Artikelen

Wankelmotoren in motorfietsen. Het idee was zo mooi

By  | 

Wankelmotoren dus. Omdat we er net weer eentje zagen. Bij GeKra motors staat een voormalige Norton Wankel politiemotor. En de motor die bijna Suzuki’s bankroet veroorzaakte, de RE5, daar hebben we op gereden en we genoten van het unieke ’ronde’ motorgeluid.

We publiceren deze artikeltjes gratis, en willen dat natuurlijk ook blijven doen. Maar u begrijpt dat dat voor ons niet gratis is. Ondersteunt u dit initiatief en waardeert u het? Overweeg dan eens een abonnement op Auto Motor Klassiek. U helpt ons dan niet alleen de gratis initiatieven betaalbaar te houden, maar ontvangt als bonus ook nog eens elke keer een AMK in de bus. En u betaalt nog maar € 3,30 per nummer in plaats van € 4,99. Elke maand goed voor uren leesplezier.

Maar het Wankelconcept heeft het dus niet gehaald. Een hoog brandstof en olie verbruik, de thermische ineffectiviteit waardoor het toerental ongeveer is af te lezen aan de kleur rood van het uitlaatsysteem. De slijtage aan de dichtlijsten was ook een dingetje.

Wankelmotoren: de kinderziektes

Tot ca. 1970 gaven de afdichtingen tussen de hoeken van de rotor en de trommelwand nog veel problemen (de motoren hebben de neiging op dit punt sterk te slijten). Vanaf ca. 1970 zijn deze problemen grotendeels opgelost en is de Wankel net zo betrouwbaar als een 4 takt uit dezelfde periode.

Maar toen de Wankelmotoren er net waren kreeg hij alle aandacht van een hoop motorfabrikanten. Want het idee was top: een kleine, krachtige, trillingvrije motor met een minimum aan bewegende delen. Een motor waarvan bovendien de productiekosten nog eens laag zijn ook. Welke motorfabrikant zat daar nu niet op te wachten.

Goed voorbeeld…

Doet goed volgen. Er was dus een heel stel motorfietsmakers dat op motorblokkenjacht ging. En die kwamen (in licentie) van NSU en Sachs. De prototypes die daar uit resulteerden waren waren vaak enorm leuke probeersels, net als meer onbevangen dingen uit een pionierstijdperk zijn. En de eerste wankelmotor? Die zat in een IFA/MZ. Anton Lupei, ontwerper Erich Machus en test engineer Roland Schuster plus de technici Hans Hofer en Walther Enert bouwden een rotatiemotor in het rijwielgedeelte van een MZ BK 351. De 24 pk sterke motor werd gekoppeld aan de bestaande MZ versnellingsbak, die overigens identiek aan die van de BMW R25 was. Dat prototype werd serieus getest. Het bestaat nog steeds en momenteel staan er meer dan 38.000 kilometer op de teller.

Het tweede prototype werd in 1965 gemaakt en daarbij werd er gebruik gemaakt van de intussen goed uitgerijpte Fichtel & Sachs Wankelmotor die vanaf dat jaar mondiaal te koop was. Fichtel en Sachs was de tweede licentiehouder en Sachs gebruikte de Wankelmotor als kleine, lichte motor voor dingen als grasmaaiers en motorzagen. Maar voor de verdere ontwikkelingen die nodig waren om de slijtage an de afdichtingsstrips in het blok en de extreem hoge werktemperatuur onder controle te krijgen? Daarvoor was gewoonweg niet voldoende geld in kas bij MZ.

Yamaha probeert het ook

In 1972 verkreeg Yamaha een Wankel-licentie en daarmee werd snel een prototype gemaakt, de RZ201. Dat werd gepresenteerd op de Tokyo Motor show. De 600 cc twinrotor was vloeistof gekoeld en leverde een indrukwekkende 66 pk bij 6.000 toeren. De motorfiets zag er prima uit, maar het feit dat hij nog ver van de praktijk af stond bleek onder meer uit het ontbreken van hitteschilden in het uitlaattraject.

De Suzuki RE 5 Wankelmotor

In 1973 presenteerde Suzuki de RE5 op de Tokyo Motor show na een ontwikkelingstijd van drie jaar. Het ontwerp ervan werd als er vreemd ervaren. Maar dat kwam omdat Suzuki Giorgietto Giugiaro, de auto ontwerper, voor de looks van het instrumentenpaneel had ingehuurd. Voor de rest leek de machine heel erg op de Suzuki GT750. De RE5 was zwaar, duur, gecompliceerd en dorstig.

DKW en Sachs: De massaproducenten

In 1974 kwam Fichtel & Sachs met de Hercules W2000 met een 294 cc. 20 (later 32) pk sterke luchtgekoelde Wankelmotor met een enkele rotor. En die Hercules was de eerste, echt in massa geproduceerde Wankelmotorfiets.

 

Nu in de winkel, het julinummer

BMW 318i, Fiat 500 Abarth, Chevrolet Fleetmaster

Auto Motor Klassiek van juli ligt nu in de winkel. Dus snel naar de boekwinkel voor een nieuw nummer. Voor maar 4,99 een garantie voor zeker een paar uur leesplezier.

Lekker zomers prijkt op de omslag de BMW 318i cabriolet van Femko de Jong. Hij bracht de auto tot in perfectie. U leest er alles over in nummer 7.

Erg interessant vinden we zelf de ombouw van een Chevrolet Fleetmaster naar een custom. Dat is niet zomaar klakkeloos gedaan. Het was een echt ingrijpend project. Zelfs de klompen van de eigenaar moesten eraan geloven. Ook de restauratie van de Fiat 500 waarvan in dit nummer een verslag, zou je onder de noemer custom kunnen scharen. De auto was in erbarmelijke toestand, dus een intensieve restauratie volgde. Eigenaar Henrique Linde gaf er meteen een eigen 'Abarth'-draai aan. Wij vonden het resultaat meer dan geslaagd. Hendri Kampherbeek heeft zijn hart gegeven aan Peugeot. Zelfs wanneer deze voor de tweede keer onder handen moet worden genomen. Zijn Peugeot 405 mi16 kocht hij met een kapotte motor en na de restauratie was het weer bijna mis.

Natuurlijk worden alle auto- en motorverhalen weer voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien natuurlijk ook rond de veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet eens aangeboden worden. Het perfecte leesvoer. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

En verder ook nog:

  • Aprilia Moto 6.5 restauratie
  • Honda CB 550
  • Mercedes-Benz 600 Pullman
  • Herinnering aan Stirling Moss
  • Beleef de bevrijding deel 2

Meer over wat er in deze editie allemaal staat ziet u op onze pagina deze maand.

 

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

3 Comments

  1. Rjab

    31 oktober, 2017 at 21:08

    @Wilco. Yep, heb er destijds zelfs nog een poster van op mijn kamer gehad.

  2. Wilco

    31 oktober, 2017 at 19:16

    Jammer Dolf dat je de enige serieuze wamkel Superbike niet noemt. En die nog wel van Nederlands fabrikaat ; de geweldige Van Veen OCR 1000 met het prachtige Jos Schurgers design

    • D v Teylingen

      1 november, 2017 at 11:53

      Tja die v Veen miste ik ook al in het verhaal bizondere fiets heb zelf nog een maxda rx2 coupe gehad nooit moeten verkopen maar ja achteraf he zelfde verhaal met de opel commodore a coupe gse stom stom stom ?

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *