Praktijk en techniek

Paardenkrachten. Maar van wat voor paarden?

By  | 

Heel veel mensen kennen de Citroën 2CV. En dat ‘CV”: is dat niet de aanduiding van het vermogen? Een Cheval is een paard. Twee paarden zijn deux chevaux. En waren die lelijke eenden niet twee fiscale pk’s? De af en toe opduikende kreet dat CV staat voor Chevaux Vapeur klopt niet.

We publiceren deze artikeltjes gratis, en willen dat natuurlijk ook blijven doen. Maar u begrijpt dat dat voor ons niet gratis is. Ondersteunt u dit initiatief en waardeert u het? Overweeg dan eens een abonnement op Auto Motor Klassiek. U helpt ons dan niet alleen de gratis initiatieven betaalbaar te houden, maar ontvangt als bonus ook nog eens elke keer een AMK in de bus. En u betaalt nog maar € 3,30 per nummer in plaats van € 4,99. Elke maand goed voor uren leesplezier.

CV staat voor cheval fiscal.

Begin van de ‘1900’s’ begonnen  auto’s steeds populairder te worden en zagen  overheden de relatieve nieuwigheid  als een prima nieuwe manier om geld te verdienen. Aangezien er nogal wat variatie zat in formaat en prijs en gewicht moet men een manier bedenken om grote en dure auto’s zwaarder te belasten dan kleine auto’s. Dat leek een eerlijke insteek. In plaats van belasting op gewicht, zoals we dat bij ons kennen, bedacht men in Duitsland, Frankrijk en Groot Brittannië systemen waarbij de belasting gebaseerd wordt op het motorvermogen en wat vreemde randvoorwaarden.

En hoe kun je dat beter doen dan met regels?

De Duitsers bedachten een plan met de boring, de slag en het aantal cilinders. De Britten gingen uit van de boring en de cilinderinhoud. Dat resulteerde in een hoop langeslag motoren met een minimale boring en een extreem lange slag. Prestatietechnisch gezien bijna een ramp, maar fiscaal interessant.  En en Frankrijk hadden ze dus fiscale paarden. Die waren het antwoord na invulling van een formule waarbij het aantal cilinders, de boring, slag, het opgegeven vermogen  en het toerental plus nog wat geneuzel leidden tot de fiscale paarden die op de ‘carte grise’ vermeld stonden. De 2CV viel in de laagste categorie, die van 2 fiscale paardenkrachten. Met een 7CV motor zat je hoog in de boom, want zo’n blok leverde 110 pk.

Op fiscale paarden kun je niet rijden

Dus gemeten motorpaarden zijn beter. En ‘meer’ is daar altijd ‘beter. Althans voor het oog. Maar het ene paard is het andere niet. Italiaanse technici bedachten de CUNA (Comitato Unitario Autotransportatori) pk’s. In Amerika hadden ze de SAE (Society of Automotive Engineers) paarden, later de SAEnet ponies. 100 SAE netto paarden staan voor een kudde van 140 trappelende bruto paarden. Het leuke was dat je daar heerlijk mee kunt spelen. Als je een blok op de testbank laat draaien zonder luchtfilter, waterpomp, dynamo maar met open uitlaten? Dan krijg je lekker veel pk’s. Het vermogen aan de krukas is overigens door de wrijvingsverliezen in de transmissielijn gauw twintig procent hoger dan aan de aangedreven wielen. De fantasieloze Duitsers zetten motorblokken op de proefbank zoals die ook braaf onder de kap presteerden. De DIN (Deutsche Industrie Norm)vermogens zijn dan ook erg realistisch, net als het hier nogal onbekende ras van de JIS (Japanese Industrial Standard) paarden.

Theoretisch is de tussenstand : 95 DIN = 100 SAE net = 105 JIS

En of er verschil tussen al die dravers zat?

We keken in onze archieven en vonden dat dat verschillen omstreeks de 15% kon opleveren. En dan waren er nog de verschillen in vermogen tussen wat (zeker Italiaanse) fabrikanten opgaven en wat testers in hun tijd op rollenbanken noteerden.

Gelukkig doet dat allemaal geen pijn meer als we straks toch niet harder dan 100 km/u mogen rijden. Toch is het altijd raadzaam de motor van uw klassieker goed in vorm te houden. Al is het maar uit liefde en respect voor de techniek.

Renpaarden

Heel dorstige paarden

 

 

Nu in de winkel, het julinummer

BMW 318i, Fiat 500 Abarth, Chevrolet Fleetmaster

Auto Motor Klassiek van juli ligt nu in de winkel. Dus snel naar de boekwinkel voor een nieuw nummer. Voor maar 4,99 een garantie voor zeker een paar uur leesplezier.

Lekker zomers prijkt op de omslag de BMW 318i cabriolet van Femko de Jong. Hij bracht de auto tot in perfectie. U leest er alles over in nummer 7.

Erg interessant vinden we zelf de ombouw van een Chevrolet Fleetmaster naar een custom. Dat is niet zomaar klakkeloos gedaan. Het was een echt ingrijpend project. Zelfs de klompen van de eigenaar moesten eraan geloven. Ook de restauratie van de Fiat 500 waarvan in dit nummer een verslag, zou je onder de noemer custom kunnen scharen. De auto was in erbarmelijke toestand, dus een intensieve restauratie volgde. Eigenaar Henrique Linde gaf er meteen een eigen 'Abarth'-draai aan. Wij vonden het resultaat meer dan geslaagd. Hendri Kampherbeek heeft zijn hart gegeven aan Peugeot. Zelfs wanneer deze voor de tweede keer onder handen moet worden genomen. Zijn Peugeot 405 mi16 kocht hij met een kapotte motor en na de restauratie was het weer bijna mis.

Natuurlijk worden alle auto- en motorverhalen weer voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien natuurlijk ook rond de veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet eens aangeboden worden. Het perfecte leesvoer. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

En verder ook nog:

  • Aprilia Moto 6.5 restauratie
  • Honda CB 550
  • Mercedes-Benz 600 Pullman
  • Herinnering aan Stirling Moss
  • Beleef de bevrijding deel 2

Meer over wat er in deze editie allemaal staat ziet u op onze pagina deze maand.

 

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

2 Comments

  1. Charles

    7 februari, 2020 at 19:42

    Het is mij opgevallen dat veel Fransen paarde(n)krachten uitdrukken in CH in plaats van CV. Dacht altijd dat ze het verkeerd schreven en CV bedoelden. Maar nu twijfel ik. Klopt het dan toch dat een mechanische peekaa een CH is en een fiscale peekaa een CV? Het antwoord van de Franse Wikipedisten is ja. On dit:

    L’abréviation est :
    ch pour le cheval-vapeur; il ne faut pas la confondre avec la notation CV du cheval fiscal.

    • LEYMAN PAUL

      7 februari, 2020 at 19:55

      Beste, die CH is correct. als de Fransman begrepen had dat CV (Cheval Vapeur) niet opging voor voertuigen met verbrandingsmotor, dan zijn zij overgegaan naar de afkorting van Chevaux (Paarden) zijnde CH… De CV van Chevaux Vapeur zijn afkomstig van de stoomtreinen.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *