BMW E30 316 1989 - lezersverhaal | Auto

De BMW E30 316 sedan uit 1989 van Patrick Cornelius begon als een eenvoudige, gehavende basisauto. Dat maakte hem aantrekkelijk. Geen rijke uitrusting, geen dikke motorisering, wel een overzichtelijke constructie, compacte afmetingen en techniek waar een liefhebber zelf aan kan werken. Voor Patrick zat de charme van de E30 nooit alleen in snelheid of uitvoering. Een cabrio, touring of sedan: hij vindt dat ze allemaal prettig rijden, juist doordat zo’n E30 naar huidige maatstaven klein is en daardoor een heel andere snelheidsbeleving geeft dan modern spul.

Hij had eerder al twee E30’s gehad. Die verdwenen omdat er iets moderners moest komen, maar het model bleef trekken. Uiteindelijk kwam deze 316 op zijn pad. Een kale sedan, zo simpel mogelijk uitgevoerd. De enige luxe was één elektrisch verstelbare spiegel. Elektrische ramen of airconditioning zaten er niet op, en dat was voor Patrick geen probleem. Minder spullen betekent ook minder gedoe, en bij een E30 zijn upgrades bovendien relatief goed te monteren.

Gekocht als frikandel

De BMW werd gekocht als “frikandel”, liefhebberstaal voor een auto die er optisch beroerd aan toe is. Dat klopte aardig. De schade zat onder meer aan deuren, bumpers, motorkap, kofferklep en steenvanger. Er ontbraken onderdelen en van een verzorgde uitstraling was weinig sprake. De prijs maakte veel goed: € 750, met APK.

De terugrit liet meteen zien dat de buitenkant niet het enige aandachtspunt was. Onderweg begon de auto steeds meer te haperen. Op een gegeven moment deden ook de remmen niet meer wat ze moesten doen. Daarmee schoof het plan direct op van “even oplappen” naar eerst zorgen dat de basis veilig en bruikbaar werd. In de garage werd de techniek nagelopen. Lekkende remcilinders waren een duidelijke waarschuwing, en de motor bleek eveneens aan het einde van zijn beste tijd te zitten. Kapotte tuimelaars verklaarden het zwakke lopen van de M40B16 met distributieriem.

Dat is typisch zo’n moment waarop een project kan stranden. Bij deze E30 gebeurde het tegenovergestelde. De ellende gaf juist richting: eerst de techniek aanpakken, daarna pas de rest.

Onderdelen zoeken en opbouwen

Voor de opbouw kwam de onderdelenjacht goed op gang. Via een bevriende handelaar in specifieke E30-onderdelen vond Patrick voor redelijke prijzen een motorkap, twee bumpers, een steenvanger, een rechterdeur, een kofferdeksel en een grille. Daarmee kreeg de sedan uiterlijk weer lijn. Het was nog steeds geen concourswerk, maar de auto ging van gehavende basis naar iets waar weer model in zat.

Binnenin kwam minstens zo duidelijk naar voren wat de auto had meegemaakt. De voorstoelen zaten verstopt onder hoezen die rechtstreeks van de Action leken te komen. Na demontage werd duidelijk waarom: beide stoelen waren totaal versleten, gescheurd en vervuild. Met ruim 300.000 kilometer op de teller was dat geen grote verrassing. De oplossing werd geen kale vervanging, maar een mengsel van opknappen en gericht verbeteren. Er kwamen andere stoelen in, een sportstuur, een toerenteller in plaats van de analoge klok in de tellerbak, een ander kachelpaneel met analoge klok en een plastic handremgreep met leren handremhoes.

Ook de kleinere ergernissen verdwenen gaandeweg. De beschadigde tunnelbak werd vervangen, net als de dashboardverlichting. De lichtschakelaar ging eruit. De hoedenplank kreeg originele speakers en de zonnegordijnconstructie bij de achterruit verdween, vermoedelijk een overblijfsel van een vorige eigenaar die nogal van kleine toevoegingen hield.

Na grondig onderhoud aan motor en ophanging bouwde Patrick ook stuurbekrachtiging in. Verder kwamen er originele mistlampen op, netjes aangesloten. Dat past bij zijn manier van werken: als iets erop zit, moet het ook functioneren, liefst met originele onderdelen.

Velgen, roest en een M43B18

Bij de auto hoorden verschillende sets wielen. Een set die sterk aan BBS doet denken, kocht hij voor € 100. Het waren opknappers, dus verdwenen ze de schuur in. Daar werden ze geschuurd, in de primer gezet, gelakt en afgewerkt met blanke lak. Het resultaat mag er zijn, al blijft er één kleine ergernis zichtbaar: iemand had ooit een hap uit een van de velgen gereden.

De BMW is inmiddels bijna twaalf jaar in bezit en nog steeds in ontwikkeling. Op dit moment wordt het motorblok vervangen. De oorspronkelijke M40B16 maakt plaats voor een M43B18, opnieuw een viercilinder, maar dan met distributieketting en wat extra vermogen. Origineel is die combinatie voor een E30 niet. Patrick weet ook dat zo’n ombouw theoretisch invloed kan hebben op de waarde. Toch weegt betrouwbaarheid zwaarder. Een motor met distributieriem vertrouwt hij niet meer, zegt hij ronduit, en veiligheid gaat voor.

Tegelijk worden de roestplekken aangepakt en komen er twee nieuwe spatborden op. Daarna wil hij de auto verder netter afwerken. Het is geen project dat ooit keurig met een streep eronder klaar hoeft te zijn. De E30 wordt gewoon steeds iets beter dan hij was.

BMW’s als rode draad

Deze 316 staat niet los van Patricks bredere BMW-geschiedenis. Zijn eerste BMW kwam er door wat hij zelf stom toeval noemt: een E36 316i sedan uit 1997 op LPG. Daarna bleef het merk hangen. Inmiddels heeft hij meerdere BMW’s uit verschillende perioden gehad of nog in bezit, met de nadruk op oudere modellen. Naast de E30 uit 1989 noemt hij onder meer een E34 525i sedan en een E34 518i Touring uit 1995, een Z3 uit 1996 en een E60 520i uit 2004 als dagelijkse auto.

In de BMW-wereld loopt hij al zo’n dertig jaar rond. Hij ziet zichzelf eerder als “coach” dan als verzamelaar: iemand die veel mensen kent, veel ziet en ook veel leert van fouten. Vooral in technische groepen deed hij kennis op, onder meer over zaken die je beter niet kunt onderschatten. Remmen bijvoorbeeld. Die ervaring zie je terug in de volgorde waarin hij deze E30 aanpakte. Eerst zorgen dat de auto technisch klopt, daarna pas verfraaien of uitbreiden.

Zijn auto’s zijn hobby, maar deels ook handel. Daardoor kijkt hij nuchter naar zo’n 316. Een M43-blok in een E30 zal niet iedere purist overtuigen. Voor Patrick past het bij de manier waarop deze sedan zich heeft ontwikkeld: geen strak gerestaureerde museumauto, maar een persoonlijke E30 die technisch beter moest worden dan de auto die ooit voor € 750 werd opgehaald.

Juist daarin zit de aantrekkingskracht van deze BMW E30 316 uit 1989. Geen zeldzame uitvoering, geen perfect bewaard exemplaar, wel een auto met schade, versleten stoelen, een zwakke motor en een kale uitrusting die allemaal geen reden waren om af te haken. Ze werden het begin van een project dat al ruim tien jaar loopt en nog steeds niet stilstaat.