Sluitingsdatum meinummer -> 17 maart
Lubo’s Jawa 500. Jawa 500 cc OHC, de motor die niet mocht.
Okay. Op ons ‘systeem’ kun je best wat aanmerken. Maar – weer vanuit hier bezien – kun je net zo makkelijk stellen: ‘Des te oostelijker, des te gekker’. En dan gaan we tot ver voorbij de Achterhoek. We gaan naar wat ooit TsjechoSlowakije was. Daar werden Jawa’s gemaakt door vaklui die heel goed Jawa’s konden maken. Maar onder de knoet van de USSR communistische planeconomie mochten de Jawa techneuten alleen saai & degelijk goedkoop tweewielig transport maken.
De TsjechoSlowaken bedachten stiekem de 500 cc kopklepper met door een koningsas aangedreven nokkenas. Dat kwam ter oren van de planpolitiekers en werd verboden. En dat terwijl de – indertijd – TsjechoSlowaken internationaal topvaardige motorfietsconstructeurs waren. Maar ik het kader van de planeconomie moesten er burgerlijke tweetakten gemaakt worden. Tot de zuiger gestuurde tweetakten echt voorbij hun uiterste houdbaarheidsdatum waren. Maar die megaproductie was er. Daarvan rijden en nu nog een miljoen+ in de voormalige Sovjet Staten en in…. India, waar de Jawa’s onder licentie werden gemaakt. En raad eens wat? Nu worden er weer Jawa’s gemaakt. In India dus…
Het gerucht: De gemaakte exemplaren moesten vernietigd worden
Dat werden ze dan ook, maar alleen administratief. Het eng gekaderde politieke systeem was zo star dat je met wat vrijheid van geest gewoon tussen de voorschriften en de realiteit kon chicaneren. Nadat het communisme aan zijn eigen starheid ten onder was gegaan zaten we al snel in plekken als Kladno. Daar werden beurzen gehouden waar oost en west elkaar troffen. Zij hadden de spullen (en de beperkte kennis over ‘de waarde’). Wij hadden geld. Dat waren euro’s en daar moesten we nog dapper aan wennen. Veel aanbod was nog geprijsd in D Marken. Er stonden dat eerste bezoek in Kladno zo’n vier complete Jawa 500’s te koop en er waren aardig wat onderdelen te vinden. Vrienden die naar Jawa’s geboorteland waren gegaan hadden dezelfde ervaringen. Denk ik 1991 aan vraagprijzen van € 5.000 voor een naar zeggen geheel gerestaureerde Jawa ohc. Ze werden er niet direct voor verkocht.
De Jawa 500 OHC is een viertakt, tweecilinder, luchtgekoelde motorfiets,
Ontwikkeld geproduceerd tussen 1952 en 1958. De voorganger was al een Jawa 500 kopklepper. Na het einde van de productie van deze viertakt heeft Jawa geen andere viertaktmotorfiets met een eigen ontwerp in massaproductie gemaakt. Maar daar is nu verandering in aan het komen. Er is nu een heerlijke Jawa 300 cc, een hartveroverende retro look viertakt die gemaakt wordt in … India.
In tegenstelling tot de “Perák” was dit model meer gericht op sportieve rijders.
Het eerste prototype werd geproduceerd rond 1948. Een andere serie uit 1950-51 had een andere voorvork. Een andere olietank en een Lucas magdynamo. De allereerste gebruikten de hoge PAL magdynamo, ook de Bosch magdynamo werd getest. Motoren uit 1952 hadden een accu bobine ontsteking. Het eerste in serie geproduceerde type was de 15/00 uit 1952, de zogenaamde “Slak”, dan het type 15/01 en 15/02, met buddyseat, grote trommels en spatborden met biezen.
