in

Opel. De swinging sixties

3xGT
Beste Klassiekerliefhebber

Geniet van dagelijks gratis verhalen over oldtimers in uw email en schrijf gratis in. 

Olympia, Olympia-Rekord, Kapitän, Blitz. Het gamma van de Amerikaans-Duitse fabrikant Opel was in de jaren 50 degelijk, betaalbaar, volumineus en … burgerlijk. “Opel, die Zuverlässige.” De betrouwbare. Het woordje “sportief” kwam niet in het vocabulaire voor. Fraaie coupé’s en ronkende uitlaten was iets voor losbollige Italianen of excentrieke Britten. Maar dat zou gauw veranderen.


In de jaren vijftig was Opel het toonbeeld van keurige degelijkheid.
In de jaren vijftig was Opel het toonbeeld van keurige degelijkheid.

In de jaren 60 ontpopte het degelijke, maar wat zielloze Opel zich als “een snoek in de karpervijver”, zoals een autojournalist schreef. Het begon met “de razende kofferbak” en het eindigde met de GT en de Bitter CD. Een artikel over de aantrekkelijkste Opels van de Swinging Sixties!

Opel Rekord P2 Coupé

1961 IAA Frankfurt introcuctie van de P2 Coupe

In 1961 stonden op de Internationale Autotentoonstelling in Frankfurt am Main twee sportief gelijnde Opels op een enorm draaiplateau: de introductie van de Rekord P2 Coupé. Die was natuurlijk gebaseerd op de tweedeurs sedan van 1960, waarvan een 2+2 was gemaakt, waardoor de verhouding van daklijn en kofferbak toch wel een beetje uit balans was. De auto had zo’n lange achtersteven dat hij in eigen land als bijnaam “Der rasende Kofferraum” kreeg. Minder auto voor meer geld, maar het model sprak toch veel mensen aan.

1961 Rekord P2 coupe

Deze duurste Rekord werd alleen geleverd met de sterkste motor, de aloude Olympia 1700 OHV, die 67 pk leverde en was gekoppeld aan een vierversnellingsbak met bediening aan het stuur. Een pookje was niet leverbaar, maar een automatische Olymat-koppeling wel. Verder ademde deze auto nog helemaal de sfeer van die tijd. De tijd van vetkuiven, puntschoenen en smalle broekspijpjes. Uit de mono-radio klonk Cliff Richard: C’mon pretty baby, let’s a move it and a groove it! En zo dook Opel de kleurrijke jaren zestig in.

Opel Kadett A Coupé

1963 Opel Kadett Coupe 9516

In 1962 bracht Opel zijn “Kever-killer” op de markt, een jaar later volgde de wel heel sympathieke coupéversie daarvan. Deze was alleen in de “L”-uitvoering leverbaar, dus met tweekleurige bekleding, op bestelling ook met duo-tone lak, banden met witte zijvlakken, een klokje en hier en daar een stukje extra chroom.
opel 1964 kadett coupe 3
In 1964, een jaar voor de introductie van de B-Kadett, kon de A-Kadett alvast met de opgeboorde 1100S-motor worden geleverd, die met 55 paarden van het 680 kilo lichte Kompeltje een plezierig vlot coupeetje maakte. Met de lange pook, dat wel.

Opel Rekord A Coupé

1962 Opel Rekord A Coupe

In 1962 was de strijkbout over de Rekord-serie gehaald. De nieuwste telg was iets langer en breder geworden en ontdaan van alle jukebox-achtige fraais dat de P2 nog sierde. En bijzonder in zijn klasse waren de gebogen zijruiten. Onder de kap zat de allerlaatste versie van de Olympiamotor van 1935, met zijn viermaal gelagerde krukas en OHV-constructie toen al een oud beestje van 1500 of 1700 cc.

1962 Rekord Coupe

De Opel-ingenieurs wisten ook de 2600cc Kapitänmotor in het vooronder te passen, met aan de voor- en achterzijde een centimeter speling en de radiator aan de zijkant. Ook dit was een oude motor, hij stamde van de Opel Supersix van 1937 en was in al die jaren gegroeid naar een sappige 100 pk. Dat gaf de Rekord Six een topsnelheid van 170 km/u, indrukwekkend in die jaren. Het was ook een buitengewoon elastische motor, die zijn maximumkoppel al bij 1500 toeren, net boven stationair, af kon geven. Met deze motor kon je ook in de tweede of derde versnelling wegrijden, hij gaf geen krimp. Maar sportief was hij niet en het zware gietijzeren blok maakte ook de besturing er niet lichter op. Daarom zijn er weinig van verkocht.

