Om even bij stil te staan: 120 jaar Lancia

Sommige autofabrikanten hebben vanwege hun historische fijn mechanische gaven, ontwerpvernuft en chic een speciaal plekje in het hart van iedere autoliefhebber. Eén van de merken waar je onmogelijk iets op tegen kunt hebben is Lancia, dat in november 2026 haar honderd twintigste verjaardag viert. Deze kolommen zijn te kort om alle modellen te beschrijven, maar een mooie terugblik op de historie van dit prachtige merk: die bieden wij u graag.

Het merk Lancia werd op 27 november 1906 in Turijn opgericht door Vincenzo Lancia en Claudio Fogolin, gepassioneerde autoliefhebbers met een recente Fiat historie. Vincenzo had toen al naam gemaakt in de autosport dankzij verschillende overwinningen achter het stuur van Fiat-racewagens.

De eerste auto van het merk verscheen in 1908: de Lancia 12 HP, een voor zijn tijd bijzonder vooruitstrevende wagen. Het chassis was laag en licht, de auto beschikte over een cardanas in plaats van kettingaandrijving en het model werd een succes met meer dan honderd verkochte exemplaren. De reputatie van Lancia groeide snel, ook tijdens en na de Eerste Wereldoorlog.

In de jaren twintig en dertig ontwikkelde Lancia zich tot een van de meest innovatieve automerken van Europa. De Lambda, voorgesteld in 1922, betekende een belangrijke innovatie in de autowereld. De Lambda was de eerste productieauto met een zelfdragende carrosserie, een constructiemethode die later de norm zou worden in de auto-industrie. Daarnaast beschikte de de auto over onafhankelijke voorwielophanging, wat uitzonderlijk modern was voor die periode.

Daarna volgden modellen als de Augusta, Aprilia en later de Appia, die allemaal bekend stonden om hun technische verfijning, uitstekende wegligging en elegante vormgeving. Vooral de Aprilia uit 1937 werd geprezen om haar aerodynamische ontwerp en geavanceerde ophanging. De compacte Appia uit de jaren vijftig bevestigde vervolgens Lancia’s reputatie als constructeur van technisch vooruitstrevende en kwalitatief uitstekend afgewerkte auto’s in een relatief compacte klasse.

Francesco de Virgilio was de feitelijke grondlegger van de V6 sage, die voor het Italiaanse edelmerk een belangrijke fase was op innovatief en imago-technisch gebied. Na de Tweede Wereldoorlog introduceerde Lancia in 1950 de Aurelia, de eerste productieauto ter wereld met een V6-motor. ZIj debuteerde als berlina, en niet veel later kwam daar onder de schitterende B20 GT bij, die mede door Vittorio Jano werd ontwikkeld. Dit type stond centraal en inspireerde Gianni Lancia om de Scuderia Lancia op te richten. Vittorio Jano leverde ook daaraan een belangrijke bijdrage, door te werken aan de Lancia D24 en de D50. Daarmee legde de fabrikant de basis voor de F1 wereldtitel in 1956. Ferrari nam namelijk het D50 project over, en werd wereldkampioen in de Formule 1.

In de jaren vijftig en zestig profileerde Lancia zich bovendien nóg sterker als fabrikant van luxueuze en technologisch geavanceerde auto’s. Modellen zoals de Flaminia, Flavia en Fulvia groeiden uit tot stijliconen, bovendien werkte men nauw samen met de Italiaanse carrosseriehuizen om speciale versies binnen de modellijn op te nemen. De Flavia was de eerste Italiaanse productieauto met een boxermotor. De Fulvia schreef op haar beurt geschiedenis in de rallysport en vormde de opmaat naar Lancia’s latere dominantie in de WRC (wereldkampioenschap rally).

In 1969 werd Lancia officieel overgenomen door Fiat. Onder de regie van de massaproducent kreeg het merk toegang tot grotere productiemiddelen, en een financiële impuls. tLancia kwam met nieuwe modellen, die technisch meer verwantschap kregen met Fiat modellen, maar wel degelijk een andere kwaliteitsnorm en vooral een eigen gezicht representeerden. De Beta en de Gamma waren in hun verschillende verschijningsvormen (en carrosserievormen) beeldbepalend tijdens de jaren zeventig.

De Prisma, Thema en Delta gaven Lancia hun jaren tachtig gezicht. Vooral de Thema kreeg veel aandacht dankzij de exclusieve Thema 8.32, uitgerust met een door Ferrari ontwikkelde V8-motor, met vier kleppen per cilinder. Aan de andere kant van het spectrum maakte de Ypsilon in 1985 zijn debuut, en wel in Genève. Doorheen vier generaties en tientallen speciale edities groeide de Ypsilon uit tot de langst geproduceerde en best verkochte Lancia ooit, met meer dan drie miljoen verkochte exemplaren.

Onder Fiat regie beleefde Lancia absolute hoogtepunten in de rallysport. Met legendarische modellen zoals de Stratos, Rally 037 en vooral de Delta Integrale domineerde het merk het Wereldkampioenschap Rally gedurende meer dan twintig jaar. Lancia behaalde uiteindelijk vijftien wereldtitels bij de constructeurs en groeide uit tot het succesvolste merk uit de geschiedenis van het rallykampioenschap.

De voorbije jaren werkte Lancia aan een heropleving van het merk binnen het hedendaagse Stellantis concern. De huidige Ypsilon werd de eerste nieuwe loot aan de inmiddels kleine Lancia stam, en daarmee keerde men bovendien terug in rallyverband. Er staat ook een nieuwe Gamma op stapel, en tevens werkt men nadrukkelijk plannen uit om met een volgende generatie Delta te komen. Wat de toekomst ook moge brengen: de historie van Lancia kan nooit uitgewist worden. Het merk is al 120 jaar nobel, en heeft een prachtige plek in de klassieke autogeschiedenis.