Motoren

De BMW R69S (1960-1969). (Ooit) De snelste seriemotor ter wereld

By  | 

Voordat Honda het nieuwe motorrijden uit vond was er maar één zware, snelle, betrouwbare motorfiets: de 594 cc BMW R69S. Met een zittende berijder liep de R69S in elk geval 150+ km\u. Hij lekte geen olie en explodeerde niet. Dat was indertijd uitzonderlijk

De BMW ‘Vollschwingen’ modellen met hun kenmerkende Earless schommelarm voorvork waren definitieve kwaliteitsproducten. Mondiaal gezien werden de dure BMW’s niet verkocht. Ze werden gekocht. Dat de R69S de snelste in serie gebouwde motorfiets was, dat maakte hem nog niet tot een sportmotorfiets. Met (lederen) tassen of hoogst moderne polyester koffers er aan werd zo’n BMW een tourmotor. Met een lager stuur een sportmotor.

Bij vroege R69’sen brak er door trillingen nog wel eens een krukas of cilinder af

Daarom werd de krukas van de R69S in 1963 op de voorste krukasstomp voorzien van een torsie/trillingdemper. De modificatie is te zien aan de ´bult´ op de voorzijde van het carter. Die bult maakte een geringe afvlakking van de onderste achterboog van de Earless vork nodig. De R69S is ook herkenbaar aan de iets bredere kleppendeksels met slechts twee lengteribben. Een ander kenmerk is dat de uitlaatbochten van af de koppen ‘naar binnen’ in plaats van tamelijk direct naar achteren lopen. De getailleerde uitlaatbochtlijn zorgde voor net wat meer grondspeling in de bochten. De uitlaatpijpen van een R69S zijn ook een fractie dikker dan die van de R50 en R60.

Rijden op een BMW R69S


Wat het eerst op valt: de topper van toen is een ranke, lage motorfiets. De BMW start ´dwars´. Na de Bing carburateurs gechocked te hebben start de motor na de tweede trap met zijn kenmerkende, ´holle´ grom. De choke kan er al snel af. De vlakke –bijna-  600 cc twin ligt tevreden dan schuddend in het frame. Het schakelen van de links geschakelde bak gebeurt met een duidelijke ´Klak´. Bij het laten opkomen van de koppeling komt de achterkant van de machine wat omhoog. Die cardan as is overigens zo ‘slank’ getekend dat hij feitelijk als torsiestaaf werkte en de starre overbrenging daar mee soepeler maakte. Schakelen doet de vierbak goed wanneer de berijder geen haast heeft. Voor de koppeling bediend wordt wat druk op het schakelpedaal opbouwen en dan rustig opschakelen. De BMW R69S is een snelle, maar niet nerveuze machine.

De bouwwijze met de midden, hoog in het blok liggende nokkenas zorgt voor een klepbediening te veel massa heeft om echt hoge toeren lekker te vinden. Maar de R69S wil wel graag wat hoger in de toeren gereden worden. Dat maakt hem trouwens minder geschikt als zijspantrekker, Ook bochtentechnisch is de BMW weinig temperamentvol. Hij wil best graag nadrukkelijk ingestuurd worden, maar het stabiele rijwielgedeelte laat hem wel keurig de gekozen lijnen volgen. De mooie volle remnaven waren indertijd gewoon goed, maar voldoen in het huidige verkeer nog matig.

Het dubbele wiegframe met zij ovaal getrokken voorpijpen is een toonbeeld van Teutoonse engineering

Om de mooie aluminium 2.15 B x 18 velgen horen 3.50 x 18 banden. De volle naaf trommelremmen zijn Ø 200 mm (de voorrem heeft twee oplopende schoenen). De tankinhoud is 17, optioneel 24 liter en met een volle 17 liter tank weegt de machine 195 kilo. Het brandstof verbruik van een R69S was gemiddeld 1 op 18,5.

En een R69S als zijspantrekker? Dat was eigenlijk geen goed idee. De R69S is een draver, geen sjouwer

Met dank aan Theo Terwel, Vorden

Dolf Peeters, huurwoordenaar, automotive journalist, lid van de Heeren van Arnhem

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
X