in

V4 motoren, best apart

ER Classics Desktop 2022

V4 motoren zijn niet de meest gangbare motoren in de klassieke autowereld. Ze zijn moeilijker te maken en complexer dan lijnmotoren. Hun voordeel? Dat is hun gebrek aan lengte.

Er waren niet veel fabrikanten die V4 blokken maakten

Maar ze zijn allemaal interessant. Lancia debuteerde met de Lambda in 1922. Het was een aluminium stoterstangen blokmotor. De cilinderinhoud lag tussen de 2.1 en 2.6L, met vermogens variërend van 49-69 pk. Het blok werd door de jaren heen aangepast en kwam in veel verschillende Lancia’s te wonen:  de Artena, Augusta, Aprilia, Ardea en Appia. De uiteindelijke versie van de Lancia V4 werd in 1963 gebruikt in de prachtige Fulvia. De V4 werd drastisch herzien en kreeg een blokhoek van maar 20°. Dit stond het gebruik van een de twee rijen overlappende cilinderkop toe. Het was een DOHCV-motor met slechts twee nokkenassen – één die de uitlaatkleppen bedient, één de inlaat.


De Ford V4 motoren

Als hij uit Engeland kwam, dan was het de Essex V4 en werd hij in Dagenham gemaakt tussen 1965-1977. Maar de Duitse versie uit Keulen was al in 1962 geïntroduceerd en was in de USA bedacht. De Essex versie had koppen volgens het Heron principe. De uitwisselbaarheid van delen tussen de Duitse- en Britse Ford V4’s is minimaal.

Het idee was om compact te bouwen in de gangbare cilinderinhoudsklassen. De Ford V4 blokken waren er als 1200, 1300, 1500, 1700 en 2000 cc blokken. V4 blokken zijn complexer en moeilijker te maken dan lijnmotoren. De winst zit hem in de korte bouwlengte. Dat kwam dan weer bijzonder goed uit voor voorwielaandrijvers.

De blokhoek van de viercilinders was 60 graden en de motor was voorzien van een balansas

Het motorblik bleek heel breed inzetbaar. Ford V4’s kwamen terecht als aandrijvers van pompen, generatoren, landbouwaggregaten en snowmobiles. Het Duitse leger verving op een gegeven moment de tweetakt driecilinders uit de Munga Jeeps door Ford V4 blokken. Voor rally doeleinden werden de V4’s getuned tot zo’n 150 pk in de 1900 cc uitvoering. Saab maakte het helemaal bont met een 240 pk turbo uitvoering. Marcos gebruikte de Essex V4 in de Marcos 2 litre. De Matra 530 had ook een V4, die was midscheeps gemonteerd.

Maar in den beginne

Aanvankelijk werd de V4-motor door Ford ontworpen voor een nieuwe compacte instapauto, bedoeld voor de Amerikaanse markt, de Ford “Cardinal”. Die ontwikkelde zich uiteindelijk tot de Taunus 12m P4. Ford verliet het project “Cardinal” en bouwde in plaats daarvan de Ford Falcon voor Noord-Amerika. Het merk zocht vervolgens naar andere toepassingen voor de V4-motor, die aanvankelijk werd getest in de Saab 96. Dus kocht Ford verschillende Saab 96’s om de blokken te testen en verkocht de auto’s uiteindelijk terug naar Saab met de V4-motoren erin. Saab testte de V4’s op hun Trollhättan-testbaan en bevond ze na wat aanpassingen goed genoeg om de driecilinder tweetakten uit eigen huis te vervangen.

In eigen huis werd de Ford V4 gebruikt in Taunus, Consul, Capri en Transit.

De Ford V4 werd vervangen door de Pinto motor. En over de Ford Pinto is een hoop te doen geweest. Dat meldden we onlangs nog op: Ford Pinto: goedkoop is duurkoop

Een halve V8

Voor het idee lijkt de V4 op een Amerikaanse halve V8. Qua gewicht ook. De tamelijk dorstige motor had een kunststof distributietandwiel dat voor een stille loop zorgde maar niet het eeuwige leven  Er waren ook klachten over lekke koppakkingen, de klepgeleiders en de lagering van de balansas. De V4 met zijn koppelrijke karakter had een kenmerkende, wat ‘rauwe’ loop en zijn blok klonk niet onaardig.

ZAZ, een soort Russische VW

De laatste fabrikant van V4-aangedreven auto’s was ZAZ (Zaporizhia). ZAZ was de belangrijkste autofabrikant van Oekraïne tijdens het Sovjettijdperk, beginnend in 1960. Hun meest bekende product was de Zaporozhets, het equivalent van het communistische tijdperk van de VW Kever. Poetin schijnt er nog eentje te hebben. De Rus was voorzien van een 90 graden, luchtgekoelde V4. De 90 graden blokhoek maakte de Rus veel servicevriendelijker dan de Kever. Hij had wel vaker aandacht onder de kap nodig dan de kever.

Ook interessant: Back in the USSR: Russische klassiekers

V4 blokken in de automobielbouw zijn dus zeldzaam. In de motorfietswereld zijn ze wel aangeslagen. Maar dat is een ander verhaal.

 

V4 verpakt in een Lancia
V4 in een Taunus 12M

De Saab V4

5 Reacties

Geef een reactie
  1. Ik mis in het artikel nog enkele andere britse fords die met V mptoren
    waren uitgerust. De Ford corsair , de zephyr en de zodiac.

  2. Ik heb als 15 jarige in de oude Transit T1 leren auto rijden.
    Het markante geluid van die V-4 gaat nooit meer uit mijn herinnering. Prachtig!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

Nu in de winkel

Bekijk de 40 pagina's tellende preview via deze link of een klik op de omslag.

Het juninummer, met daarin:

  • Restauratie Fiat 128
  • Audi 80 GTE met competitieverleden
  • BMW R60/2-zijspancombinatie
  • Milieuvriendelijke Mercedes-Benz 240 D W124
  • Peugeot 305 bestaat 45 jaar
  • Revisie van hydraulisch bedienbare remklauwen (Deel 2)
  • The Leyland - She’s a Lady
  • Dubbel gebruikte typeaanduidingen- Deel XIV
omslag 6 2022 300

Het perfecte leesvoer voor een avondje of meer ongestoord weg te dromen. Hij ligt nu in de winkels. Een abonnement is natuurlijk beter, want dan mist u geen nummer meer en u bent nog eens € 27 goedkoper uit ook. Niet verkeerd in deze dure tijden.

Volkswagen Iltis

Volkswagen Iltis: met groot verlof

BMW prijzen en originaliteit. Alles moet kloppen