Bijzonder

Best onbekende plekken: Paviljoen de Stadsblokkenwerf, Arnhem

By  | 

Het is het klassiekerseizoen. En in tijden hebben we daar niet zulk goed weer bij gehad. We kunnen elke dag dus op avontuur in eigen land. Daarbij is het vaak grappig om kleinschalig, lokaal te denken. Zelf merken wij ook keer op keer dat we bij ons in de regio nog veel niet ontdekt hebben. Zo kwamen we binnendoor bij Paviljoen de Stadsblokkenwerf.

Een open riool

Een jaar of veertig geleden nog maar was de Rijn ter hoogte van Arnhem het open riool voor Billiton en Agfa.  In 1968 merkten de mensen die woonden en werkten rond de Hollandse Metallurgische Industrie Billiton BV te Arnhem dat er iets aan de hand was. Tientallen koeien, die graasden in de uiterwaarden rond de fabriek, werden plotseling ziek. Een aantal stierf zelfs. De zaak kwam voor de rechtbank, maar nog vóór de rechter uitspraak deed betaalde Billiton de getroffen boeren f 150.000,-, de toenmalige tegenwaarde van 75 koeien.

Een mooi gebaar

Dat was de eerste, en tevens enige keer dat het bedrijf zonder mokken schuld aan ernstige vervuilings-overlast erkende. In het begin van de jaren ’70 liep de stankoverlast die de diverse metallurgische installaties verspreiden dermate hoog op, dat arbeiders van omliggende bedrijven met een staking dreigden als Billiton geen maatregelen trof. Bij het bedrijf zelf liep het ziekteverzuim zo hoog op, dat de directie zich genoodzaakt zag om grote aantallen buitenlandse arbeiders te ronselen; milieu-investeringen werden niet gedaan.

Ons eigen Bhopal

Een in die tijd genomen steekproef wees uit dat er veel meer loos was dan alleen stankoverlast en dode koeien: 50% van de arbeiders bij Billiton bleek een te hoog loodgehalte in het bloed te hebben. In 1974 bleek het bedrijf zelf een onderzoek gedaan te hebben met betrekking tot de gevolgen van de uitstoot van giftige stoffen voor haar eigen werknemers. Uitslag: alle werknemers van Billiton hadden een te hoog loodgehalte in het bloed. De ondernemingsraad vroeg de bedrijfsarts naar de exacte gegevens van het onderzoek, maar deze beriep zich op zijn medische zwijgplicht. Ook de directie haastte zich niet met het bekendmaken van de onderzoeksresultaten.

De vervuiling door Agfa was zo groot dat fotonegatieven die in het Rijnwater werden gehouden zichzelf ontwikkelden.

Nu is het beter

We kunnen als Nederlanders niet kritisch genoeg op onze bestuurderen zijn. Maar aan de manier waar op de Rijn nu weer door Arnhem stroomt is te zien dat vroeger echt niet alles beter was. Er is zelfs alweer zalm in de Rijn gezien. En een lokale visstroper ving er een meerval van 180 cm.

Die nu weer schone Rijn en het Arnhemse centrum aan de andere kant daar van zijn in een soort 1960 achtige rust te bezien vanaf het terras van het paviljoen de stadsblokkenwerf en het strandje daar voor. Het paviljoen de Stadsblokkenwerf ligt op de locatie van de oude ASM werf. Uw navigatie brengt u aardig in de buurt. Tot op een wat troosteloos verlaten asfaltvlakte/parkeerplaats waar grote betonnen dingesten op luieren. Daar is plaats genoeg voor uw klassieker.

Mensen met klassieke motorfietsen kunnen gewoon langs de slagboom heen. Dan kan er vlak bij het paviljoen geparkeerd worden.

Aan de kop van dat terrein ziet u een slagboom. Daar moet u omheen. Links af staan wat oude werfresten, er liggen wat oude boten op de kant. En daarna zit u in de avondzon met een glas wijn te genieten van het feit dat ‘mooi’ zo dichtbij kan zijn.

Oh ja: de werf is ook met een pontje te bereiken vanaf de Arnhemse stadskant. Het pontje vaart op woensdag t/m zondag van 12 tot 18 uur. Dat zijn ook de openingstijden van het  werfpaviljoen. Voor het strandje gelden geen sluitingstijden. Dus u kunt uw zelf gemaakte rijstsalade en witte wijn ook gewoon op het strand nuttigen.

Weet u ook zulke leuke locaties bij u in de buurt? Deel ze dan met ons.

Trabantjes op bezoek op de stadsblokkenwerf

Dolf Peeters, huurwoordenaar, automotive journalist, lid van de Heeren van Arnhem

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
X