In de jaren 1955-1956 werd type 15/02 geproduceerd
De koningsas dreef de nokkenas bij type 00 met een spiraaloverbrenging aan, bij de typen 01 en 02 was het een duurzamer kegeltandwiel. Remmen waren type 00 en 01 enkelzijdige trommel, staal, type 02 rondom, geribbeld (grote aluminium trommels). Type 00 en 01 hadden een zadel, type 02 had een buddy. De Type 02 had ook een hoger motorvermogen van 26 in plaats van 28 pk, een verhoogde topsnelheid van 135 naar 147 km/u. Het model werd geproduceerd tot 1958.
In totaal zijn er ongeveer 7200 JAWA 500 OHC-motoren geproduceerd, waarvan ongeveer 5000 van het type 15/02. Dat de topstukken van Jawa aan het begin van hun bestaan zwakke punten hadden, dat bedekken we met de mantel der liefde. Terecht.
Onze Slowaakse vriend Lubo Hrivnak heeft een fraaie collectie Jawa’s verzameld. En zijn 500 is daar het topstuk in. En denk maar niet dat je deze motoren en/of de onderdelen nog makkelijk vindt in de regio waar ze ooit gemaakt zijn. Deze machines worden nu wereldwijd en actief gezocht. En weinig gevonden… De 500 in de sneeuw STOND bij Dutch Lion Motors
In dit verhaaltje noemden we ook de nieuwe Jawa’s. Mag dat?
Deze site is gratis. Dat vinden we zelf wel wat jammer. Maar nu durven we tenminste wat terug te vragen: Wat vinden jullie van nieuwe motorfietsen die er overtuigend, eerlijk en stijlvol klassiek uit zien? “Rrroept u maarrrr!”.
Jawa 500 OHC .. zo mooi .. de V4 .. zo mooi .. de Athena .. zo mooi
de bijlage .. zo mooi .. voor alle duidelijkheid zijn de communisten laf groen links partij van de arbeid met blote gezichten in koppen om op te schijten waar kraak nog smaak aan zit
errato .. met blote billen gezichten in koppen om op te schijten
Dus aks ik het goed lees verkocht Jawa 7.200 type 500 motoren toen “planeconomiekers” het ter ore kwam en de motor verboden? Wat een onzin.
Jawa was deel van Motokov, dat onder leiding stond van de Tsjechoslowaakse overheud (en niet van de USSR zoals geschreven wordt). Er ging dus niets in productie zonder voorafgaande opdracht. Jawa bouwde motoren voor de hele wereld maar er werd wel steevast gekozen voor modellen waar de meeste behoefte aan was. Die behoefte bestond destijds vooral uit de 100.000 tweetakten die de Sovjet-Unie jaarlijks afnam en waarvoor Tsjechoslowakije grondstoffen zoals olie en staal voor terug kreeg.
Neerbuigend doen over Jawa en Tsjechosliwakije is onzinnig. Jawa was destijds de grootste motorenfabrikant ter wereld en MZ uit de DDR de tweede. Het gjng om miljoenen motoren en export naar ruim 100 landen. Wat heeft Nederland op dat gebied gepresteerd dan, waardoor we hen als inferieur mogen behandelen?
Dag Olav, Er zijn heel veel verhalen uit heel veel bronnen. En er kunnen altijd mensen met betere info zijn. Maar als je deze site wat beter had gevolgd, en als je abonne van AutoMotorKlassiek was geweest, dan had je geweten dat we al tientallen jaren over ‘ex oostblok’machines publiceren.En dat uit waardering. Zelf rijdt ik al 25 jaar Urals, en Dneprs. Twee jaar geleden heb ik mmijn Jawa aan een Slowaakse vriend verkocht en momenteel staat er bij Loods 8 een leuke TS 250 voor een nette prijs. Heb je trouwens de nieuwe Jawa’s al gezien? Die komen uit India. Ook leuk!
Met twee broers samen met zijn drieen op de Jawa 350 over de weg, zonder helm, motorkledingkleding, zonder rijbewijs, maar met veel plezier. Of crossen op het boerenland.
Later een CZ 125 gekocht (identiek aan Jawa), zeer betrouwbaar, en later een CZ 175, minder betrouwbaar, maar goed sturend door de Ardennen.
Vele motorfietsen later ben je je goed bewust van de beperkingen van dit type motorfiets.. Maar de nieuwe Jawa ziet er prachtig uit. Ik durf me er wel mee te vertonen, zal genieten van de ritten en het zelf kunnen sleutelen.
En van de verbeteringen.
Ik ben om snellewr te sparen al gestopt met roken!
Ik zag een mooie; als ze er maar uitzien zoals een motor er uit hoort te zien. Zo is het. Ik heb een zwak voor Jawa, misschien omdat inmijn vader er lang eentje had. Jawa had goede techneuten, denk maar aan Bill Ivi die er ooit wereldkampioen op werd en de inzet van Jawa bij de speedway. Die motoren kon je nog lang in de pitt zien staan bij de Biker Classics in Francorchamps.
Gisteren een rit gereden voor oldtimers en met wat sleutelwerk kun je hem uitrijden. Mijn zoon heeft een nieuwe Suzuki gekocht. Mooi ding maar het enige wat je kunt doen is de tank en de banden vullen.
En het uurtarief van de werkplaats af tikken! Misschien was het vroeger niet beter, maar wel veel overzichtelijker
Helemaal mee eens. Ik heb zelf 2 jaar terug een retro Benelli (400 imperiale) erbij gekocht. Je wil niet weten hoe vaak er gevraagd wordt “hoe oud is ie? Of zo die is mooi opgeknapt”
Had toen ook een oogje laten vallen op de nieuwe Jawa, maar die was toen nog niet leverbaar in Nederland.
Er is niks mis met nieuwe motorfietsen die er overtuigend, eerlijk en stijlvol klassiek uit zien. Mijn elf jaar oudere broer had een Yamaha XS650 uit ’75, in datzelfde jaar. Ik heb hem even op internet opgezocht en net als de 13,5 jarige mezelf, loop ik er weer helemaal warm voor. Dat was toen reeds een retromodel maar dat heb ik nog maar vrij recent door. Indien ze hem nu maken – liefst onderhuids met de nieuwste technieken – zal hij terug prima verkopen. Dat denk ik toch.
Ik ga voor overtuigend en stijlvol. Als ze maar ‘op motorfietsen lijken’En daarbij kunnen smaken altijd verschillen. Gelukkig maar!
Als mijn geheugen me niet verkeerd informeert herinner ik me een TT mideen jaren 50 waar Jawa met een 500cc viertakt deelnam, machtig geluid a la Gilera, en o.a. prachtige remtrommels met koelribben die bijna geen ruimte meer lieten voor spaken. De naam van de Tsjechische coureur is me niet echt bekend meer (zoiets als Frantisek Stastny?), maar een jaar heeft ook Drikus Veer op zo’n indrukwekkende fiets kunnen deelnemen.
https://en.wikipedia.org/wiki/Franti%C5%A1ek_%C5%A0%C5%A5astn%C3%BD
Ik had een link geplaats naar de WiKi van František Šťastný, maar die is kennelijk geweigerd omdat ie er raar uitzag, maar dat kwam door die rare accenten, maar je had hem goed, op die rare accenten na: František Šťastný. Geen idee wat de juiste uitspraak is. 🙂
We noemen hem gewoon ‘Die man met die moeilijke naam. Er schiojnt trouwens ergens een uitspraak app te zijn. Maar dat nemen we maar voor kennisgeving aan
Doen!
100% akkoord toffe bike !
Ik ben onder de indruk van de Huskvarna swartpillen 410. Een leuk uitziend motorfietsen.
Modern, maar met karakter!
Prima!
Die nieuwe klassiek uitziende motoren die vindt ik geweldig, moderne betrouwbare techniek en toch zien ze er uit zoals een motor eruit hoort te zien. En niet zoals de huidige motoren die wel sciencefiction lijken , ik zou zo’n retromodel wel willen kopen.
100% akkoord toffe bike !
En dat vinden steeds meer motorliefhebbers!