in

Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5

Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
ER Classics Desktop 2022

Dit jaar viert een aantal auto’s de vijftigste verjaardag. Dat is een behoorlijk aantal, want 1972 bracht veel nieuwe automodellen. Traditiegetrouw zetten wij een aantal nieuwelingen van weleer in de schijnwerpers. Vandaag presenteren wij alweer deel vijf. Daarin beschrijven wij beknopt de DAF 66 en de Fiat X1/9.

DAF 66


DAF maakte goede sier met de 55. De eerste viercilinder DAF-personenauto werd gebouwd in combinatie met de Cléon-Fonte motor. Hij was in meerdere uitvoeringen en carrosserievormen leverbaar. Bovendien maakte hij naam in grote rally-evenementen. De bekendste: de London-Sydney Marathon van 1968, waar DAF met twee Nederlandse equipes aan deelnam. Beide teams haalden de finish in Australië. In 1972 kwam de opvolger: de 66. Hij werd net als voorganger 55 als coach, coupé en station leverbaar, in combinatie met meerdere uitvoeringen. Het exterieur van de 66 kreeg een nieuwe voorzijde. Het front kreeg een duidelijk hoekiger karakter; de koplampen werden in de grille opgenomen. Ook binnen veranderde het nodige. De DAF 66 kreeg bijvoorbeeld een nieuw dashboard met klokken onder één dak en veiligheidspolstering. De afwerking en het materiaalgebruik lagen bij de DAF 66 op een heel behoorlijk niveau.

De Dion

Het grootste nieuws zat echter onderhuids. De achterwielophanging van de 55 (met pendelassen en schroefveren) werd vervangen door een de Dion constructie. De achterwielen met homokinetische assen werden geveerd door een De Dion-as met half-elliptische bladveren. De voordelen: een laag onafgeveerd gewicht en een vergaand neutrale wielstand. Bovendien viel de constructie uitstekend met de Variomatic te combineren.

Marathon krijgt grotere motor

Aanvankelijk was de 66 dus als L, SL en Marathon leverbaar. De Coupé had als instapniveau de SL -uitrusting. Alle versie kregen de 1108 cc motor, maar de Marathon motor was sterker. De topuitvoering van de DAF 66 reeks kreeg al snel een 1289 cc motor met 57 DIN-pk. Hij was te herkennen aan het front met dubbele koplampen en de speciale dubbele striping op de flanken. Ook de nonnenkapstoelen (met geïntegreerde hoofdsteunen), de voorruit van gelaagd glas en de console met ruimte voor drie meters waren nieuw. Door de overname van Volvo (simpel gesteld) werd de DAF 66 in 1975 vervangen door de daarop geïnspireerde Volvo 66, die met name op veiligheidsgebied extra stappen maakte. De DAF 66 en de Volvo 66 stonden tot en met het begin van 1976 nog naast elkaar op het programma. Binnenkort blikken we uitgebreider terug op de historie van de DAF 66, waarvan ook nog de voor Nederlandse defensiedoeleinden bestemde DAF YA-66 in een oplage van 1201 stuks werd gebouwd.

Fiat X1/9

Vlak voor de jaarwisseling 1972/1973 presenteerde Fiat de X1/9. Feitelijk werd de illustere sportwagen in de Fiat 128 familie opgenomen, maar in uiterlijke en ook constructieve zin week hij totaal af. Marcello Gandini had namens Bertone iets bijzonders ontworpen, en het design stamde feitelijk van het Runabout prototype, dat in 1969 op basis van de toen op handen zijnde Autobianchi A112 (eveneens) door Gandini werd getekend.

Laag zwaartepunt

De X1/9 leek uiterlijk in de verste verte niet op de 128-familieleden. Maar de motor (uit de 128 rally en de 1300 Sportcoupé) en de transmissie deelde hij wel met de 128. De aandrijving verliep echter via de achterwielen, terwijl de motor in het midden (liever gezegd: achter het inzittendencompartiment en vóór de achteras) werd geplaatst. Het zwaartepunt lag bij de X1/9 heel laag en dat was een extra stabiliserende factor. Uiterlijk viel de X1/9 enorm op door zijn targa-beugel en targa-dak, de lage uitsnede van de monocoque-carrosserie en de klapkoplampen. Hij kreeg ook schijfremmen rondom. De 1290 cc motor genereerde in de X1/9 75 DIN-pk en was gekoppeld aan een vier versnellingsbak.

Abarth. Kortstondig project

Een project op basis van deze tweezitter was de X1/9 Abarth. Deze werd voor de rallysport ontwikkeld. Hij deelde zijn opgepepte 1.8 motor met de Fiat Abarth 124 rally. De Italiaanse gigant boekte ook enkele overwinningen met de rally X1/9, maar ondertussen had Fiat wél de keuze gemaakt om Project X1/20 door te ontwikkelen. Dat resulteerde uiteindelijk in de Lancia Beta Montecarlo. Bovendien bleven de wedstrijdpijlen van de Fiat rallystal tijdens het midden van de jaren zeventig gericht op de Fiat Abarth 124 rally, diens opvolger de Lancia Stratos. Met die laatste deelde de X1/9 overigens veel platformeigenschappen.

Grotere motor, vijfbak, uiterlijke modificaties

In 1978 kreeg de X1/9 de grotere 1485 cc-motor met 85 DIN-pk en een vijfversnellingsbak. Verder onderging de tweezitter cosmetische wijzingen, waarbij onder meer de bumperpartij werd veranderd. Bovendien onderging de motorkap een merkbare modificatie, om plaats te bieden aan de nieuwe motor. Het interieur werd ingrijpend gewijzigd, met nieuwe ergonomisch verstelbare stoelen en een nieuw getekend dashboard als resultaat. Wat de merknaam Fiat betreft eindigde het X1/9 verhaal in 1982. Maar de X1/9 bleef nog jaren op de markt. Tot in 1989 werd hij onder de merknaam van Bertone verkocht.

Populair in Amerika

De X1/9 was vooral in de Verenigde Staten mateloos populair. Het grootste deel van de productie van rond de 175.000 exemplaren werd daar- net als bij de Fiat 124 Sport Spider- geleverd.

Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5
Een halve eeuw jong. De nieuwe auto’s van 1972. Deel 5

3 Reacties

Geef een reactie
  1. Technisch zijn die DAFjes eigenlijk heel geavanceerd: mooie wielophanging, moderne versnellingsbak en betrouwbare Renault motoren. Jammer van het truttige imago destijds.

    FIAT X1/9 fantastisch leuk autootje! Voorloper van de Toyota MR2. Jammer van de roestgevoeligheid. En die USA bumpers maken hem er niet mooier op…

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

Nu in de winkel

Bekijk de 40 pagina's tellende preview via deze link of een klik op de omslag.

Het meinummer, met daarin:

  • Chevrolet Corvair Monza Sport-Sedan
  • Fiat 238
  • Honda TL250
  • Renault Mégane Coupé
  • Revisie van hydraulisch bedienbare remklauwen – Deel 1
  • Volkswagen 411
  • Volvo Duett restauratie.
omslag amk 5 2022 300

Het perfecte leesvoer voor een avondje of meer ongestoord weg te dromen. Hij ligt nu in de winkels. Een abonnement is natuurlijk beter, want dan mist u geen nummer meer en u bent nog eens € 27 goedkoper uit ook. Niet verkeerd in deze dure tijden.

Renault BK (1911). In zeer originele staat.

Renault BK (1911). In zeer originele staat.

BSA B33. Voor de volgende generatie: kickstarten

BSA B33. Voor de volgende generatie: kickstarten