Veteranen zijn echt oud

Dat zijn militairen die ergens gevochten hebben. Of heel oude motorfietsen. Een motorfiets van vóór 31 december 1918 is een veteraan. Die is meer dan een eeuw oud. Bedenk je maar eens hoe het kunststof en de elektronica van een Ducati Panigale er na een eeuw aan toe zijn.

Van die eeuwelingen? Daar zijn er nog best wat van, maar de bezittersgroep is door de bank genomen nog wat meer ervaren dan die van ‘onze’ klassiekers. Als je op een veteranentreffen jongeren m/v ziet, dan spreken die hun reisgezel doorgaans aan met ‘opa’.

Tijdens een bezoek aan de onlangs verreden Horsepower Run in het Drentse land zagen en hoorden (en roken) we al die oudgediende tweewielers. We zagen ze in showroom-shine en met een overweldigend patina. Maar er werd mee gereden. Niet snel, maar verregaand probleemloos en met mateloos veel plezier.

Onder de deelnemende tweewielers zaten exemplaren die duidelijk ‘motorFIETSEN’ waren. Er waren ook dikke twins en motoren met een vermogen van zeker 8 pk. De techniek van die machines kun je op twee manieren bekijken. Je kunt ze steentijdperklachtig onbeholpen vinden, óf je kunt vol waardering kijken hoe dingen werden aangepakt toen er nog geen rijp maaiveld aan technologie voorhanden was. Kenners wijzen je dan op oplossingen die toen revolutionair waren, maar die feitelijk door gebrek aan technologische kennis en materiaalkunde vastliepen in de nevelen der tijd.

Er waren tweetakten waarbij – duidelijk te ruiken – door de heel rudimentaire spoeling een groot deel van het mengsel via de uitlaat het pand verliet. De viertakten waren meestal brave stoterstangmotoren met twee kleppen per cilinder. Doorgaans zaten bij die zijkleppers die ademhalingsorganen dus in de cilinder. Vaak is daarbij het inlaatventiel uitgevoerd als ‘snuffelventiel’. Dat ding wordt door het vacuüm van de naar beneden gaande zuiger op een kier getrokken, waardoor het mengsel naar binnen kan strompelen. Een lichte trekveer zorgt voor het sluiten van de inlaatklep.

De carburatie kan verzorgd worden door een oppervlaktecarburateur, waarbij een milde wind over een plasje benzine waait om zo de suggestie van een mengsel te vormen. Tel daarbij dat er op het stuur zomaar tot vijf bedieningshendels kunnen zitten, en je begrijpt dat er bij het rijden op een veteraan bar weinig tijd is om je te vervelen.

Bij de aanschaf van zo’n tijdmachine geldt dat hij compleet en zo origineel mogelijk moet zijn. Dankzij internet is het zoeken naar ontbrekende delen makkelijker geworden. Maar waar je bij motoren vanaf 1950 nog geholpen kunt worden met NOS- of replica-delen, is het bij veteranen eerst zaak uit te vinden hoe het ontbrekende onderdeel eruit moet zien… en het dan (te laten) maken. De enige winst is dat er in de vroege motordagen – en nu alweer! – gebruik werd gemaakt van toeleveranciers die dezelfde spullen voor meerdere merken produceerden. Daarmee is dan in elk geval een basis gelegd voor volgende stappen. Maar de restauratie van zo’n echte oldtimer? Hoe simpel alles ook lijkt, die wedergeboorte kan zomaar een paar jaar duren.

Maar daarna kun je er weer een eeuw van genieten.