Bijzonder

De bestseller die niemand kent: Gurgel X-12

By  | 

Acht stuks zijn er ooit op kenteken gezet in Nederland. En toch was het een groot succes. Deze X-12 was de absolute bestseller van het Braziliaanse autobedrijfje van João do Amaral Gurgel. Gegarandeerd aandacht als je de sleutels van een heuse Gurgel op de bar smijt.

Als het maar niet in iemands bier is natuurlijk. Want als je snel op de vlucht moet met je X-12 heb je een probleem. De basis van deze wat groter uitgevallen buggy werd namelijk gevormd door ‘s werelds lieveling, de aloude Kever. Met uitzondering van het chassis. In tegenstelling tot zijn voorganger, de Ipanema, had dit terreinteckeltje een door Gurgel zelf ontworpen chassis, in plaats van dat Kever platform. De rest van de techniek, zoals de motor, versnellingsbak en assen waren nog wel afkomstig van die bolle million seller. Erg snel was-ie dus niet.
gurgel_x12_tr_1
Erg apart wel. Kort, gedrongen en bonkig; dat doet iets stoers vermoeden. Wel een beetje in perspectief natuurlijk en ook sterk afhankelijk van in welk gezelschap hij verkeerde. Of in welk terrein. Want vierwielaandrijving was wat te hoog gegrepen voor João, in zijn aantrekkelijke deel van de wereld geregeld aangeduid als “Brazil’s Henry Ford”. Deze Gurgel had gewoon de aandrijving op de achterwielen. En een lier voorop, voor als het een keer serieus baggeren en ploeteren werd. Wel had de X-12 een systeem aan boord dat Selectraction heette. Een interessante naam voor een even simpel als doeltreffend systeem: eigenlijk bestond dit principe uit twee individuele handremmen op de achterwielen, waarmee de kracht op een doorslippend wiel overgebracht kon worden op het andere wiel. Daar kon je nog best mee uit de voeten in niet al te buitenaards terrein. Zeker ook door zijn bescheiden eigen gewicht.

Dat laatste kon je van een Lamborghini LM002 weer niet zeggen. Want echte liefhebbers van de Gurgel beweerden dat-ie daar best wel een beetje op leek. Als je je ogen wat toekneep. Of helemaal dicht. En die Italiaanse huilebalk (V12, toeren!) was niet van Plasteel, zoals de X-12, wat het gewicht danig binnen de perken hield. Plasteel bestond uit een mix van staal en fiberglass en was zodoende licht en sterk. Bovendien was het veel minder corrosiegevoelig dan enkel staal en dat is een groot voordeel in Brazilië. Of wacht.
gurgel_x12_1
Wellicht was dat meer een voordeel in onze contreien. Het zal waarschijnlijk geen doorslaand argument geweest zijn om de Gurgel te importeren, maar toch haalde ons eigen Ruska, de zeer succesvolle Amsterdamse buggybouwers, het bijzondere model naar Nederland. Zij zagen er wel wat in voor boswachters, strandwachten of andere bedrijven en overheidsinstellingen die weleens van het asfalt af moesten. De boswachters zelf blijkbaar niet zo, het liep beginjaren tachtig nou niet bepaald storm op de Lauriergracht.

Zo heel af en toe duikt er nu een zeldzame Gurgel op, nog exclusiever dan zo’n rambo-Lambo. En je houdt ook nog veel meer geld over om stuk te slaan aan de bar. Maar pas op je sleutels.

1 Comment

  1. Jan Smit

    10 januari, 2019 at 17:10

    Leuk artikel over de Gurgel X12. Ik heb er zelf een sinds 1999 uit 1981 op Nederlands kenteken (BK-97-TN). Het is een heerlijke hobby auto om aan te sleutelen of een ritje mee te maken als het mooi weer is. Of road is het leukste. Ik denk er wel eens aan om hem te verkopen maar kan er eigenlijk geen afscheid van nemen dus dat doen we nog maar niet. Het is mijn Bob de Bauer auto waar de kleinkinderen graag in meegaan.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
X