Artikelen

Berlina Aerodinamica. Fioravanti’s revolutionaire game changer

By  | 

In 1967 toonde Pininfarina een schitterende proto op basis van de techniek van de Austin 1800. De Berlina Aerodinamica 1800 was een toonbeeld van uiterlijk futurisme en treffende aerodynamica. Zo zou de kleinere en grotere middenklasse er in de toekomst uit kunnen zien. De letters BMC prijkten op de voorkant, maar de Britten deden er ook onder de vlag van British Leyland járen niets mee. De creatie van Pininfarina’s Leonardo Fioravanti maakte vooral naam buiten de Britse grenzen. Dankzij fabrikanten uit Frankrijk en Italië.


We publiceren deze artikeltjes gratis, en willen dat natuurlijk ook blijven doen. Maar u begrijpt dat dat voor ons niet gratis is. Ondersteunt u dit initiatief en waardeert u het? Overweeg dan eens een abonnement op Auto Motor Klassiek. U helpt ons dan niet alleen de gratis initiatieven betaalbaar te houden, maar ontvangt als bonus ook nog eens elke keer een AMK in de bus. En u betaalt nog maar € 3,30 per nummer in plaats van € 4,99. Elke maand goed voor uren leesplezier.

Pak uw autojaarboek uit 1967 er maar eens bij. En kijk, wat de automobielindustrie toen voortbracht. Karakteristieke auto’s met eigenheid, die allen een cultuur, een afkomst blootlegden. En een nog altijd regelmatige hang naar drie-box koetswerken, waarop gevarieerd werd met fraaie coupé, cabrio of station varianten. Tenminste: als de fabrikant daar zin in had. Mooie tijd. En toen kwam Leonardo Fioravanti namens Pininfarina met een revolutionair ontworpen twee box prototype: de Berlina Aerodinamica, die de klassieke drie box auto’s qua ontwerp lichtjaren terug wierp.

Vergaand futuristisch

Ontwerper Leonardo Fioravanti zorgde voor een huzarenstuk, dat nooit in serieproductie ging bij BMC en het latere British Leyland. De BMC directie had in de loop van de tijd de invloed van Pininfarina ingeperkt. Maar Fioravanti zorgde ervoor dat hij het platform en de techniek van een 1800 veilig stelde. Die zaken werden het uitgangspunt voor een vergaand futuristisch ontwerp, dat in een tijdsbestek van drie maanden gebouwd was. Een vergaande stroomlijn, een lage en aalglad getekende koets, een gril loze voorzijde met lampen achter glas (a la de latere Citroën SM en Ferrari Daytona) en de Kamm achtige-achterzijde betoverden. Zij maakten van deze auto niet alleen een noviteit, maar ook een aerodinamica die dynamisch oogde. En die qua tekening zijn fantastische schaduw naar de jaren zeventig vooruit wierp.

Visioenen van een tijdreis

De pers en het publiek kregen het concept in beeld, en de visioenen van een tijdreis resulteerden in verwondering en bewondering. Maar BMC kon de auto niet in productie nemen, ook omdat de Landcrab pas drie jaar op de markt was. Het Leuk voor Jaguar, maar niet voor ons was de dekmantel van BMC baas George Harriman. Hij was bang dat de designstap voorwaarts er één zou worden van de remmende voorsprong. Een stap,  waar het grote (Britse) publiek mogelijk nog niet aan toe was. De technisch directeur, niemand minder dan Sir Alec Issigonis, was wél overdonderd door het model en raakte steeds meer onder de indruk van de toekomstvisie van Pininfarina. Ook omdat hij wist dat de Aerodinamica concepten van Fioravanti mogelijk sneller dan gedacht tot productierijpe auto’s elders konden leiden.

Harriman & Co raken achterop

De Berlina Aerodinamica werd nooit Brits. Harriman en zijn management kompanen zaten nog in ouderwets Brits gedachtegoed gebakken. Oude productiemethoden, arrogantie, nestdrang, een aangeboren hang naar rebellie en een conservatieve insteek hadden van BMC meer en meer een talmende organisatie gemaakt. Het raakte de weg meer kwijt, auto’s werden te haastig ontworpen en de eerste tekenen van kwalitatieve omissies waren de voorzichtige voorbode van naderend onheil. Het resulteerde in een gebrek aan durf in een tijd dat het financiële perspectief van BMC versomberde.

De kleinere Berlina, inspiratie voor de GS

Die situatie werd er niet beter op toen BMC opging in British Leyland, en dat was een opmaat naar een heel roerig decennium: de jaren zeventig. Voor dat decennium had Leonardo Fioravanti van Pininfarina nóg een verrassing in petto. Hij boetseerde de gedroomde opvolger van de ADO 16: de BLMC 1100, een berline die sprekend leek op de latere Citroën GS. De 1100 van Fioravanti oogstte applaus, maar de fusieperikelen en de ontmanteling van BMC boden opnieuw geen ruimte voor serieproductie ervan. Althans niet bij BMC/British Leyland. Dat bracht later wél de Morris Marina en de Austin Allegro. Dat waren creaties die zich mijlenver van Fioravanti’s ideeën bewogen.

Gids voor tijdloze jaren zeventig berlines

Toch bleek dat Fioravanti namens Pininfarina baanbrekend werk had verricht op het gebied van two box berlines. Want meesterontwerper Robert Opron stak nooit onder stoelen of banken dat hij geïnspireerd was door Fioravanti. De GS en de CX leken sprekend op Fioravanti’s prototypes en waren een hele carrière én erna tijdloos. Lancia kwam in 1972 met de Beta, en ook de Gamma van hetzelfde merk sluit aan bij het ontwerptechnische gedachtegoed. En dat werd zelfs door Giugiaro gebruikt bij het ontwerpen van de Alfa Romeo Alfasud. En om in Britse kringen te blijven: Landcrab opvolger Princess kreeg deze vormen niet,  maar de vijfdeurs Rover SD1 wel. Négen jaar nadat de BMC 1800 Berlina Aerodinamica in Turijn werd gepresenteerd kwam British Leyland met een auto met een ongeëvenaard dunne scheidslijn tussen erudiete schoonheid en vervloekte kwaliteit.

Game changers

Fioravanti’s creaties leverden dus prachtige auto’s op. Toch is het ook de vraag of de Britse automobielindustrie klaar was om de spraakmakende Aerodinamica modellen in serieproductie te nemen. Waarschijnlijk niet, want daarvoor was de inhaalslag die de Britten te wachten stond op alle vlakken te groot. En dat was de latere pijn ook, want in Groot-Brittannië moet men met lede ogen hebben gezien hoe succesvol de uitgangspunten van Fioravanti werden. Ideeën, die van Fioravanti’s ontwerpen game changers voor de jaren zeventig en later maakten. Diverse fabrikanten pakten de two box gedachte succesvol op. En de 1800 Berlina Aerodinamica? Die werd in Groot-Brittannië in een andere en verkleinde vorm gebouwd. Als speelgoedwagentje van Matchbox. En dat kan nooit de enige bedoeling zijn geweest van George Harriman & Co.

 

 

 

 

Nu in de winkel, het juninummer

Auto Motor Klassiek van juni ligt nu in de winkel. Dus haast u om een nieuw exemplaar te bemachtigen. Voor maar 4,99 een garantie voor zeker een paar uur leesplezier.

Als hoofdartikel hebben we een uitgebreid aankoopadvies van de Mercedes-Benz S-klasse W116. Alles wat u moet weten, vanaf zwakke punten tot specialisten en lectuur. Een must voor de koper, maar zeker ook voor de liefhebber.

In het juninummer hebben we weer een paar mooie restauratieverslagen. Een daarvan is er een van de restauratie van een Innocenti 90L uit 1981. Maar zeker interessant is ook de restauratie van de Victoria Vicky type 117, van een jonge Belgische bromfietsliefhebber. Hij heeft er nog meer gerestaureerd of in de planning staan. Waaronder een DKW en Express. Ook de Moto Guzzi V7 Special uit 1971 is helemaal gerestaureerd.

Natuurlijk worden alle auto- en motorverhalen weer voorafgegaan aan tientallen pagina's met korte berichten, vanaf praktische tips tot en met historie, klassiekers die we onderweg tegenkwamen en diverse columns waar het hebben van een klassieker, het sleutelen aan een klassieker en zelfs het hobbymatig handelen van klassiekers centraal staat. Bovendien natuurlijk ook meer dan veertig pagina’s met klassiekers te koop, die soms online niet verder aangeboden worden. Het perfecte leesvoer voor deze lastige tijden. Haal hem daarom snel in huis en neem alvast een abonnement, zodat u de volgende editie niet mist.

En verder ook nog:

  • Ford Thunderbird 1966
  • Panhard 24 CT
  • Solex van Tivan
  • Beleef de bevrijding
  • ROZ Classic 2020

Meer over wat er in deze editie allemaal staat ziet u op onze pagina deze maand.

 

Ook leuk om te lezen…


4 Comments

  1. Jeroen

    9 mei, 2020 at 09:37

    In de jaren 80 kwam Opel er mee op de markt

  2. WZ

    9 mei, 2020 at 07:19

    Daar waar ik de Lancia Beta veel geslaagder vind dan de Citroen GS (wel mooi)is het bij de Lancia Gamma en de Citroen CX exact omgekeerd. Altijd het idee gehad dat de Gamma niet af was.

  3. Tom

    8 mei, 2020 at 21:25

    Uitstekend artikel

  4. hans

    8 mei, 2020 at 18:29

    gemiste kans weer…

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *