Bijzonder

Motoren uit Spanje, dat zijn er meer dan je denkt

By  | 

Motoren uit Spanje, dat zijn er meer dan je denkt

Als een goede bekende opeens komt opdraven met de droommotor uit je jeugd. Dan slaat de nostalgie opeens keihard toe.

Ben van Helden is edelsmeden opleider en motorliefhebber. En in zijn brede motorliefde werd hij opeens gegrepen door de woest eenvoudige schoonheid van een Sanglas 400 cc eenpitter. Zo’n machine heeft hij nu staan. En hij rijdt er vol enthousiasme op. Sanglas was Spaans en werd bekend door de leverantie van politie- en legermotoren. Eencilinder motoren van 400 cc.

Er waren best wat Spaanse merken

Spanje heeft veel meer motorhistorie dan Sanglas alleen. Merken als Ossa, Derbi, Bultaco en Montesa, dat zijn motormerken die een heleboel prijzen wonnen op onverharde banen en circuits. De Bultaco Metralla (granaat kartets) was daarbij een 250 cc – indertijd middenklasse – eencilinder tweetakt met een toen onwaarschijnlijk sportieve inslag. Het was letterlijk een ‘wegracer’. De MkII modellen zijn al heel schaars, erg gezocht en schrikbarend aan de prijs. Maar de MK 2 Kit America doet zelfs niet alsof hij beschaafd zou kunnen zijn.

Minder – of nauwelijks – bekende Spaanse merken zijn er nogal wat: Aleu, AMS, ARC, Avello, BH, BJR, Clua, Cofersa, Coronat, Darlan Ducson, Edeta, Elig, Evysca, Gilera, Gimson, Gorrion, Huracan, Kobas, Lambretta(!), Merlin, Monfort, Motobic, Motor Hispania, Mototrans (bekend van de in licentie gebouwde Mototrans Ducati’s) Movesa, Mymsa, Narclka, Pony, Reddis, Rieju (bouwt nu ‘bromfietsen’) Roa, Rovena, Ruter, Dandrain, Serveta, Setter, Torrot, Villof, Vespa (!), Yamaha-Semsa (Yamaha Spanje. Yamaha kocht Sanglas om inportheffingen te omzeilen en schrapte direct de eencilinders) en het weinig succesvolle Yankee.

Van vlinderlicht tot woest bruut

Dat zijn dus heel wat merken, waarbij de meesten in het lichte, utiliteitssegment opereerden. De Yankee was daarbij een spectaculaire uitzondering. Die 500 cc tweetakttwin werd na een ontwikkelingstijd van bijna 10 jaar in 1977 aangeboden. De aanzet tot dat zwaardere model was net als bij Ducati en Laverda ingegeven (en deels gefinancierd) door de Amerikaanse importeur. De Yankee leverde uit 488 cc zestig pk! Er moeten er een paar duizend van gemaakt zijn en wij proberen er al jaren eentje voor een artikel los te weken uit een verzameling. Wordt vervolgd… Hopen we…

Een groot deel van de Spaanse motorsuccessen lagen in het noppengebeuren. In 1976 stonden er in het KNMV motorjaarboek nog 9 Bultaco’s. Daarvan was alleen de Mercurio 155 cc een wegmachine. De vijf ingevoerde types Osaa renden allemaal op terreinbanden.

Er was zelfs een Nederlandse importeur

De door Jan de Bruin uit Driebruggen ingevoerde Sanglas 400 koste in dat jaar een trotse 3.990 gulden. En het mooie is dan Jan nog steeds Sanglas passionado is.

Er zijn liefhebbers

Voor Butaco’s, Montesa’s, Ossa’s (en Yankees!), Mototrans Ducati’s plus Sanglassen is er intussen een redelijke groep liefhebbers. De prijzen van die machines waren wat lager, maar zij inmiddels aardig op lijn met de ‘mainstream’ klassiekers uit andere landen. In verband met hun relatieve schaarsheid konden ze prijstechnisch nog wel eens stevig doorstarten. Voor de onderdelenvoorziening van dat soort motoren moet je doorgaans in Spanje of de USA zijn. De onderdelenvoorziening van Metralla’s, Sanglassen en Yankees valt daarbij tussen ‘onder vrienden’ tot ‘bijna onverkrijgbaar. En voor wat betreft de geproduceerde aantallen lijkt het meer dan onwaarschijnlijk dat er eerdaags een ondernemer op staat die ‘naslag’ onderdelen gaat maken.

Meer weten over Bens Sanglas? Kijk maar op zijn site: www.bensbikes.nl

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

    1 Comment

    1. Peter van Ginkel

      31 mei, 2017 at 13:17

      Leuk artikel, en als je toch in Benidorm of omgeving vakantie viert, ga dan naar http://www.museovehiculosguadalest.com/index.html – een absolute must voor mannen met benzine in het bloed!

    Leave a Reply

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *