Praktijk en techniek

Waterkoeling: Motorkoeling bij klassieke motoren 2.0

By  | 

Motorfietsmotoren waren ooit bijna per definitie lucht gekoeld. Rijwindkoeling is immers niet de meest ideale vorm van motorkoeling. De temperatuur van een motor is veel beter te controleren met vloeistof koeling. Ooit was dat water. Later werd dat water ‘koelvloeistof met additieven’. Nu is er zelfs als watervrije koelvloeistof. Vloeistof koeling is een complexere manier van motoren koelen maar een vloeistof gekoelde motor is altijd beter. Maar bij de huidige temperaturen kan een verwaarloosd koelsysteem voor problemen zorgen.

Blijft het feit dat vloeistofkoeling wat onderhoudsgevoeliger is dan rijwindkoeling

Blijft het feit dat motorrijders verregaand de neiging hebben hetzelfde met de koelvloeistof te doen als dat ze met remvloeistof en de olie in voorvorken plegen te doen: Ze vergeten het hele verhaal. Vloeistofkoeling bij motorfietsen is niet nieuw. Scott maakte er al gebruik van waterkoeling in 1908.

Bij waterkoeling wordt koelwater door het koelsysteem gepompt

Bij een verbrandingsmotor zit hem de meeste hitte in de kop. Maar met alleen ‘een waterhoofd’ redt je het doorgaans niet. Door de grote warmte opname van water, is waterkoeling doorgaans effectiever dan luchtkoeling waarbij de lucht direct over het te koelen oppervlak stroomt. Maar er is wel voldoende overgangscontact nodig om de zaak te laten werken. De koelvloeistof raakt zijn warmte kwijt via de radiateur waarbij de warme over een groot oppervlak aan de lucht wordt af gegeven. Daarna begint de cyclus opnieuw.

In het koelsysteem zit een waterpomp en een radiateur.

De ene kan slijten/ gaan lekken. De ander kan aan de buitenkant of van binnen uit verstopt raken. De buitenkant, dat is duidelijk. Die dient schoon gehouden te worden. Straatvuil en insecten zijn hier de boosdoeners.

Binnen in het systeem is het belangrijk dat de koelvloeistof schoon en effectief blijft

De corrosie werende dopes raken uitgewerkt en er kan zich smurrie gaan afzetten in het koelsysteem. Let bij het aftappen van de oude koelvloeistof op de kleur en de vervuiling. Mocht de koelvloeistof erg vervuild zijn, dan zijn er speciale doorspoelmiddelen te koop om het koelsysteem van binnenuit te reinigen volgens de instructies. Voor je het koelsysteem met nieuwe koelvloeistof gaat vullen, monteer je eerst de aftapplug met een nieuw koperen afdichtringetje. Je zal niet de eerste zijn die dat vergeet.

Verder controleer je alle waterslangen en slangenklemmen

De slangen kunnen verouderd zijn. Let vooral op de plekken waar de slangenklemmen zitten. Vervolgens giet je de verse koelvloeistof via de vulopening in de radiateur. Laat de vloeistof er rustig in lopen zodat de lucht uit het systeem kan ontsnappen. Wanneer de vloeistof tot aan de onderkant van de vulopening staat, vul je ook de expansietank tot aan de bovenste peilstreep.

Monteer nu de dop op de expansietank, start de motor en laat deze even rustig draaien. Je zult zien dat het vloeistofpeil in de radiateur zal zakken omdat nu alle lucht uit het koelsysteem wordt verdreven. Zet de motor weer uit, vul de koelvloeistof zo nodig weer bij en draai de dop op de radiateur. Nu kun je de motor weer starten en goed warm laten worden.

Als de koelvloeistof dan op peil is gebleven, heb je er in principe twee jaar geen omkijken meer aan.

Maar controleer het vloeistofniveau toch maar regelmatig.

Net als de andere vloeistofniveaus.

Dat is immers een kleine moeite.

En rij niet door wanneer je olie in de koelvoeistof aan treft.

Want dan heb je een lekke koppakking.

Gelukkig werkt rijwindkoeling ook nog best aardig

Dolf Peeters, huurwoordenaar, automotive journalist, lid van de Heeren van Arnhem

2 Comments

  1. Dolf Peeters

    5 juli, 2018 at 10:49

    Dat snap ik wel 🙂 (2X Guzzi, XS650, Ural)

  2. Pascal

    3 juli, 2018 at 16:19

    Ode aan de oude motorfiets;

    “Water hoort in de sloot en viercilinders zitten in een auto”.

    Leve de luchtgekoelde twin!

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
X