in

Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel twee

FIat 126, debutant in 1972 op de Autosalon van Turijn
Beste Klassiekerliefhebber

Geniet van dagelijks gratis verhalen over oldtimers in uw email en schrijf gratis in. 

Dit jaar viert een aantal auto’s de vijftigste verjaardag. Dat is een behoorlijk aantal, want 1972 bracht veel nieuwe automodellen. Traditiegetrouw zetten wij een aantal nieuwelingen van weleer in de schijnwerpers. Vandaag presenteren wij deel twee, met twee nieuwe Italianen van toen: de Fiat 126 en de Lancia Beta.


In oktober 1972 debuteerde de nieuwe Fiat 126 tijdens de salone di Torino. Hij leunde chassis technisch op het nog altijd geliefde rugzakje. In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd volgde hij de 500 in eerste instantie niet op. De Fiat 126 kreeg dus in Turijn de vuurdoop kreeg. Dat gebeurde samen met de Fiat 500 R. Beiden kregen zij de luchtgekoelde 594 cc tweecilinder motor. In de 126 genereerde het luchtgekoelde 594 cc motortje echter 23 DIN-pk, de versie in de 500 R kreeg een iets tammere 18 DIN-pk motor. Over deze 500 R leest u binnenkort overigens meer. De Fiat 126 werd veel gevraagd en niet alleen in Italië gebouwd. Als gevolg van een licentieovereenkomst tussen de Poolse regering en Fiat werd de 126 ook bij FSM in Bielsko Biala en Tychy gebouwd. Voor de Oost-Europese markt heette het kleine wagentje Polski-Fiat 126, voor West- en Zuid Europa heette hij Fiat 126. Zeker in Polen was het wagentje populair. Overigens werd de 126 ook in Joegoslavië en in Oostenrijk (bij Steyr Puch, met een aangepaste motor). Verder bemoeiden enkele Italiaanse carrosseriehuizen zich met de kleine 126, en maakten daar speciale versies van.

Vernieuwingen

In 1976, een jaar na het verdwijnen van de Fiat 500 R, werd de Fiat 126 gewijzigd, en werd hij onder meer verkocht onder de uitrustingsnamen Personal, Personal 4 en Economica. Elders heette hij dan weer Bambino of Base. De Personal modellen waren wat luxueuzer uitgevoerd, en kregen dikke kunststof strips over de flanken én kunststofbumpers. De Economica hield de chromen bumpertjes en deed het zonder sierstrips. Alle versies waren voorzien van 12-inch velgen met nieuwe wielnaven en grotere remtrommels (afkomstig van de 900 T. Ook begroetten de nieuwe 126 versies volledig nieuwe interieurs. Net als bij de eerste serie van de 126 waren zij ook leverbaar met een Sunroof.

Grotere motor, Poolse productie loopt na 1982 nog járen door

Voor modeljaar 1978 kregen de 126 modellen de grotere 652 cc motor. En in 1980 verschenen speciale en luxe uitvoeringen: de Red, de Brown, de Black en de Silver. In 126 kringen is naar verluidt vooral de laatste flink gezocht. De Italiaanse productie van de 126 stopte in 1982. De Fiat Panda had inmiddels het stokje overgenomen en was voor bepaalde markten ook met de tweecilinder motor uit de 126 leverbaar. In Polen ging de productie onverdroten voort. Er kwam in 1987 een BIS (met derde deur en vlakgeplaatste watergekoelde 700 cc motor) die ook in Italië nog wel eens werd gevraagd. en later volgde nog Bosmal (een kleine cabrio). De Maluch was de laatste, en deze liep nog tot in 2000 door. Hierna was het over met het 126 concept, dat dus pan-Europees aansloeg. In 28 jaar tijd liep de totale productie op tot 4,6 miljoen stuks. Het leeuwendeel daarvan kwam uit Polen. Dit was de zoveelste Fiat die enorm profiteerde van het briljante concept waarbij minimale afmetingen met maximaal ruimtegebruik werden gecombineerd.

Lancia Beta Berlina (1972-1981)

De eerste volledig onder Fiat regie ontworpen Lancia was de Beta, die in 1972 ten tonele verscheen. Hij viel direct op vanwege zijn Fastbackachtige én zelfdragende vierdeurs koetswerk met een doorlopende daklijn. Een prachtige auto, die werd uitgerust met aangepaste Fiat-techniek, onafhankelijk opgehangen wielen met schroefveren én schijfremmen rondom, en de nodige luxe. De Lancia volgde feitelijk de Fulvia én de Autobianchi A111 tegelijk op en debuteerde als 1400 (met de motor die grondvormelijk bekend was uit de Fiat 124 en de A111), 1600 en 1800, en dat waren zonder uitzondering Fiat motoren. In september 1975 zag een tweede serie het levenslicht. De raampartijen waren nu groter, het front was gewijzigd en de klant had nu de keuze uit drie nieuwe motoren: de 1297 cc motor, de 1585 cc motor en de 1995 cc motor.

