Bijzonder

Tiewraps, tywraps en trekbandjes

By  | 

Ooit waren het dure dingen: Tiewraps. Maar nadat de patenten verlopen waren ging heel China ze voor bijna niks maken. Tiewraps (of tywraps)  zijn net als Duct tape net zo onvervangbaar voor dappere sleutelaats als een bahco en een metrische hamer.

Tie wraps, Alleen de schrijfwijze al

Een tie-wrap, ‘tiewraps’ (volgens Onze Taal de officiële Nederlandse schrijfwijze), maar ook vaak als tyraptie-rap of tie-rib geschreven en ook bekend als ‘ladderstrip’, kabelbinder, ‘bundelbandje’, ‘bindbandje’, ‘trekbandje’, ‘snelbinder’, ‘colsonbandje’ of ‘sjorbandje’, is een bevestigingsmateriaal, meest in de vorm van een plastic riempje, dat in het bijzonder bedoeld is voor het snel en eenvoudig aan elkaar bevestigen van elektriciteitskabels en nog een paar duizend andere dingen.

Tie wrap: van merknaam naar soortnaam*

TY-rap is de naam van het fabricaat Thomas & Betts en staat ook op de bandjes. Omdat T&B er als eerste mee op de markt kwam, is de merknaam als soortnaam gaan fungeren. Maar ook Colsonbandje verwijst naar de fabrikant. Tiewrap als eigennaam is dus onjuist, maar de Nederlandse spelling is tiewraps.

De meest gangbare

De populairste variant is een langwerpig stuk nylon met aan een kant een geribbeld oppervlak en aan een uiteinde een opening waarin het andere, spitse uiteinde kan worden gestoken. Tiewraps worden in verschillende kleuren verkocht. De witte versies zijn gevoeliger voor inwerking van ultraviolet licht en daardoor vooral geschikt voor gebruik binnenshuis. Buiten worden ze na verloop bros. De zwart gekleurde tiewraps zijn veel minder gevoelig voor ultraviolet licht en blijven buiten langer flexibel en sterk.

Zodra het spitse uiteinde eenmaal in het gat aan de andere zijde is gestoken en de eerste ribbel is gepasseerd, kan het niet meer worden teruggetrokken. Met een klein plat schroevendraaiertje lukt dat natuurlijk wel, maar dat is niet de bedoeling. Zo ontstaat een lus die alleen nog strakker kan worden getrokken. En kunnen kabels bijeen worden gehouden. In kouder streken kun je ze als ‘sneeuwketting’ om de banden leggen.

Ook te gebruiken als…

Tiewraps worden daarom ook ingezet als (reserve-)handboeien. Het gebruik van gewone tiewraps als handboeien, wat soms door overvallers wordt gedaan, is gevaarlijk doordat deze, door ze slechts een klein beetje te strak aan te trekken, de bloedsomloop kunnen afknijpen. Maar ach: zonder handen is de kans op recidive aanzienlijk minder.

Er bestaat speciaal gereedschap om tiewraps zo strak mogelijk aan te trekken en het daarna uitstekende deel af te snijden. Dat wordt natuurlijk niet voor die handboeien gebruikt.

De oorspronkelijke versie heeft een RVS lipje in de kop.

Ty-Rap uitvinder van kabelbinders, Maurus C. Logan, werkte voor Thomas & Betts en eindigde zijn carrière bij het bedrijf als Vice President of Research and Development. Tijdens zijn ambtstermijn bij Thomas & Betts, droeg hij bij aan de ontwikkeling en marketing van vele succesvolle Thomas & Betts-producten. Logan stierf op 12 november 2007, op 86-jarige leeftijd.

De inspiratie

Het idee van de kabelbinder kreeg Logan terwijl hij een rondleiding kreeg in een Boeing-vliegtuigproductiefaciliteit in 1956. De bedrading van het vliegtuig was een omslachtig en gedetailleerd gewriemel, waarbij duizenden meters draad waren gerangschikt op triplex panelen van platen van 20 meter lang en op zijn plaats werden gehouden met geknoopt, waxcoated, gevlochten nylon koord.

Elke knoop moest door een productie medewerker strak worden getrokken door het koord rond de vinger te wikkelen, waardoor de vingers van de gebruiker vaak werden doorneden tot ze dikke eelt of “hamburgerhanden” ontwikkelden. Logan was ervan overtuigd dat er een gemakkelijkere, meer werknemersvriendelijke manier moest zijn om deze kritieke taak te volbrengen.

Het patent

De komende jaren experimenteerde Logan met verschillende gereedschappen en materialen. Op 24 juni 1958 was er een patent voor de Ty-Rap kabelbinder

De tie wrap is inmiddels dus ruim zestig jaar oud. En hij werkt nog steeds voortreffelijk. Net als dat wij na ons zestigste (moeten) doen.

*Het zelfde gebeurde in Indonesië; Daar werd ‘Honda’ de verzamelnaam voor ‘motorfiets’.

 

Dolf Peeters, huurwoordenaar, automotive journalist, lid van de Heeren van Arnhem

1 Comment

  1. Rik Vroege

    30 juni, 2018 at 14:32

    Leuk verhaal over de ontstaansgeschiedenis van kabelbinders. Eén nuance is wel noodzakelijk: zwarte bandjes zijn alleen UV-bestendig, dus geschikt voor langdurige buitentoepassing, als er een bepaalde hoeveelheid koolstof aan de grondstof (polyamide) wordt toegevoegd. Dat is zeker niet bij iedere zwarte band het geval.

    Met vriendelijke groet,

    HellermannTyton, marktleider in kabelmanagement voor automotive en de elektrotechnische markt.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
X