in

Seat Toledo (1991-1999). De vergeten jubilaris

ER Classics Desktop 2022

Soms vind je jezelf achter het stuur terug van een auto, die al lang aan het collectieve geheugen is ontsnapt. De eerste generatie van de Seat Toledo is zo’n auto. Als je de Spanjaard aanschouwt denk je: hé, die was er ook nog. En tegelijkertijd lijkt het gevoelsmatig alsof het niet zo lang geleden was dat de Toledo aan de wereld werd getoond. Toch moeten we voor dat moment terug naar 1991. De eerste volledig onder regie van Volkswagen ontwikkelde Seat bestaat dertig jaar. Hoog tijd om deze Toledo eens uit de anonimiteit te halen.

Giugiaro tekende de Duitse Spanjaard, die feitelijk een nieuw segment inluidde. De ranke Toledo had het platform van de Golf II als basis, en officieel viel hij daarmee in het C-segment. Maar met zijn lengte van meer dan vier meter dertig en zijn enorme kofferruimte was hij toch een stuk langer dan menig C-segmenter. Dat betekende ook dat hij binnen een heel druk en populair gebied van de markt actief werd. We kunnen kort zijn: het bruikbare inzittendencompartiment en het rijgedrag (zie verderop) zijn écht meer C- dan D-segment, voor de techniek geldt in mindere mate hetzelfde, die overlapt. De praktische bruikbaarheid daarentegen overstijgt die van de historische C-segment concurrenten, de kofferruimte is een balzaal. Dik vijfhonderd liter zonder omgeklapte bank, met omgeklapte bank bedraagt het volume meer dan 1300 liter.


Gewaagde ontwerpcombinatie, lastige concurrentiepositie

Maar juist die combinatie van compacte en grote eigenschappen van de Toledo maakte de positie binnen de gevestigde orde lastig. En dan had moeder VW ook nog de Golf in huis, waarvan anno 1991 een nieuw model op stapel stond. Bovendien had Seat anno 1991 nog niet de marktpositie én het imago van nu. Dat vertaalde zich tijdens de jaren negentig in bescheiden noteringen binnen de (Nederlandse) verkoopranglijsten.

Elegant ontwerp

Maar de Toledo vervulde zijn carrière op zijn eigen manier. Om de Italiaanse lijnvoering kon je geen moment heen, de handtekening van de meesterlijke Giugiaro stond nu dus onder de nieuweling van Seat uit Martorell. En smaken kunnen verschillen, maar het compacte front en de compacte midden sectie verhielden zich uitstekend tot het enorme bagagecompartiment, dat netjes werd weggewerkt onder een behoorlijk schuin weglopende achterruit en een aangrenzende kont. De rank gelijnde Seat Toledo werd een uiterst bruikbare en elegante vijf-zitter, die volledig kon bogen op de bestaande Volkswagen-techniek.

Deugende techniek, voldoende keuze

En die techniek deugde. Er kwamen 1.6, 1.8 en 2.0 motoren beschikbaar. En voor de dieselaars stonden 1.9 motoren ter beschikking, met en zonder turbo. Bij de facelift van 1995 werd het motorengamma herschikt. Belangrijk voor de zakelijke markt was de entree van de volprezen 1.9 TDI motor, en de vanaf 1994 leverbare 2.0 16V motor was bestemd voor de andere kant van het Toledo spectrum, dat over de hele linie overigens fijne techniek bood.

Volop jaren negentig beleving

Welke motor (en welk uitrustingsniveau) je ook koos: de constructie van de Toledo kon alle motoren aan. Ik merk het als ik bij gelegenheid van Gerard en Anne Kramer in Wolvega een oude Toledo meekrijg. Zij hebben de auto al jaren, bovendien kochten zij de Seat van de eerste eigenaresse. De Kramers zijn altijd in voor een aparte (handels)voorraad, en deze als serviceauto gebruikte Seat hoort feitelijk bij die categorie. Direct voel ik de inspiratie om dit vandaag zo zeldzame model in de schijnwerpers te zetten. De Toledo is een kind van zijn tijd, van binnen ademt hij echt het begin van de jaren negentig. Qua lay-out, qua bediening. Qua materialen. Qua stevigheid. Want we zitten in een auto die behoorlijk solide in elkaar werd geschroefd. Dit is bovendien een uitgerijpte versie, want deze Toledo 1L echt een heel laat in Nederland geleverde van de eerste serie. Meer specifiek: dit is een 1.6i E. Zonder airco, zonder elektrisch werkende portierruiten, maar met een toerenteller, een in hoogte verstelbaar stuur en prima instelbare (en in hoogte verstelbare) stoelen. Extra verwennerij anno 1999, dit is duidelijk een uitloopversie. Qua exterieur doen de sideskirts en het setje originele Seat-lichtmetaal nog een duit in het zakje.

