Mazda MX-3. De compacte 2 + 2 coupé met bijzondere techniek

Aan het begin van de jaren negentig heeft Mazda een opvallend uitgebreid sportief programma. Naast de succesvolle MX-5 en de sportieve RX-7 verschijnt in 1991 een derde model met de aanduiding MX: de MX-3. Het is een compacte 2+2-coupé die een sportief uiterlijk combineert met relatief bescheiden buitenafmetingen. Zijn grootste verrassing bevindt zich in het bescheiden motorprogramma. Mazda levert de MX-3 namelijk ook met een 1,8-liter V6, destijds de kleinste zescilindermotor ter wereld.

De MX-3 debuteert in maart 1991 op de Autosalon van Genève. De Europese marktintroductie volgt in september van dat jaar. Mazda richt zich met het model op automobilisten die een compacte, sportief ogende coupé zoeken, zonder de praktische beperkingen en gebruikskosten van een uitgesproken sportwagen. De technische basis is afkomstig van de Mazda 323, maar de MX-3 krijgt een eigen carrosserie en een afwijkende vormgeving. Het ontwerp kenmerkt zich door een lage neus, afgeronde koplampen, een sterk aflopende voorruit en een vloeiend doorlopende daklijn. De achterzijde loopt relatief kort af en heeft een karakteristieke, enigszins afgeronde vorm. De grote glasoppervlakken en de ver naar achteren doorlopende zijruiten versterken het lichte karakter van de carrosserie. De MX-3 is een driedeurs coupé met vier zitplaatsen, al zijn de achterste zitplaatsen vooral geschikt voor kinderen of korte ritten.

Gepatenteerde achterasconstructie

Het onderstel bestaat uit MacPherson voor, driehoeksdraagarmen en een stabilisator. Die laatste voorziening vind je ook aan de achterzijde. De wielen zijn daar eveneens onafhankelijk van elkaar opgehangen met lange dwarsarmen en een langsarm aan beide zijden, die weer onderdeel zijn van de Mazda TTL (Twin Trapezoidal Link). Het gepatenteerde systeem zorgt voor een passief meesturend effect. De V6 krijgt aan de achterzijde ook nog een aanvullende verstevigingsstang.

Twee motoren, kleinste zescilinder ter wereld

Bij de introductie zijn twee motoren beschikbaar. De basisversie heeft een 1.598 cc grote viercilinder lijnmotor met zestien kleppen en een vermogen van 90 pk. Daarboven staat de bijzondere 1.845 cc V6, die 136 pk levert en onlosmakelijk verbonden is met de MX-3 en dan geldt als de kleinste zes cilindermotor ter wereld. Deze K8-motor heeft twee bovenliggende nokkenassen per cilinderbank en vier kleppen per cilinder. Met zijn compacte afmetingen en geringe cilinderinhoud is het een technisch opmerkelijke krachtbron. De motor draait graag toeren en onderscheidt zich door zijn soepele loop. De aandrijving verloopt bij beide uitvoeringen via de voorwielen en een handgeschakelde vijfversnellingsbak. De V6-uitvoering is niet alleen krachtiger, maar krijgt ook een iets sportievere uitrusting. Zo beschikt deze versie over grotere lichtmetalen wielen en schijfremmen rondom. De viercilinder heeft achteraan trommelremmen. Uiterlijk zijn de verschillen overigens beperkt. Daardoor is de MX-3 V6 niet direct herkenbaar als de meest bijzondere uitvoering.

Opvallende Nederlandse reclamespot

Ook de Nederlandse reclamecampagne verdient vermelding. Mazda Nederland bedacht begin jaren negentig een bijzondere spot om de bijzondere V6 motor onder de aandacht te brengen. Daarin staan zes kleine mannen met puntmutsen op een rij. Op het ritme van het motorgeluid springen ze beurtelings op en neer. Iedere man vertegenwoordigt een cilinder van de compacte V6. De auto zelf komt in de commercial niet eens in beeld. De reclamespot, die eindigt met de toenmalige marketingleus ‘Amazing Mazda’, valt op door zijn onconventionele en tikje controversiële aanpak. ‘Op het randje’, vindt de goegemeente.

Wijzigingen in 1994

In 1994 voert Mazda enkele wijzigingen door. Het interieur krijgt een aangepast dashboard en andere stoelen. Ook de motoren worden herzien. De viercilinder krijgt een verbeterde zestienkleppenkop met twee bovenliggende nokkenassen en levert voortaan 110 pk. Daarmee neemt het vermogen aanzienlijk toe. De V6 moet het als gevolg van aanpassingen aan de uitlaatgasemissie met 132 pk doen. Ook op het gebied van veiligheid en uitrusting wordt de MX-3 verder ontwikkeld. De marktpositie van de coupé verandert ondertussen. Begin jaren negentig is het aanbod van compacte sportieve coupés behoorlijk groot. Verschillende Japanse en Europese fabrikanten bedienen dit segment, terwijl de belangstelling voor dergelijke auto’s geleidelijk afneemt. Ook Mazda krijgt te maken met een markt waarin de vraag naar dit soort modellen terugloopt.

Verschillende namen, geen opvolger

In Japan verschijnt de auto onder verschillende merknamen. Zo is hij bekend als Eunos Presso en Autozam AZ-3. In Noord-Amerika wordt de coupé verkocht als MX-3 Precidia. Daarmee past het model in Mazda’s toenmalige strategie om verschillende doelgroepen met afzonderlijke merken en modellen te bedienen.In 1998 verdwijnt de MX-3 definitief uit het leveringsprogramma. De productie is al eerder beëindigd, na een oplage van ongeveer 285.000 exemplaren. De laatste voorraden bereiken daarna nog de dealers. Een rechtstreekse opvolger komt er niet. Daarmee verdwijnt een compacte coupé die vooral dankzij zijn ongebruikelijke V6-motor een eigen plaats in de Mazda-geschiedenis inneemt. Tegenwoordig is de MX-3 aanzienlijk minder bekend dan de MX-5. De bijzondere combinatie van compacte afmetingen, voorwielaandrijving en de leveringsmogelijkheid van de kleine zescilinder maakt hem interessant genoeg, om hem 35 jaar na zijn introductie weer eens voor het voetlicht te halen.