WIjzigingen voor de laatste jaren

In 1979 volgde de laatste facelift. De 1300 instapmotor (die inmiddels van 1297 cc naar 1301 cc was gegroeid) ging- voor wat de Beta betreft- met pensioen, ook omdat de Delta op dat moment nadrukkelijk aan de deur klopte. De andere motorversies bleven. De derde Berlina serie had een nieuw front met grote lichtunits, en die wijziging zorgde voor een fraai en volwassen aanzien. De meest opvallende wijziging vond men in het interieur. Het dashboard had tal van ronde accenten en was bijzonder non-conformistisch uitgerust. Bovendien was het meubilair anders vormgegeven. Van de Lancia Beta verschenen diverse (en nogal afwijkende) versies die de naam Beta droegen. Voorbeelden zijn de coupé, de Spider en de Beta HPE. Deze komen in dit overzichtje nu niet aan de orde.

Moeilijk te plaatsen, toch bijna 200.000 keer gebouwd

Nog even terug naar de Beta Berlina. Hij zat qua marktpositie altijd enigszins moeilijk. De Beta werd door echte Lancisti meer als een luxe-Fiat beschouwd dan als een echte Lancia. En de potentiële kopers zagen de Beta als een duur alternatief binnen zijn klasse. Toch viel de uiterst fraaie Beta niet tussen de wal en het schip. Hij werd in negen jaar tijd bijna 200.000 keer aan de man of vrouw gebracht. Zo bleef de auto enigszins exclusief, en mocht hij alleen daarom al met recht de merknaam Lancia dragen.

Bent u klassiekerliefhebber en bevallen u de gratis artikelen? Overweeg dan ook eens een abonnement op Auto Motor Klassiek, het gedrukte tijdschrift. Dat ploft voor een luttele jaarbijdrage elke maand bij u op de deurmat. Boordevol interessant leesvoer, speciaal voor de klassiekerliefhebber. Genoeg om u dagenlang van de straat te houden. En alsof dat niet genoeg is, draagt u ook nog eens bij aan het hele platform voor en door klassiekerliefhebbers. Daarbij heeft zo’n abonnement nog meer voordelen. Kijk maar eens op de link hierboven voor meer informatie. Een preview van het actuele nummer vindt u trouwens via deze link. Dan heeft u alvast wat te lezen, want daarin staan pagina’s van diverse artikelen.



Fiat 126 met Sunroof
De Fiat 126 (versie) 1972-1976) met Sunroof, een fijn accessoire
Tekening Fiat 126
Fiat was meester in het creëren van maximale ruimte bij minimale afmetingen
Fiat 126 1976
De basisversie van de in 1976 gefacelifte Italiaanse versie bleef dicht bij het origineel
FIat 126 Personal
In 1976 kreeg de Fiat 126 een Facelift. Hier de Personal, een luxe versie
Fiat 126 SIlver
Gewild actiemodel uit 1980. De 126 Silver.
Fiat 126 BIS
In 1987 kwam een heuse driedeursversie van de 126 uit Polen. De BIS, met vlakliggende motor om een vlakke laadvloer te creëren
Lancia Beta 1972
Prachtige en niet klassiek vormgegeven Berlina. De Lancia Beta uit 1972
Lancia Beta 1975 1979
De tweede Beta serie uit de periode 1975-1979 verloor iets van de oorspronkelijke charme
Lancia Beta 1979 1981
Geslaagde facelift in 1979. De derde serie van de Beta Berlina zag er zó uit
Lancia Beta LX 1972
Uit de eerste Beta serie, de luxe LX versie

6 Reacties

Geef een reactie
  1. Met als interne concurrent de Gamma. In Berline en Coupe, maar met 4-pits boxermotoren beschikbaar, 2.0 en 2.5. Dè laatste echte Lancia in eigen beheer ontworpen en gebouwd. Maar Fiat keek al over de schouders mee…. De rest is historie, zo ook het mooie Lancia…😢

  2. Mooi vraagstuk roept dit op. Hoe het Fiat concept (en andere gelijke mini concepten) volledig ten onder gingen aan het (met name) Duitse steeds dikker en groter tot en met de internationale SUV obesitas van nu. Oftewel: waar/ wanneer werd deze boot gemist?

    • Het antwoord is;
      toendertijd dacht men nog niet voorruit, zeker niet over de grens. Té chauvinistisch??
      Iig, komen wij NL’ers dáár tekort van, en vraag ik mij überhaupt nog af,
      of de Staat der Nederlanden nog bestaat over een jaartje of 20-30.
      Koot en de Bie riepen het al in de 70-80!

  3. Wát een topauto, die Berlina. Een 2 Liter gehad; was die nog maar bij mij! Op gas, verbruik 1 :10, betrouwbaar, reed en zat als een vorst, en goed gwbouwd! En trouwens, de andete Lancia’s idem dito. Als we de kans krijgen huren we altijd een Ypsilon in Italië! Niet voor niks de best-verkochte-auto-in-Italië

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

Triumph Trident

Triumph Trident. What is in a name?

DSCN7397

Kennen van mensen … daarom gaat het – column