Volwassen rijgedrag, minder uitgewogen dan succesnummer van concernmoeder

Het rijgedrag is behoorlijk volwassen, maar de Golf II en III van de concernmoeder reden allebei meer uitgewogen, waren meer allround. Bij de Toledo zijn de veeruitslagen behoorlijk lang, zij harmoniëren niet geheel met de korte oneffenheden die dankzij de stevige schokdempers én de tamelijk korte wielbasis kordaat worden doorgegeven. De bekrachtigde besturing werkt mooi en biedt een solide gevoel. Het bochtgedrag is behoorlijk neutraal en vertrouwenwekkend: hou bij doordraaiers wél de snelheid in acht. Wanneer je bochten scherper aansnijdt (lees: op een hogere snelheid) dan merk je dat de achterzijde van de Toledo gewicht in de schaal legt. De massaverplaatsing werkt dan enige disbalans in de hand. Maar nogmaals: bij rustig aangesneden bochten heb je daar ook in deze basisversie geen last van.

Fijne motor

De 1.6 motor (75 DIN-pk, koppel 125 Nm bij 2.600 toeren per minuut) is trouwens een heel prettig aggregaat. Nee, hij maakt van de Toledo geen stoplichtsprinter, maar de uitstekend gekozen bakverhoudingen en het vroeg optredende én het geleidelijk opgebouwde draaimoment zorgen voor heel behoorlijke tussenacceleraties. De loopcultuur van de 1F motor is rustig, en dat geldt ook voor het geluidsniveau aan boord. Dat wordt uitstekend geneutraliseerd. Voeg daarbij een prettige zit, een fijn aanpakkend stuurwiel en een haast onder de arm rustende lange pook met prettige slagen. De prima te doseren koppeling en reminstallatie vertellen nóg een deel van het Toledo-verhaal. Het zicht rondom is eveneens uitstekend. De knoppen voor de bediening van diverse functies vergen wél enige lenigheid en speurwerk. Die zijn her en der minder handig geplaatst. Het doet weinig af aan het gegeven dat de eerste Toledo generatie een goed alternatief vormde binnen een breed marktspectrum.

Mijlpaal voor Seat

De Toledo vormde een mijlpaal in de Seat geschiedenis. Het model was de eerste Seat die volledig onder VW-auspiciën werd bedacht en ontworpen. En daarmee zette de Toledo namens de Spanjaarden een nieuwe toon voor Seat, dat na het Malaga-, Ronda- en Ibiza generatie één tijdperk van de jaren tachtig een behoorlijk vaste en solide waarde werd binnen het autolandschap. Gevoelsmatig lijkt het nog niet zo lang geleden dat VW de huidige concernzusters een boost gaf, mede daarom zullen velen Seat ook nog altijd als een relatief nieuw merk beschouwen. Dat is één van de redenen waarom de Toledo niet uit tot een begeerde klassieker zal uitgroeien.

Ontbreken klassieke historie maakt van zoektocht uitdaging

Dat was waarschijnlijk anders geweest als het Toledo 1L ontwerp van Giugiaro de emblemen van SAAB, Lancia of Alfa Romeo had gedragen. Maar dat is dus niet het geval. Het maakt de uitdaging om een mooie Toledo uit de jaren 1991-1999 te vinden alleen maar groter. Zo langzamerhand herkennen de liefhebbers de mooie en speciale exemplaren. De 2.0i GT (8V of 16V) zijn inmiddels binnen de hogere prijscategorieën aanbeland, en wie in deze tijd nog steeds de voorkeur geeft aan heerlijk dieselen kan vooral bij de fijne 90 of 110 pk TDI-motoren terecht. Wat u ook zoekt en kiest: de zeldzaamheid heeft van de eerste Toledo serie (inclusief de faceliftversie) een vergeten youngtimer gemaakt. Maar wél één die vandaag de dag fluitend en volstrekt probleemloos inzetbaar is. En over voldoende kwaliteiten beschikt om er nog lang profijt van te hebben. Ook daarom verdient de dertig jarige Toledo het, om uit de anonimiteit te worden gehaald. Hij verraste in 1991. En hij verrast ook vandaag, in veel opzichten.

Met dank aan Gerard en Anne Kramer

Fijne werkplek 1
Seat Toledo 8V
Toledo 1L

7 Reacties

Geef een reactie
  1. Nou Erik, dat zou dan echt de verklaring moeten zijn want de trekkracht stelde namelijk echt teleur. Het was wel een monopoint inspuitertje en van een vroege serie, dat dus wel. Ook die tweede die ik reed. Wat overblijft was de al even onuitwisbare indruk over de stevigheid van die auto, en de echt fenomenale kofferbak. Die was idd zoiets als een balzaal.
    Later jarenlang een 86er Ford Scorpio 2.9 gehad. Die kofferbak leek mij niet groter te zijn dan die van de Seat Toledo. Nu heb ik wel een heel plausibele verklaring voor de futloosheid van die Toledo’s. De 100pk+ motoren waren rap genoeg!
    Bedankt voor de hint Erik en weer wat geleerd! 👍🏼

  2. Ik heb hem als les auto gehad in 1995. Perfecte basis waar voor mij als bestuurder is begonnen. Was een diesel en sinds die tijd ben ik wel diesel verslaafd worden. Een mooi exemplaar zou ik er nog zeker eens bij willen hebben.

  3. Volkswagen had een opvolger voor de Jetta in gedachten en zette Giugiaro hiermee aan het werk. 2 ontwerpen kwamen uit de bus; de uiteindelijke Toledo lijn werd in Wolfsburg afgekeurd, alwaar de Vento zijn intrede deed, Toledo ontwerp ging naar Seat.

  4. Zonder embleem er op zou bijna niemand weten wat dit was ,is . Ik neem aan dat er gedacht zal worden aan een oudere Hyundai. Apart toch dat sommige vrij veel verkochte autos totaal vergeten
    zijn. Ik neem aan dat niet veel mensen in het zweet uitbarstte bij het zien van deze wagen, maar had zeer zeker voor wat het kostte, een boel te bieden . En zoals Erik schreef, de auto zat heel sterk in elkaar , geschroefd en gelast.

  5. Die Toledo’s waar zeer zeker solide auto’s. Een stevig en ingetogen interieur. De wegligging was. echt niet verkeerd. Waar de genoemde ‘heel behoorlijke tussenacceleraties’ vandaan komen, is voor mij helaas een raadsel. De 1,6 heeft op mij namelijk een onuitwisbare futloze indruk gemaakt. De intrinsieke reden voor mij om er vanaf te zien en serieus verder te zoeken naar iets wat wel voldoende presteerde met een gelijkwaardige motor. Dat werd gevonden en dat was geen Seat. Naderhand nog eens een identieke versie van die 1,6 Toledo gereden in de hoop dat die beter zou presteren. Helaas. Dat eerste exemplaar was dus geen ‘maandagmorgen exemplaar’.

    • Beste Maurice.

      Aanvankelijk monteerde Seat de 1.6 EZ/ABN motor met 73 pk en carburatie én de 1F motor (1.6 single point injectie) in de basisgemotoriseerde Toledo. Na de zomer van 1994 kwam een geupgrade 1F 1.6 SPI in het vooronder. Deze had slechts drie pk meer, maar een prettiger koppelverloop. Dat maakte een verschil. Mogelijk is dat de verklaring voor jouw bevinding. Ik was bij het door mij gereden exemplaar best verrast door de tussenacceleratie vanaf 100 (in vijf). Laat ik het zo zeggen: een behoorlijk vlotte inhaalmanoevre was daarmee goed mogelijk. Overigens leverde Seat ook nog de AFT met 101 pk (1.6). En natuurlijk de grotere motoren.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

Nu in de winkel

Bekijk de 40 pagina's tellende preview via deze link of een klik op de omslag.

Het meinummer, met daarin:

  • Chevrolet Corvair Monza Sport-Sedan
  • Fiat 238
  • Honda TL250
  • Renault Mégane Coupé
  • Revisie van hydraulisch bedienbare remklauwen – Deel 1
  • Volkswagen 411
  • Volvo Duett restauratie.
omslag amk 5 2022 300

Het perfecte leesvoer voor een avondje of meer ongestoord weg te dromen. Hij ligt nu in de winkels. Een abonnement is natuurlijk beter, want dan mist u geen nummer meer en u bent nog eens € 27 goedkoper uit ook. Niet verkeerd in deze dure tijden.

Een Norton met kreukelzone – column

Honda CB350 Four

Honda CB350 Four. Honda’s kleinste viercilinder