Opel Rekord B Coupé Six

1966 Opel Rekord 0809

In 1965 kreeg de Rekord een iets ander uiterlijk, met rechthoekige koplampen en ronde achterlichten die later ook voor de Manta en de GT zouden worden gebruikt. De B-Rekord kreeg als eerste Opel een 12V installatie. Ook kwamen er schijfremmen en werd de spoorbreedte van de achteras vergroot. Het grootste nieuws was natuurlijk de nieuwe motorenlijn.

800px OpelCIH 1

“Camshaft-In-Head” was een constructie waarbij de nokkenas weliswaar nog steeds met stoterstangen en tuimelaars de kleppen bediende, maar die nokkenas zat opzij in de kop in plaats van in het blok, de stoterstangen waren slechts vijf centimeter lang en de tuimelaars waren (GM-patent) van geperst plaatstaal. Voordelen: het kleppenmechanisme was vederlicht, de hoogte van de kop bleef beperkt, het kleppenstellen was een klusje van niks en de motor verdroeg net zo gemakkelijk hoge toerentallen als een exemplaar met bovenliggende nokkenas. Er waren zelfs hydraulische klepstoters mogelijk, die het stellen van de klepspeling helemaal overbodig maakten. Het was een eigenaardige constructie, maar het CIH-blok zou zich de volgende dertig jaar miljoenen keren bewijzen als een spreekwoordelijk betrouwbare motor. Het nadeel van deze motor was, dat er geen cross-flow kop mogelijk was. Dat beperkte het vermogen én de brandstofeconomie. Maar degelijk was hij wel, en gemakkelijk te onderhouden. En dat was wat de klanten vroegen.

1965 nog steeds wordt de naam Olympia Rekord gebruikt

In de Rekord waren de viercilinderversies te krijgen met 1500, 1700 en 1900 cc.  De zescilinder bleef ongewijzigd de antieke Kapitän-2600 motor van 100 pk. Maar dat zou niet lang meer duren.

Opel Kadett B Coupé

1965 Kadett Kieuwen coupe

In 1965 bracht Opel aan Volkswagen de dodelijke slag toe met de B-Kadett. Technisch leek deze telg precies op zijn oudere zusje, maar de auto groeide zowel in de lengte als in de breedte en werd daarmee een vijfzitter. De standaardmotor werd de 1100N van 45 pk (al bleef de 1000S wel leverbaar in landen als Frankrijk en Italië waar een motor beneden 1000cc belastingtechnisch een voordeel was).

1966 Opel Kadett Coupe Rallye 13602

De bijzonder fraaie coupé (de ‘Kieuwen-coupé’) was vanaf de eerste dag leverbaar in de L-uitvoering en met de 55 pk sterke 1100S-motor. Ook kon de 1900S-motor met 90pk worden besteld. In 1966 verscheen een versie van deze coupé met kuipstoelen, extra meters, een sportstuur, sportvelgen, zwarte accenten en een rood-zwart opschrift Rally-Kadett op zowel het kofferdeksel als op het handschoenenkastje. Onder de motorkap was de brave Kadettmotor een stuk levendiger gemaakt met een verhoogde compressie, twee Solex 35mm valstroomcarburateurs en een dubbel uitlaatspruitstuk. Deze 1100SR-motor bracht 60 pk aan de krukas, goed voor een felle acceleratie en een topsnelheid van 140 km/u.

1966 Rallye Kadett

Vanaf 1967 kon de Rally-Kadett ook worden geleverd met de 90 pk sterke 1900S-motor waarmee de 165 km/u kon worden aangetikt en gelukkig werd een jaar later de wielophanging aan zulke snelheden aangepast: de achteras kreeg eindelijk schroefveren, een stabilisatorstang en de vijfpuntsophanging die de notoire zijwindgevoeligheid aanmerkelijk verbeterde.

1965 Opel Kadett 13615

In 1970 zou de Rally-Kadett in de uitvoering als Kieuwen-coupé worden beëindigd, er was inmiddels een Manta bechikbaar. De gewone Kadett coupé kon vanaf 1971 wel worden uitgerust met de sterkere 1200S-motor.

Opel Ascona 1700

36 05 Ascona 600x435

Voor de Zwitserse en Oostenrijkse markt bouwde de Zwitserse General Motors-fabriek in Biel een 1700S-variant van de Kadett, die wat beter geschikt was voor de Alpen. Ze waren te herkennen aan een chroomstrip op de flanken en het typeplaatje “Ascona”. Het was niet de eerste Opel Ascona, de luxe Zwitserse versie van de Olympia-Rekord P1 van 1957 heette ook al zo.

Opel Rekord C Coupé

1966 Rekord Coupe

In 1966 probeerde Opel aartsrivaal Ford te verslaan met de splinternieuwe Rekord C. Ford had in de middenklasse op dat moment Opel ingehaald met de Taunus 17m P5, maar die positie moest ze toch een jaar later inleveren dankzij de grotere Opel Rekord C. Wat heet groter? De C-Rekord zou de grootste in zijn reeks worden, met een indrukwekkende 4,55 meter lengte en een zee van binnenruimte. Optisch was het een gewaagd ontwerp, met vrouwelijke rondingen boven de achterwielen, een stijlelement dat duidelijk uit Detroit kwam en waar Opel aanvankelijk weinig voor voelde, gezien de vele tekeningen waarbij deze heupen waren weggeschilderd. Maar met 1,2 miljoen exemplaren zou de C-Rekord een weergaloos succes worden.

Rekord C Coupe

Nog fraaier dan de coach en sedan was de hardtop-coupé. Daarvan was het topmodel weer een zespitter, ditmaal de CIH 2200S-motor die dezelfde boring en slag had als de bescheiden 1500S. Het was daarmee een typische langeslagmotor, dus geen toerenmachine en meer een cruiser dan een sprinter. Voor het fellere werk kon natuurlijk de 1900S worden besteld, dat was nog voordeliger ook. Dat bleek ook uit de verkoopcijfers: de Rekord Six 2200S verkocht matig en werd in 1968 uit het programma geschrapt.

Opel Diplomat Coupé

1966 Diplomat Coupe V8

Aan deze auto wijdde ik eerder een artikel. Een heuse Gran Turismo uit Rüsselsheim met een top van 210 km/u en een beul van 5400cc onder de lange motorkap. Een Opel die het waagde om aan de klantenkring van Mercedes-Benz te knabbelen. De Diplomat Coupé was de op-en-top luxe en snelle versie van de Diplomat V8. Hij was dankzij een heleboel touwtrekkerij met de baas in Detroit, uitgerust met de motor van de Chevrolet Corvette, gekoppeld aan een tweetraps Hydra-Matic. Sportief was de auto niet, met zijn Amerikaanse wegligging en stuurgedrag, maar comfortabel was hij in de overtreffende trap. De gedeelde achterbank, de afwerking met echt hout, leer, getint glas en hardtop-stijl maakte het geheel af. In zijn korte productietijd, twee jaar, werden er slechts 347 verkocht. Voor Opel was het een flop. Een verliesgevend project. Nu is het een object op de duurdere autoveilingen, want onder 100.000,- euro koop je niks meer in rijdende staat.

Opel Commodore A 2500GS/E Coupé

Commodore A in Parijs folder van 1969

De Rekord Six kreeg concurrentie in eigen huis met de Commodore A. We schrijven 1967 en Opel waardeerde de degelijke Rekord-serie op met de sportieve en luxueuze variant, de Commodore. Een heel nieuwe lijn dus, al was de techniek afkomstig van Rekord en KAD-serie. Die techniek bestond dan uit de gekrompen versie van de nieuwe 2800cc zescilinder Kapitänmotor, die in de Commodore leverbaar was als 2500S van 115 pk, 2500GS van 135 pk en de GS/E die met zijn Bosch benzine-injectie 145 pk leverde en tegelijkertijd zuiniger was.

De 2500 GS/E Coupé was een beauty met zijn hardtoplijn, mooie afwerking, extra instrumenten onder het dashboard en een topsnelheid van 185 kilometer per uur. Het was daarmee een van de snelste Europese personenwagens, een Opel die een Porsche de baas kon.

1968 dashboard Commodore GS

Natuurlijk onderscheidde de duurdere Commodore-reeks zich van de Rekord met meer chroom, grotere velgen, veel imitatiehout en een verchroomd sierpaneel tussen de achterlichten. Op bestelling kon ook een 2500H-motor worden ingebouwd, die 145 pk leverde. Niet iedereen vertrouwde blindelings op de injectiemotoren, toen.

opel commodore a coupe gse
Opel Commodore A GS/E Coupé

En in 1970 kwamen de 2800cc CIH-motoren beschikbaar. De 2800 GS/E Coupé blies op de Autobahn alles opzij dat langzamer ging dan 200 km/u. Wat een aantrekkelijke auto.

Opel Olympia Coupé en hatchback

Swinging London! Niet miss Piggy, maar miss Twiggy bepaalde het modebeeld met minirok en felle kleuren
Swinging London! Niet miss Piggy, maar miss Twiggy bepaalde het modebeeld met minirok en lekker felle kleuren

In 1967 kreeg de Kadett een chic zusje, in de vorm van de Olympia A. Die zou tot de komst van de Ascona het gat tussen Kadett en Rekord dichten en was ook bedoeld om in de VS een wat meer luxe, compacte auto te kunnen verkopen. Als sedan is hij nooit gemaakt, er was een Coupé en een hatchback, die in de Kadett-versie LS zou heten.

De Olympia was meer luxe dan sportief, maar onder de motorkap huisde de 1100SR-motor van 60 pk met zijn twee carburateurs uit de Rally-Kadett. Ook konden de 1500S, de 1700S en de 1900S worden geleverd, waarmee de Rekord 1500S verviel. De auto rechtvaardigde zijn meerprijs verder met een luxe interieur vol namaakhout, een kort pookje, overal tapijt en chroom een zeer complete uitrusting.

Opel Rekord Sprint Coupé

Voor wie wat voordeliger aan de straatstenen wilde plukken stond vanaf 1968 de Rekord Sprint in de showroom. Dat was een in felle kleuren gespoten Rekord Coupé, voorzien van extra lampen, extra instrumenten, kuipstoelen, sportvelgen en – heel bijzonder – banden met rode lijnen op de wangen. Onder de kap zat de opgevoerde 1900HL-motor die dankzij een hogere compressie 106 pk leverde. Deze Rekord liep 175 km/u en dat was in 1970 een mooie verhouding tussen prijs en prestatie, want een Opel kostte nog steeds geen BMW- of Mercedesgeld.

Opel GT 1900S

1968 GT

In 1965 stond zijn prototype al klaar, maar de kopers moesten tot 1968 wachten. Pas in dat jaar was het onderstel van de B-Kadett geschikt om er een sportwagen mee uit te rusten. Deze mini-Corvette zou alles wat Opel kenmerkte in de jaren 50 doen vergeten, het was een en al jeugdigheid en rijplezier. “Nur fliegen ist schöner!” Praktisch was de GT niet, zo ontbrak het kofferdeksel en moest bagage via het interieur een plaatsje vinden. Bekend was de bioscoopreclame waarin een klant in de showroom probeert zichzelf met bierbuik en al in een GT te wringen, wat niet lukt. “Ach, voor hem hebben we ook wel een geschikt model”, zegt de voice-over.

GT 2

De GT kreeg de 1900S-motor of tegen bijbetaling een 1900H. Ook was er de versie met de 60 pk 1100SR-motor. De GT is slechts kort gebouwd; met de komst van de C-Kadett ging hij al na vijf jaar uit het programma. Voor een niche-auto die zo kort verkocht is, heeft hij een blijvende indruk gemaakt.

Opel Admiral

cq5dam.web .1280.1280 1

Tenslotte de nieuwe KAD-serie. In Nice, aan de zwoele en chique Côte d’Azur stelde Opel in het voorjaar van 1969 de nieuwe topmodellen voor. De KAD-A-serie was volgens velen teveel gebaseerd op de Chevrolet Nova, te Amerikaans, te groot voor Europese straatjes en pleintjes. Bovendien was de wegligging niet om over naar huis te schrijven. De KAD-B serie deed dat allemaal vergeten, de auto’s waren iets gekrompen, maar de interieurs waren groter. En bovenal: ze lagen als een blok op de weg dankzij schroefveren rondom en een DeDion-achteras. Voor de sportieve zakenman bood Opel de Kapitän / Admiral / Diplomat 2800H aan: met twee Zenithcarburateurs bood deze motor 145 pk, een topsnelheid van 185 km/u en een zwarte bekleding van de hemel. De snelste versies hadden injectie: de 2800E leverde 175 pk en een top van 185 km/u.

