $ 449 tot $ 565 verkocht werd.

In 1949 begon Crosley met het bouwen van CIBA-motoren (“Cast-Iron Block Assembly”) en bood die goedkoop aan voor retro-montage in auto’s van 1946-1948. De nieuwe gietijzeren motor was krap 700 cc groot en was voorzien van een bovenliggende nokkenas.

Tegen die tijd zaten Crosley-voertuigen mechanisch en esthetisch enorm in de lift. Crosley toonde zich ook een visionair op het gebied van autoveiligheid door als eerste schijfremmen voor productie-auto’s te introduceren. Terwijl hij toch een strakke verkoopprijs van $ 900 hanteerde.

In 1950 legde Crosley de lat nog hoger met de introductie van de Hot Shot Super Sports roadster. Zelfs critici, zoals de beroemde autotester Tom McCahill, waren onder de indruk. In een recensie van 1951 prees McCahill de Hot Shot in Mechanix Illustrated en noemde Crosley’s ‘gemechaniseerde rolschaats’ een geweldige Amerikaanse sportwagen.

“Deze koektrommel van duizend dollar op zwenkwielen”

…schreef McCahill, “is een geweldige sportwagen met een compressieverhouding van 10 op 1 (alles) in zijn klasse die ooit is geleverd. Als een team van zes Crosley Super Sports zou racen met een team van zes MG’s in Bridgehampton of Watkins Glen, zou ik elke keer mijn honderd dollar op de neus van het Crosley Team steken. De supersporten houden de weg vast als lijm en bochten als een kleine Ferrari.” Aangezien een Crosley in 1950 de eerste race op Sebring won, had McCahill zeker een aardige inschatting gemaakt.

Het einde van het verhaal

In 1952, nadat Crosley zijn persoonlijke fortuin in de onderneming had gestort, gaf hij het op en verkocht de fabriek in Marion, Indiana. De motor zelf werd geproduceerd in verschillende vormen, waaronder Homelite (later Bearcat) viertakt buitenboordmotoren, tot 1970.

Dus waarom slaagde Crosley niet waar Volkswagen later deed?

Achteraf gezien had timing er veel mee te maken. Zelfs in 1952 begonnen de buitenwijken nog maar net te bloeien, en tweede auto’s in elk huishouden werden als een echte luxe beschouwd. De markt van Crosley was beperkt tot de Verenigde Staten, terwijl Volkswagen-auto’s over de hele wereld werden verkocht met de bijbehorende schaalvoordelen. Met een gezonde verkoop wereldwijd, kon VW het zich veroorloven te wachten tot de markt voor kleine auto’s zich ontwikkelde.

Tegenwoordig kunnen Crosley-cabriolets – vooral de verbeterde modellen van 1948 tot 1952 en de open sportwagens Hot Shot en Super Sport – $ 25.000 bedragen. Omgekeerd, vroege (1946-1947) Crosley-sedans zijn verkrijgbaar voor minder dan $ 6.000 in nummer 3 / goede staat. Stationwagons komen uit op minder dan $ 20.000, wat Powell Crosley waarschijnlijk zou hebben doen glimlachen, omdat zijn auto’s nooit bedoeld waren om betaalbaar te zijn, niet ‘waardevol’.

En omdat Amerika het land van de onbegrensde mogelijkheden was werden er ook speciale Crosleys gemaakt. Van de ‘brandweerauto’ op de foto’s zijn er een stuk of twintig gemaakt voor pretparken. Dit exemplaar vonden we in Terborg, waar Roy Bolks een voorliefde heeft voor ‘vreemde klassiekers’. In de oplegger is er ruimte voor een heel stel kinderen waarvoor de 1,5 meter regel niet geldt. Lief toch?

Ook interessant om te lezen:

 

 

 

Nu in de winkel, het juninummer

Auto Motor Klassiek van juni ligt nu in de winkel. Dus haast u om een nieuw exemplaar te bemachtigen. Voor maar 4,99 een garantie voor zeker een paar uur leesplezier.

Als hoofdartikel hebben we een uitgebreid aankoopadvies van de Mercedes-Benz S-klasse W116. Alles wat u moet weten, vanaf zwakke punten tot specialisten en lectuur. Een must voor de koper, maar zeker ook voor de liefhebber.

In het juninummer hebben we weer een paar mooie restauratieverslagen. Een daarvan is er een van de restauratie van een Innocenti 90L uit 1981. Maar zeker interessant is ook de restauratie van de Victoria Vicky type 117, van een jonge Belgische bromfietsliefhebber. Hij heeft er nog meer gerestaureerd of in de planning staan. Waaronder een DKW en Express. Ook de Moto Guzzi V7 Special uit 1971 is helemaal gerestaureerd.

Natuurlijk worden alle auto- en motorverhalen weer voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien natuurlijk ook meer dan veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet verder aangeboden worden. Het perfecte leesvoer voor deze lastige tijden. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

En verder ook nog:

  • Ford Thunderbird 1966
  • Panhard 24 CT
  • Solex van Tivan
  • Beleef de bevrijding
  • ROZ Classic 2020

Meer over wat er in deze editie allemaal staat ziet u op onze pagina deze maand.

 

Ook leuk om te lezen…


Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *