Sluitingsdatum meinummer -> 17 maart
Yamaha TX 750 (1973-1974)
Een stuk werk uit de tijd dat de Japanners nog dachten de Engelse motorindustrie met eigen wapens te verslaan. Yamaha bedacht de Yamaha TX 750. Een beeldschone motorfiets met een heerlijk karakter. En hij was zo Engels geïnspireerd dat hij net zo onbetrouwbaar was als een Britse fiets. Oeps: Grapje…
Om te voorkomen dat de 750 cc paralleltwin net zo zou trillen als een Engelse motor hadden de Japanse engineers hem voorzien van roterende balansassen, de “Omni-Phase balancer”. In de praktijk draaiden die nuttige klonten metaal door de motorolie, waardoor een schuimige massa ontstond. Vettige lucht is niet voldoende om een motorblok te smeren. O, ja: de ketting van de balansinstallatie rekte, waardoor ze trillingen veroorzaakten. Tel daarbij dat er in de tijd van de Yamaha TX 750 nog aardig gas gegeven werd en van lang hard rijden, daar werd de TX ook niet blij van.
De balanspijp pal tegen de cilinderkop was koelingstechnisch minder geslaagd dan optisch. De fabriek kwam met een coulanceregeling, garantie en een modificatieset. Er werden zelfs monteurs uit Japan overgevlogen om de imagoschade van de Yamaha TX 750 te herstellen.
Maar het leed was geleden: de naam TX was besmet en de wonderschoon vormgegeven en heerlijk klinkende twins maakten qua marktwaarde een vrije val. Latere tests wezen uit dat zo’n Yamaha TX 750 met moderne, speciaal voor motorfietsen ontwikkelde motorolie probleemvrij zou zijn geweest.
De TX was met zijn kritische techniek de toenmalige olietechnologie net een stap te ver voor uit.
En al die te vroeg overleden TXsen? Die hadden vaak nog maar zo weinig kilometers gedraaid dat ze somber opzij werden gezet in afwachting van betere tijden. Er zijn er dus best een paar overgebleven. Die beginnen nu hun baasjes weer te vinden. Nu zullen ze niet meer door jeugdige heethoofden met testosteron tuning afgebeuld worden. Ze mogen doen waar ze voor gemaakt zijn: rustig en stijlvol toeren. En u heel, heel erg blij maken.
De Yamaha TX 750 nu
Een mooie TX 750 is een begeerlijk bezit. Een stijlicoon, een ode aan vroegere dagen. Zie elk exemplaar dat minder dan prima is uitsluitend als donorbike. Onderdelen voor een motor die maar twee jaar geproduceerd is zijn ongeveer even schaars als maagdelijkheid in een bordeel of eerlijkheid in de politiek.
Koop daarom ook onmiddellijk als ergens nog NOS (new old stock) opduikt. Heeft u de wisselstukken zelf niet nodig, dan zijn het de spiegeltjes die u tegen kraaltjes kunt ruilen met uw mede TX adepten. Want in dat soort broederschappen geldt dat ‘we samen bijna alles hebben en weten’. En o ja: in de korte looptijd van de Yamaha TX 750 zijn er motortechnisch toch aardig wat modificaties gedaan. Kijk dus eerst heel goed of alle spullen die u in elkaar gaat schroeven wel vriendjes van elkaar zijn. En de klepspeling bij een koud blok is maar 0,05 mm.
Amerikaanse importmodellen, en heus, soms vind je er eentje, zijn vaak niet gemodificeerd. De echte Europeanen zijn dat voor 99 % wel
Enkele jaren geleden was er/waren er in NL iemand/een paar mensen die zoveel TXen als ze maar konden opkochten. Benieuwd wat daarmee is gebeurd…
Yamaha TX 750
Motor: 2 cil. viertakt met bovenliggende nokkenas, 743 cc, compressie 8,8:1, vermogen 51 DIN pk @ 6100 tpm, koppel ca. 60 Nm @ 4500/min, Mikuni vacuümcarburateurs, topsnelheid ca. 180 km/u, 5 versnellingen, remmen V/A: dubbele schijf Ǿ 300 mm, trommel Ǿ 180 mm, gewicht (leeg) 210 kg.
Huidige waarde: Het aanbod is beperkt. Maar ongeveer € 4.500,- lijkt een realistische richtlijn voor een machine die netjes is en goed loopt.
De Yamaha TX 750 op de foto’s is de motor van Leen Dorp. Hij maakte ze en wij mochten ze gebruiken.
Jaak,
Een XS 750 is volgens mij een driecylinder, dus een totaal andere motor, Nog wel een met een cardan!
Ik heb begrepen dat Yamaha graag de wereld wilde laten zien hoe geavanceerd zij wel niet waren met de toegepaste techniek. Dit is wellicht een verklaring waarom zij van het bom-vrije ontwerp van de XS-650 afstapten en hun tweede viertakt twin van glijlagers voorzagen. Niet echt een ideale lagering (toen) voor een dikke parallel twin. Autotechniek dus, en met een wel héél exclusief oliefilter die in het rampenplan ook geen soelaas kon bieden. Ik denk dat deze TX voornamelijk een product is geweest van de marketing afdeling, met overigens in mijn ogen een van de mooiste japanse fietsen ooit gemaakt. Mijn enige rit op een TX was van korte duur, preventief beëindigd vanwege een wegvallende oliedruk. Maar mooi dat vandaag de verbeteringen aan het ontwerp met de kwaliteit van de olie, en die van de berijder (!) het rijden tot een onbezorgd stukje recreatie kan leiden. Timeless Touring, finally! Als ex-eigenaar heb ik nog wel een folder overgehouden, waar ik op het voorblad ernstig Jarno Saarinen vermoed in het Lego-helmpje. Maar wie het echt weet mag het zeggen.
Deze folder was kennelijk zó vroeg dat er nog een enkele schijf in het voorwiel zit. De TX750 is kennelijk de allereerste consumentenfiets die standaard met dubbele schijven in het voorwiel werd geleverd. Met overigen een o-zo fraaie dikke trommel in het achterwiel.
Heb er ook een gehad,fijne motor om mee te rijden voor die tijd een hele goede voorrem.alleen dat olieverbruik,een rit naar de Motorrai en terug naar Zuidwolde in Drente moest er 1,5 liter olie bij.na een paar jaar ingeruild op een nieuwe Honda CB 750 K6 ook een fijne motor.
Ja het is wel degelijk jarno saarinen waar ik in ‘77 mijn zoon naar genoemd heb mijn andere zoon noemt randy
De TX750 is een zwaar ondergewaarde motorfiets. Met de factory modifications en moderne olie een perfecte toerfiets. Ik heb er zelf drie en er is er één te koop. Volledig gerestaureerd en gerviseeerd. Na restauratie circa 2500 km gelopen en in perfecte staat. Voor interesse: rob.remmerswaal@xs4all.nl
Dag Dolf
Ik werkte destijds voor Yamaha en kan mij de TX goed herinneren. Practige motor maar inderdaad vanwege de balansas en de balanspijp en de destijds kwalitatief mindere olie tov nu een problemen kind. Slecht voorbeeld van een gemodicifeerde TX die vanuit Rotterdam Noord net de brienenoord brug haalde ( 12 km) en toen in puin liep
Mijn vriend Martien uit Schagen heeft een XS 750 destijds (1978) nieuw gekocht en enige jaren terug weer als nieuw gerestaureerd en laten reviseren. Hier zou nog altijd een verhaal in het blad over komen maar na een berichtje heeft hij niets meer vernomen. Jammer wie weet leverde het meteen een nieuw abonnementje op ;-).
Waarom staat er altijd een keuze vakje “ik wil mij aanmelden voor de nieuwsbrief”? Is dit niet de nieuwsbrief die ik net gelezen heb?
Ja, jammer van die mooie TX750 alias De Schuimklopper. En dat terwijl het XS650 blok juist zo’n goede reputatie had.
Vind dat blok ook mooier om te zien.
Maar weer een mooi verhaal Dolf!
Oorspronkelijk is de Britse twin een 500cc blok.
De markt vroeg om meer vermogen, en zo groeide het 500-je in een aantal stappen uiteindelijk naar een 850 cc trillende en framescheurend monster.
Norton heeft dat proberen op te lossen door hun gepatenteerde rubberen ophanging, Yamaha wilde met de TX laten zien dat je een 360-graden twin redelijk trillingsvrij kunt krijgen door balansassen toe te passen.
Helaas konden de oliën van die tijd dit niet bijbenen.
Men heeft ervan geleerd de balansassen hoger in het blok te plaatsen, maar dat kwam voor de grote twin te laat..