Praktijk en techniek

Waterkoeling: Motorkoeling bij klassieke motoren 2.0

By  | 

Motorfietsmotoren waren ooit bijna per definitie luchtgekoeld. Rijwindkoeling is immers niet de meest ideale vorm van motorkoeling. De temperatuur van een motor is veel beter te controleren met vloeistof koeling. Ooit was dat water. Later werd dat water ‘koelvloeistof met additieven’. Nu is er zelfs als watervrije koelvloeistof. Vloeistof koeling is een complexere manier van motoren koelen, maar een vloeistof gekoelde motor is altijd beter. Maar bij de huidige temperaturen kan een verwaarloosd koelsysteem voor problemen zorgen.

We publiceren deze artikeltjes gratis, en willen dat natuurlijk ook blijven doen. Maar u begrijpt dat dat voor ons niet gratis is. Ondersteunt u dit initiatief en waardeert u het? Overweeg dan eens een abonnement op Auto Motor Klassiek. U helpt ons dan niet alleen de gratis initiatieven betaalbaar te houden, maar ontvangt als bonus ook nog eens elke keer een AMK in de bus. En u betaalt nog maar € 3,30 per nummer in plaats van € 4,99. Elke maand goed voor uren leesplezier.

Blijft het feit dat vloeistofkoeling wat onderhoudsgevoeliger is dan rijwindkoeling

Blijft het feit dat motorrijders verregaand de neiging hebben hetzelfde met de koelvloeistof te doen als dat ze met remvloeistof en de olie in voorvorken plegen te doen: ze vergeten het hele verhaal. Vloeistofkoeling bij motorfietsen is niet nieuw. Scott maakte er al gebruik van waterkoeling in 1908.

Bij waterkoeling wordt koelwater door het koelsysteem gepompt

Bij een verbrandingsmotor zit hem de meeste hitte in de kop. Maar met alleen ‘een waterhoofd’ redt je het doorgaans niet. Door de grote warmte-opname van water, is waterkoeling doorgaans effectiever dan luchtkoeling waarbij de lucht direct over het te koelen oppervlak stroomt. Maar er is wel voldoende overgangscontact nodig om de zaak te laten werken. De koelvloeistof raakt zijn warmte kwijt via de radiateur waarbij de warme over een groot oppervlak aan de lucht wordt af gegeven. Daarna begint de cyclus opnieuw.

In het koelsysteem zit een waterpomp en een radiateur.

De ene kan slijten/gaan lekken. De ander kan aan de buitenkant of van binnenuit verstopt raken. De buitenkant, dat is duidelijk. Die dient schoon gehouden te worden. Straatvuil en insecten zijn hier de boosdoeners.

Binnen in het systeem is het belangrijk dat de koelvloeistof schoon en effectief blijft

De corrosie werende dopes raken uitgewerkt en er kan zich smurrie gaan afzetten in het koelsysteem. Let bij het aftappen van de oude koelvloeistof op de kleur en de vervuiling. Mocht de koelvloeistof erg vervuild zijn, dan zijn er speciale doorspoelmiddelen te koop om het koelsysteem van binnenuit te reinigen volgens de instructies. Voor je het koelsysteem met nieuwe koelvloeistof gaat vullen, monteer je eerst de aftapplug met een nieuw koperen afdichtringetje. Je zal niet de eerste zijn die dat vergeet.

Verder controleer je alle waterslangen en slangenklemmen

De slangen kunnen verouderd zijn. Let vooral op de plekken waar de slangenklemmen zitten. Vervolgens giet je de verse koelvloeistof via de vulopening in de radiateur. Laat de vloeistof er rustig in lopen zodat de lucht uit het systeem kan ontsnappen. Wanneer de vloeistof tot aan de onderkant van de vulopening staat, vul je ook de expansietank tot aan de bovenste peilstreep.

Monteer nu de dop op de expansietank, start de motor en laat deze even rustig draaien. Je zult zien dat het vloeistofpeil in de radiateur zal zakken omdat nu alle lucht uit het koelsysteem wordt verdreven. Zet de motor weer uit, vul de koelvloeistof zo nodig weer bij en draai de dop op de radiateur. Nu kun je de motor weer starten en goed warm laten worden.

Als de koelvloeistof dan op peil is gebleven, heb je er in principe twee jaar geen omkijken meer aan.

Maar controleer het vloeistofniveau toch maar regelmatig.

Net als de andere vloeistofniveaus.

Dat is immers een kleine moeite.

En rij niet door wanneer je olie in de koelvoeistof aan treft.

Want dan heb je een lekke koppakking.

Gelukkig werkt rijwindkoeling ook nog best aardig

 

Nu in de winkel, het julinummer

BMW 318i, Fiat 500 Abarth, Chevrolet Fleetmaster

Auto Motor Klassiek van juli ligt nu in de winkel. Dus snel naar de boekwinkel voor een nieuw nummer. Voor maar 4,99 een garantie voor zeker een paar uur leesplezier.

Lekker zomers prijkt op de omslag de BMW 318i cabriolet van Femko de Jong. Hij bracht de auto tot in perfectie. U leest er alles over in nummer 7.

Erg interessant vinden we zelf de ombouw van een Chevrolet Fleetmaster naar een custom. Dat is niet zomaar klakkeloos gedaan. Het was een echt ingrijpend project. Zelfs de klompen van de eigenaar moesten eraan geloven. Ook de restauratie van de Fiat 500 waarvan in dit nummer een verslag, zou je onder de noemer custom kunnen scharen. De auto was in erbarmelijke toestand, dus een intensieve restauratie volgde. Eigenaar Henrique Linde gaf er meteen een eigen 'Abarth'-draai aan. Wij vonden het resultaat meer dan geslaagd. Hendri Kampherbeek heeft zijn hart gegeven aan Peugeot. Zelfs wanneer deze voor de tweede keer onder handen moet worden genomen. Zijn Peugeot 405 mi16 kocht hij met een kapotte motor en na de restauratie was het weer bijna mis.

Natuurlijk worden alle auto- en motorverhalen weer voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien natuurlijk ook rond de veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet eens aangeboden worden. Het perfecte leesvoer. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

En verder ook nog:

  • Aprilia Moto 6.5 restauratie
  • Honda CB 550
  • Mercedes-Benz 600 Pullman
  • Herinnering aan Stirling Moss
  • Beleef de bevrijding deel 2

Meer over wat er in deze editie allemaal staat ziet u op onze pagina deze maand.

 

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

2 Comments

  1. Dolf Peeters

    5 juli, 2018 at 10:49

    Dat snap ik wel 🙂 (2X Guzzi, XS650, Ural)

  2. Pascal

    3 juli, 2018 at 16:19

    Ode aan de oude motorfiets;

    “Water hoort in de sloot en viercilinders zitten in een auto”.

    Leve de luchtgekoelde twin!

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *