in

Lancia Delta. Een compacte hatchback werd alsnog legendarisch

Beste Klassiekerliefhebber

Geniet van dagelijks gratis verhalen over oldtimers in uw email en schrijf gratis in. 

In 1979 toonde Lancia de nieuwe Delta aan het publiek. De Lancia Delta was het resultaat van project Y5, dat in 1974 door Lancia’s hoofd van de ontwikkelingsafdeling- Sergio Camuffo- werd gestart. Giorgetto Giugiaro zorgde voor het lijnenspel. Het model met de kenmerkende hoeken werd feitelijk het eerste zelfstandige premiummodel in de markt die tegenwoordig geldt als C-segment, waarbinnen in toenemende mate andere fabrikanten al voorwiel aangedreven compacte hatchback modellen hadden gepresenteerd.


De Delta werd, als enige Lancia in de historie, Auto van het Jaar. Hij mocht de prestigieuze titel in 1980 dragen. De compacte Lancia hatchback viel nog veel vaker in de prijzen. Van 1987 tot en met 1992 won Lancia met de Delta bijvoorbeeld zes keer op rij de constructeurstitel in het World Rally Championship (WRC), tijdens deze periode won Lancia bovendien vier keer de coureurstitel. En dat bracht het totaal op tien wereldkampioenschappen in zes jaar tijd. Een prestatie van formaat.

Ritmo platform, andere achteras

Dat had niemand tijdens de presentatie van de Lancia Delta in 1979 durven voorspellen. De Delta was vooral een luxe compacte hatchback met een Italiaanse jas. De techniek stamde in de basis van moeder Fiat. Platform technisch maakte Lancia voor de eerste Delta gebruik van de Fiat Ritmo van 1978. Beide auto’s hadden voorwielaandrijving, maar qua onderstel verschilden de familieleden van elkaar. De RItmo had de dwarse bladveer achter. De Lancia Delta kreeg in plaats daarvan een verbeterde versie van de Camuffo achteras. Kort gezegd: dat was een samenspel van trekstangen, stabilisator en onafhankelijk geveerde wielen, een toepassing die vanaf 1972 ook op andere Lancia typen werd gebruikt.

Motoren én een Zweedse Delta

Aanvankelijk waren er voor de meeste markten SOHC Lampredi motoren van 1301 cc en 1498 cc beschikbaar. In die eerste jaren was voor de Noord-Europese landen ook de SAAB-Lancia 600 leverbaar, die vanaf 1980 voor SAAB het gat vanwege het wegvallen van de SAAB 96 moest invullen. Simpel gesteld was het een Delta met een voor de Scandinavische markt toegerust verwarmingssysteem. Hij was alleen met de 1498 cc motor (85 pk) leverbaar en was bepaald geen koopje. Vandaag de dag is de Zweedse Delta een absolute rariteit, maar ook verkoop technisch brak de SAAB-Lancia geen potten.

Steeds krachtiger motoren, én kleine instapmotor voor Zuid-Europa

Vanaf november 1982 werd de Delta ook leverbaar met de 1585 cc motor, die Lancia in de GT uitvoering monteerde. Feitelijk werd met deze Lampredi DOHC krachtbron de basis gelegd voor de rallysuccessen van later. Die begon met de HF Turbo (met dubbele Webercarburatie, Garrett T3 Turbocompressor en intercooler), die 131 pk genereerde. Vanaf 1986 (het jaar dat de Delta onder meer een nieuwe grille en interieurwijzigingen kreeg) hadden de 1.6 motoren injectie. En later paste Lancia ook de katalysator techniek binnen de Delta familie toe. Bovendien bracht Lancia in die periode ook de Delta met 1116 cc motor (onder meer bekend van de Fiat 128) uit, en deze was specifiek bedoeld voor enkele markten in Zuid-Europa.

Doorbraak

De Delta stond ondertussen voor de sportieve doorbraak. Eind 1986 debuteerde de HF 4WD met de 2 liter Lampredi Turbomotor uit de Thema. Op dat moment was al duidelijk dat de levensgevaarlijke rally Groep B door de FIA werd geschrapt. Dat was de groep waarbinnen Lancia met de speciaal voor rallydoeleinden ontwikkelde en vierwiel aangedreven Delta S4 actief was. Wrang genoeg was een dodelijk ongeval met de S4 op Corsica (Henri Toivonen en co-piloot Sergio Cresto lieten daar het leven) één van de redenen voor de FIA om Groep B van de kalender te halen. Voor bepaalde markten was de S4 ook als straatversie verkrijgbaar: de Stradale. Vanwege homologatiedoeleinden werd hij in 1985 geïntroduceerd, en hij werd vervolgens drie jaar gebouwd.

Rallysuccessen

Lancia, dat bijvoorbeeld ook met de Stratos en de 037 al naam had gemaakt in rallyverband, ontwikkelde voor Groep A een nieuwe troef. Dat was de HF Integrale, die in 1987 als straatkanon in de showrooms van de Lancia dealers stond én die in hetzelfde jaar direct de mondiale constructeurs- en coureurtitel in de Group A rally pakte. Lancia werd met de steeds verder ontwikkelde rally Delta’s als constructeur vervolgens nóg eens vijf keer wereldkampioen in Groep A. In 1992 trok moeder Fiat echter abrupt de stekker uit de rallyavonturen van het Italiaanse edel merk,

Integrale ook als straatversie steeds fraaier en sterker

De HF Integrale werd overigens vanaf 1987 ook als straatversie steeds verfijnd én steeds sterker.  Er kwamen bijvoorbeeld dubbele koplampen, de wielkasten groeiden in de breedte en het vermogen groeide uit naar meer dan 200 pk. Bovendien bracht Lancia speciale versies uit, zoals de Delta Martini 5 en 6, de Blu Lagos en de Bianca Perla. Ook werd op basis van de Integrale een voor Gianni Agnelli bestemde Spider getekend. Het hoogtepunt van de Lancia Delta één reeks was echter de HF Integrale Evoluzione II. Deze versie werd dankzij de nodige technische verfijning (onder meer aangepaste motorelektronica) de snelste en met 210 pk meest krachtige variant, als we afgeleide S4 niet meerekenen.

Turbodiesel en Hyena

Aan de economische kant van het spectrum werd de eerste Delta ook door ontwikkeld, want er kwam een fijne 1.9 Turbodiesel op het programma. Dat liep tijdens de jaren negentig door. Zagato tekende op basis van de HF Integrale de Hyena, Deze coupé ontstond dankzij een idee van de Nederlandse restaurateur van klassieke auto’s en verzamelaar Paul V.J. Koot. Hij zag een coupéversie van de meervoudig World Rally Champion HF Integrale wel zitten. Deze kwam, en hij werd enkele jaren in een beperkte oplage gebouwd. In 1994 ging de eerste Delta generatie officieel met pensioen, hoewel nog tot in 1995 een allerlaatste Italiaanse serie van 173 Integrale exemplaren werd verkocht. Dat was de HF Integrale Dealer’s Collection, een in fraai bordeauxrood gespoten serie met zaken als geborsteld aluminium, een startknop en een lederen Recaro interieur.

Weinig succesvolle opvolgers

Lancia bouwde nog twee generaties van de Delta. De Nuova Delta (1993-1999) en de smaakgevoelige derde generatie van de Delta (2008-2014) werden bepaald geen doorslaand verkoopsucces. De oer-Delta werd dat wel. Niet alleen werd hij dik veertien jaar gebouwd: Lancia produceerde er ook meer dan een half miljoen van. De Italianen waren met de Delta in meerdere opzichten succesvol. En binnen de rallysport zelfs legendarisch.


Bent u klassiekerliefhebber en bevallen u de gratis artikelen? Overweeg dan ook eens een abonnement op Auto Motor Klassiek, het gedrukte tijdschrift. Dat ploft voor een luttele jaarbijdrage elke maand bij u op de deurmat. Boordevol interessant leesvoer, speciaal voor de klassiekerliefhebber. Genoeg om u dagenlang van de straat te houden. En alsof dat niet genoeg is, draagt u ook nog eens bij aan het hele platform voor en door klassiekerliefhebbers. Daarbij heeft zo’n abonnement nog meer voordelen. Kijk maar eens op de link hierboven voor meer informatie. Een preview van het actuele nummer vindt u trouwens via deze link. Dan heeft u alvast wat te lezen, want daarin staan pagina’s van diverse artikelen.


 


 

6 Reacties

Geef een reactie
  1. Jammer dat zo een fantastisch merk ten onder ging…. heb ze allemaal gehad; zuinig snel koppel comfort; nooit 1 seconde spijt! Jammer dat de duitse meuk hoogtij viert; eendracht maakt…
    Saaiheid!

  2. Heb ooit eens de 2L straatversie met 200pk+ mogen rijden. Waanzinnig! Voelde als een soort van ‘katapult met benzineaandrijving’. Pracht auto!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

Renault 4 (1984)

Renault 4 (1984) van Henk: Praktisch en plezierig … 

248976438 1209556046116689 5204488906618598552 n

De originaliteitsblues