Bitter CD

1969 CD

Met het debacle van de Coupé-Diplomat van 1966 in het achterhoofd, was Opel huiverig voor een nieuwe coupé-versie van de Diplomat B, die alvast in Detroit was voorbereid door niemand minder dan GM-hoofdontwerper Chuck Jordan. Gelukkig voor Chuck en de rest van de wereld werd dit in 1971 de basis voor de Bitter CD, een door de Zwitserse importeur met behulp van Frua afgewerkte versie, die het nog jaren zou volhouden.


Bent u klassiekerliefhebber en bevallen u de gratis artikelen? Overweeg dan ook eens een abonnement op Auto Motor Klassiek, het gedrukte tijdschrift. Dat ploft voor een luttele jaarbijdrage elke maand bij u op de deurmat. Boordevol interessant leesvoer, speciaal voor de klassiekerliefhebber. Genoeg om u dagenlang van de straat te houden. En alsof dat niet genoeg is, draagt u ook nog eens bij aan het hele platform voor en door klassiekerliefhebbers. Daarbij heeft zo’n abonnement nog meer voordelen. Kijk maar eens op de link hierboven voor meer informatie.


 


13 Reacties

Geef een reactie
  1. Ik heb zelf nog een b rekord ui 1966. 4 Deursen en nieuw gekocht overjarig in 196. Heel veel plezier mee gehad in de 480000km met een maal motorrevisie Nog steeds in goede rijdieren staat.

  2. Prachtig verhaal Olav, mooi overzicht. Opel verstond de kunst van uitstekende en veelzijdige autobouw. Prachtig merk, vooral in het verleden.

    • Hoe ziet een levendig automerk er uit?
      1960 start levering Olympia-Rekord P2
      1961 start Olympia-Rekord P2 Coupé
      1962 start Kadett A
      1963 start Rekord A en Kadett A coupé
      1964 start KAD-A-serie
      1965 start Kadett B + coupé, start Rekord B
      1966 start Rekord C en de nieuwe zescilindermotoren in de KAD-A-serie, start Rally-Kadett
      1967 start Olympia A en Commodore A
      1968 start GT en Rekord Sprint
      1969 start KAD-B-serie
      1970 start Ascona-A en Manta-A

      • En zo ging het nog vele jaren door, totdat na de laatste succesvolle Omega serie de koek blijkbaar op was. Daarna werd ik min of meer gedwongen om Volvo te gaan rijden, tot de dag van vandaag.
        Doodzonde dat een merk zo nietszeggend kan worden.

  3. Mijn 1/ste auto in 1981, mijn vaders ´´ouwe´´ B kadettje, met ´volgens mij´ een 1.100 motortje, met LANGE pook !!! … VOL GAS – Wind mee – Zon in de rug – heuvel af 130KM per uur !!! … Daarna GM trouw gebleven, alleen de USA versies, TOT op de dag van vandaag – 40 jaar later !!! … Want laten we eerlijk zijn ´´Nobody beats Cubic Inches´´ en als ´´de knaken´´´dan toch uit de uitlaat vallen, dan is er geen MOOIER geluid dan een V8 die KLAPPEN GEEFT !!! … Toch.

    • “Nothing can beat cubic inches” heeft de Amerikaanse auto-industrie toch wel haar goede naam gekost. Na 1973 vlogen hier de brandstofprijzen de pan uit en gold een draaikolk in de tank gewoon als verspilling. De Europese fabrikanten hebben zich sindsdien echt toegelegd op brandstofeconomie en dat deed de staat Californië ook, maar dan op het gebied van milieu.

      Het resultaat? Laten we bij Opel blijven, de Diplomat Coupé van 1966 verbruikte 1:5. De even snelle Commodore 2800 GS/E van vijf jaar later verbruikte 1:7. En nu? De even snelle en zware Insignia 2.0 Biturbo verbruikt een keurige 1:16. Dát is hier in Europa en ook in Japan bereikt, en aan de overkant van de grote plas nog steeds niet.

  4. Het is triest hoe weinig nieuwe mooie initiatieven er nu uit de hand van de huidige designers tevoorschijn komen. Het maakt oldtimerbezit wel extra aantrekkelijk.
    Opel is, net zoals de concurrentie, een suf en saai merk geworden.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

The maximum upload file size: 8 MB. You can upload: image. Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded. Drop files here

Joost Woesthoff is motorsloper – column

AMKMANG 3

Vroeger en nu – column