Artikelen

Kruiskoppeling en homokineten

By  | 

Kruiskoppelingen en homokineten

Assen met een knik werken niet. Daarom zijn er flexibele koppelingen bedacht. Voor de aandrijfas van een klokje kan dat een ingevulcaniseerd stukje rubber zijn. Maar voor het serieuze werk zijn er kruiskoppelingen en homokineten.


Abonneer voor slechts € 39,50 en ontvang daarvoor een jaar lang elke maand AMK in de bus.

Een on-eenparige loop

De kruiskoppelingen maken het mogelijk om een draaimoment onder een hoek over te brengen. Kruiskoppelingen kunnen hoeken tot 20˚ overbrengen. Een groot nadeel van de kruiskoppeling is dat deze oneenparigheden veroorzaakt worden in de aangedreven as. Deze oneenparigheid wordt veroorzaakt door het kantelen van het kruisstuk tijdens het ronddraaien. Dat is een vrij gecompliceerd verhaal met on-eenparige hoeksnelheden. Het houdt in dat de as achter de koppeling met een niet constant toerental draait. Dat is overigens op te lossen door er nog een 90 graden verdraaide kruiskoppeling achter te zetten. Maar bij technische hoogstandjes zoals de Russische M72’s namen de bouwers de oneenparigheid blijkbaar voor lief. In het cardan zit maar 1 kruiskoppeling. En geen Russenrijder heeft daar ooit last van gehad. Maar het kon natuurlijk beter.

De homokineet

En een homokineet is het slimme broertje van de gewone gaffel kruiskoppeling. Een homokinetische koppeling is een kruiskoppeling die zo geconstrueerd is dat deze de rotatie gelijkvormig overbrengt. Dit is mogelijk doordat de kogels, die de krachten overbrengen, als de koppeling onder een hoek gebracht wordt op dezelfde afstand van de hartlijn van elkaar komen te staan. De uitgaande as blijft zo op een constant toerental. En bij voorwielaandrijvers (en soms in het cardan van motorfietsen) kan zo’n ding stuk gaan. Of stuk lijken te zijn.

Stuk of niet stuk?

Als bij voorwielaandrijving de kruiskoppeling (homokineet) versleten is, uit zich dat vaak in een bonkend geluid. Als de aandrijfas erg slecht is, gaat het vaststellen van de speling vrij gemakkelijk. Maar in de beginfase kan er veel twijfel zijn of het daadwerkelijk de aandrijfas is die je hoort. De koppeling (homokineet) bevindt zich onder een stofkap. Deze hoes is om de koppeling die gesmeerd wordt door speciaal homokineetvet, te beschermen tegen vuil en vocht van buitenaf. Deze hoes zorgt er natuurlijk ook voor dat het vet binnen de hoes blijft. Als deze stofhoezen na verloop van tijd door weersinvloeden hard worden kunnen ze scheuren en moeten ze vervangen worden.


Vals alarm

Het komt ook voor, dat als de hoezen hard geworden, zijn deze erg veel herrie maken. Zoveel herrie dat je al snel denkt dat de as (homokineet) zelf het geluid veroorzaakt. Door de hoes aan de buitenkant met vet of vaseline in te smeren is het probleem opgelost. Als de hoes wel vervangen moet worden is dit zonder speciaalgereedschap erg lastig. De smalle opening van de hoes moet namelijk als eerste over de homokineet schuiven. De hoes moet nadat deze gevuld is met speciaal homokineetvet met de daarvoor bestemde klemmen gemonteerd worden. Als er tijdens het monteren aan de rand van de stofhoes te veel vet zit, is het handig daarvoor remmenreiniger te gebruiken.

Oh ja: een bonkend, knarsent, krakend geluid kan ook door ophangingrubbers veroorzaakt worden. Een stevige douche met WD 40 wil daar nogal eens wonderen doen.


suggestiebanner

Ook leuk om te lezen…


Nu in de winkel

Auto Motor Klassiek van april ligt nu in de winkel. Daarin hebben we natuurlijk weer tal van leuke, interessante en boeiende artikelen staan. Zoals het aankoopadvies van de Alpine V6, met alle punten die belangrijk zijn voor een aankoop. Ook de MG Midget restauratie is zeker de moeite waard om te lezen en mee te leven met de eigenaar tijdens het tijdrovende proces. Techniek en praktijk rond het bezit van een klassieker. Ook voor motorliefhebbers. Hoe interessant zijn de aanpassingen die gedaan werden aan de Moto Guzzi Nuovo Falcone. Natuurlijk worden alle auto- en motorverhalen weer voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien natuurlijk ook meer dan veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet verder aangeboden worden. Het perfecte leesvoer voor deze lastige tijden. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

En verder:

  • Cadillac Eldorado Seville
  • Lincoln Continental Mark V Givenchy
  • Moto Morini 350 Sport
  • De zoektocht naar Josef Ganz
  • Uit de oude doos: Daarom zijn er zo weinig Opels over
  • Bremen Classic Motorshow 2020
  • Oldtimer Tweewielerbeurs zuidbroek
Dolf Peeters

Dolf Peeters, automotive journalist, tekstschrijver, vertaler, lid van de Heeren van Arnhem

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *