Herinneringen maken? – column

Herinneringen maken. Die kreet kom je tegenwoordig vaak tegen in reisverhalen en advertenties van vakantieaanbieders. Alsof herinneringen maken een aparte tak van sport, een doel op zich is. Goed, ik ben 71 of zo. Dat blijft maar veranderen. Toen ik een jaar of tien was, sloeg het motorvirus toe in de vorm van de C77 (of C72) van de stiefvader van mijn vriendje S. Toen begon ik aan wat ze tegenwoordig zo wee ‘Herinneringen Maken’ noemen. Toen was dat: ‘Ik begon met ouwe brommers te rommelen.’ Met dat gerommel maak je gewoon al doende herinneringen. Daar kom je, naarmate je ouder wordt, gewoon achter.

Nadat ‘de motorfiets’ bij mij als fenomeen binnen was gekomen (ook modern taalgebruik), ging mijn zakgeld op aan Het Weekblad Motor. Ik herinner me nog de prijs: 60 cent. Daaruit groeide het besef dat er veel meer soorten motoren waren dan dat plaatstalen hobbelpaard van S. zijn (stief)vader. Temeer omdat S. wat ouder was. Want toen ik nog op mijn (supersnelle) Zündapp reed, had S. zijn rijbewijs al. En een Suzuki T500, waarvan hij constant de spaken kapot trok. Ik mocht er niet op rijden. Maar ik mocht hem wel spuiten.

Mijn eerste echte motor was een Jawa 250 met zo’n verdomd makkelijk opklapbaar L-plaatje. Ik woonde in Maarssen-Dorp en zag ter hoogte van Hilversum opeens een auto met een chauffeur die ik kende: mijn vader. Die zat in de buitendienst en reed zorgeloos en zonder L-plaatje het hele land plus België door. Hoppa! Weer een herinnering gemaakt. Toen we elkaar thuis troffen, hadden we een goed vader-en-zoongesprek.

Gelukkig had ik de herinnering aan een jeugdverhaal dat hij eens had verteld. Net na de oorlog was het nogal rommelig in NL. Mijn vader was toen een late puber en hij had verteld dat hij net na de oorlog in de voedselvoorziening had gezeten. Hij gooide een handgranaat in het Amsterdam-Rijnkanaal en viste op wat er verdwaasd boven kwam drijven. Dat argument voerde ik aan als verdediging voor mijn overtreding. Ik herinner me dat mijn vader in lachen uitbarstte en me een draai om de oren gaf.

Met een rijbewijs werd de wereld in mijn herinnering eindeloos groot. Gevuld met het soort gebeurtenissen die je niet plande, maar die je gewoon overkwamen. Herinneringen werden.

Zoals de keer dat vriendje Wim ter hoogte van het Utrechtse Julianapark achter op een auto klapte die wel voor rood licht was gestopt. Zijn CB450 (met schijfrem en vijfbak) bleef achter, terwijl W. over het autodak buitelde en voor de auto op de weg landde. De automobilist schrok zo dat hij van de klap weg wilde en wegreed. Hij kwam een heel eind over W. heen. Ik herinner me het gedoe om de auto van de gevallen motorrijder af te tillen en de patiënt eronder vandaan te slepen. Ik herinner me nog hoe vreemd zijn been erbij lag…

Ik herinner me Jurre op een BSA. In de zak van zijn leren jas had hij altijd een Chocomel-flesje. Als hij zich in het verkeer onheus bejegend voelde, passeerde hij de overtreder en mikte het Chocomel-flesje tegen diens voorruit. “Waarom een Chocomel-flesje?” “Dat ligt zo lekker in de hand.” Duidelijk.

In de tussentijd kreeg ik een baan met een auto van de zaak. Ik moest RVS gaan verkopen voor een Frans bedrijf. Indertijd was er nog geen sprake van wat dan ook op automobielgebied. Aan het eind van de maand declareerde je je kilometers. En was je zo vrij als een vogel.

Ik herinner me de eerste keer dat ik routes ging uitzoeken uit de hele rij telefoongidsen die ik van werk thuis had gekregen. Daarna stippelde ik routes uit via plaatsen (en toen nog plaatsjes) waar motorzaken zaten. Ik reed toen al motoren die in de handel al niet meer gangbaar waren. En ging dus – zonder stropdas – langs bij die vaak kleine motorzaken met de vraag: “Hebben jullie toevallig nog wat spullen liggen voor….” Zo kwam de motorhandelaar voor een handvol guldens van zijn stofvangers af en kreeg ik voor weinig dingen die je nu, nog geen halve eeuw later, met goud moet kopen. Ik ben er niet rijk door geworden. Niet qua geld tenminste. Maar de keer dat een motorhandelaar uit – naar ik me herinner – Doorn zei: “Je hebt pech. Want we hebben die ouwe zooi net voor het oud ijzer gezet. Maar je hebt geluk: haal er maar uit wat je wilt hebben.” Kijk, dat herinner ik me nog prima.

Tel daarbij al die losjes geplande vakanties die begonnen met: het regent. Maar daar lijkt het wat lichter. Dus ga ik maar die kant op. Zo kom je dan eind april in een late sneeuwbui aan in een Engels dorpje waar de voornaamste bezienswaardigheid een diorama van een dorpstafereel is. Wel apart: alle ‘bewoners’ van het diorama waren opgezette, en keurig geklede, hamsters of zo. Een spontane trip naar Birmingham om wat onderdelen voor de Trident te halen, had beter niet in de eerste week na de jaarwisseling gepland kunnen worden. Toen de meerijdende Bonneville ermee stopte, werden we gered door een Brits gezin met twee knappe dochters. We mochten de Bonnie in de familiegarage repareren en een nacht blijven slapen. Dat werden drie nachten… De kou en de natheid tijdens die trip? Die vergeet ik nooit meer. De warme ontvangst en de gastvrijheid van de Slugdens? Die vergeet ik ook nooit meer.

Net zo min als de ontmoeting met Britse veteranen in Frankrijk die bij Sword luchtaanvallen hadden uitgevoerd. Ze hadden een zweefvliegclubje opgericht. Ik mocht voor 5 pond mee in de tweezitter van de club. De piloot was het puppy van de club. Hij werd door de senioren niet helemaal serieus genomen. Want hij had in een straaljager gevlogen. Boven Korea. En dat werd duidelijk niet als serieus vliegen gezien. Een van de veteranen meldde nostalgisch dat hij boven Rotterdam had gevlogen na het Duitse bombardement en dat hij nog steeds de beste herinneringen had aan zijn vooroorlogse hoeren – HERSTEL: sexwerkers – bezoek aan Rotterdam. De vlucht in de gammele tweezitter heb ik verdrongen. Dat nooit meer. Maar voor de rest herinner ik me dat gebeuren alsof het gisteren was.

Herinneringen maak je niet. Herinneringen zijn dingen die je overkomen zijn. Maar daarin zit natuurlijk geen verdienmodel voor reisbureaus en touroperators.