Yamaha XJR1300. De laatste der Mohikanen

De term komt uit de beroemde roman The Last of the Mohicans (1826) van James Fenimore Cooper. “De laatste der Mohikanen” is een uitdrukking voor de laatst overgeblevene van een bepaalde groep, politieke stroming of levenswijze. Het verwijst naar iemand die als laatste een verouderd idee of een traditie aanhangt, vaak met een toon van eenzaamheid of nostalgie.

Ook al 25+

Voor de Yamaha XJR1300 is de insteek niet helemaal passend. Maar dat deze krachtpatser een van de laatste zware, luchtgekoelde viercilinders uit Japan is, geeft het laatste-der-Mohikanen-concept toch wel wat grip op de indrukwekkende motorfiets, waarvan de kwaliteiten in zijn tijd alleen maar positief tot juichend besproken werden.

De Yamaha XJR1300, gepresenteerd in 1998 als opvolger van de XJR1200, is een iconische luchtgekoelde musclebike die bekendstaat om zijn retrostijl en krachtige vier-in-lijnmotor. Even kort door de bocht: de Yamaha XJR1200 werd opgeboord tot de Yamaha XJR1300. Er werd ook een SP-versie uitgebracht, die in 2002 uit productie werd genomen. Voor 2004 kwamen er lichtere wielen, nieuwe carburateurs, een nieuwe uitlaat en verbeterde remmen. In 2007 kreeg de Yamaha XJR1300 een grondige facelift met brandstofinjectie en een herziene uitlaat met katalysator.

Door de jaren heen evolueerde de machine met subtiele updates en Öhlins-vering, tot de productie rond de komst van Euro 4 eindigde. Die emissienorm was voor veel luchtgekoelde motoren de nekslag. Door de jaren heen onderging de XJR kleine veranderingen, zoals andere kleuren en verlichting, maar mechanisch bleef hij grotendeels gelijk.

De XJR is een stoere, zware, sportieve toermotor met een tikkeltje lompe elegantie. De machines werden doorgaans gekocht door veelrijders met een lichte hang naar het verleden. Hij was snel, stabiel en betrouwbaar. En het deed de dikke vierpitter geen pijn om in zijn vijfde versnelling de verplichte 30 km/h te rijden op een woonerf. En als je dan gas geeft? Dan gaat de Yamaha er eerst rustig, maar bij het klimmen der toeren steeds dapperder vandoor. En ondanks het feit dat je tegenwoordig motorfietsen met meer dan 200 pk kunt kopen, is de ruim 100 pk van de XJR voldoende om niemand in de weg te zitten.

Let even op: voor bepaalde XJR1300-modellen is er een recall geweest in verband met problemen met het smeersysteem in het motorblok. Bij langdurige hoge bedrijfstemperatuur en lage toerentallen kan de ketting in contact komen met de oliesproeier die voor de smering zorgt. Na die recall is de XJR zowat onverwoestbaar, met dien verstande dat de lagers van de achtervering, het linksysteem, strikt elke 20.000 km onderhouden en gesmeerd moeten worden. Anders kunnen ze vastlopen.

De 20.000 km-grens

Klepspeling controleren om de 2500 km? Dat is iets uit de jaren zestig van de vorige eeuw, in de stoterstangentijd. Dat was niet erg. Want met twee of drie bouten had je de tank eraf. Het klepdeksel was ook reuze makkelijk te scalperen. En de klepstellerij was zo gedaan met een voelermaatje, een steeksleutel en een schroevendraaier.

Bij een XJR is dat, net als bij een flink aantal andere merken en types, een uitdagende klus. Daar gaan een hoop werkplaatsuren in zitten. Voor een XJR staat ongeveer vijf uur voor het kleppen controleren en stellen. Denk ter indicatie aan zo’n 400 tot 600 euro bij een Yamaha-dealer. Meestal wordt de klus gecombineerd met een grote beurt. Want als je dan toch geld aan het uitgeven bent… Wat handig kan zijn? Thuis alle plaatwerk en ander gedoe demonteren en de motor op een gehuurd of geleend karretje naar de werkplaats brengen.

Check voor aanschaf even of er recent een 20.000 km-beurt is gedaan, zeker als de teller rond zo’n onderhoudsmoment staat. Zo’n XJR-blok kan bij normaal gebruik en onderhoud inmiddels bewezen wel vier keer kleppen stellen mee. En bedenk dat eventuele trillingen bij de proefrit door de bandenkeuze kunnen komen. Maar dat hoeft natuurlijk niet.

Kijk ook even bij XJR Owners Nederland.

Het fotomodel is er eentje uit 2001 en staat te koop bij Roadrunner Motoren in Velp.