Over Paul, Paul en Paul

Paul, Paul en Paul. Zen and the Art of Motorcycle Maintenance? Daar praatte iedereen ooit over. En iedereen was eraan begonnen. Maar ik ben nog nooit iemand tegengekomen die het echt uit heeft gelezen. Want: het boek gaat helemaal niet over motorfietsen. Het is net als het verhaal van de man die naar een dierenfilm dacht te gaan kijken. Maar de Dalai Lama is geen dier …

Ik ben nog van voor de schermlezerij. Geef mij maar een echt boek. En in mijn boekenkast staat zo’n beetje alles wat me in de loop der tijd heeft geïnteresseerd en wat ik goed genoeg heb bevonden om te bewaren: een selectie uit motorfietsboeken, autoboeken, de toppers uit de SF-wereld en natuurlijk alles wat ik van Terry Pratchett te pakken kon krijgen. Het viel me op dat je als schrijver blijkbaar bonuspunten scoort als je ‘Paul’  heet.

Diverse soorten Paul

Oké, ik noemde motorboeken. Daar zitten ook de boeken bij van de maar liefst drie Pauls, of Paulen? De ene Paul is, of was, Paul van Hooff. Hij was een legende onder vele motorrijders; zijn reizen waren legendarisch. Hij schreef voor talloze (motor)bladen. Hij werd die  Noord-Hollander die op zijn oude Moto Guzzi de hele wereld doorkruiste en vanwege de liefde  jarenlang in Bolivia woonde, maar vooral de laatste jaren zijn hart aan Drenthe verpandde. 

Paul van Hooff overleed in augustus vorig jaar op 61-jarige leeftijd.  Hij was een bijna dwangmatige reiziger. Een gedreven, gepassioneerd man. Een man die lichamelijk en emotioneel ‘tot het gaatje’ ging. Dat ervaar je uit zijn reisverslagen. Je leest, je leeft mee. Je lijdt mee. Maar doet dat hoogstens met een glimlach. Want voor de fijngevoelige lezer is er altijd een ruis op de antenne. Veel ervaringen, veel uitdagingen. Onverdund gevaar en tegenslagen. Afzien. Tot op het bot. Tot zover zijn reisverhalen.

Zijn boek ‘Man in het zadel’ leest dan weer als een schelmenroman. Zijn laatste boek: ‘De Coureur’ is een roman met de befaamde/beruchte dichter/Vincentrijder Jan Hanlo als scharnierpunt.

Meereizend in de boeken van Paul van Hooff ervaar je alles, alles wat een alleenreizende motorrijder meemaakt in het extreme. Paul van Hooff heb ik nooit ontmoet. Maar hij lijkt me geen ‘happy-go-lucky’-persoon te zijn geweest. Zijn wereldreizen gingen door en naar de meest barre en/of gevaarlijke gebieden. Daar schreef hij over. Dat schrijven was zijn broodwinning. Zijn leven en liefde in Bolivia resulteerde in twee zonen, een scheiding, een hartinfarct en een gevangenisstraf. Hij stierf in Nederland. Aan hartfalen.

Paul van Hooffs boeken zijn nog steeds te koop. De opbrengsten van de boeken gaan, naar ik begrepen heb, naar zijn twee zoons, die in Bolivia wonen. Een mooiere nalatenschap is bijna niet te bedenken.

Paul Weekers, de andere Paul

Lezers hebben de neiging Paul van Hooff en Paul Weekers nogal eens door elkaar te halen. Allebei gedreven motorrijders. Allebei dezelfde voornaam. Check! Allebei Paul, allebei makers van verre reizen en veel kilometers. En allebei op een – zeg maar ‘oude’ – Moto Guzzi. Allebei sologangers ook.

Want als je alleen reist. Dan heb je vaker onverwachte ontmoetingen en gesprekken. Paul Weekers had geen brede journalistieke achtergrond. Paul Weekers was (en een soort van is) ICT’er. Vanuit de vormgevershoek kreeg hij de link met fotograferen en het digitaal bewerken van foto’s. Hij fotografeert in opdracht en schrijft productreviews.  Ik heb er niet voor geleerd, maar misschien is het karakterverschil tussen de Paulen gebaseerd op het feit dat Paul van Hooff uit Noord-Holland kwam, terwijl Paul Weekers Brabander is. Paul van Hooff heb ik nooit gesproken. Paul Weekers wel.

Die Paul heeft intussen ook wel teen en tand achter de kiezen. Maar hij heeft een vrij zonnige, verbaasde kijk op het leven. Zijn teksten zijn zeker niet oppervlakkig. Maar er spreekt een soort (levens)blijheid uit, een verheugende mate van positivisme. Paul Weekers en ik bleken tijdens een aantal ontmoetingen helemaal op één lijn te zitten en eigenlijk bleek het feitelijke verschil dat ik mijn reiskilometers heb gemaakt met papieren kaarten en zonder telefoon. Paul is dus best wat jonger dan ik ben, iets wat tegenwoordig verrassend vaak voorkomt. Maar ook Paul begon vroeg met motorrijden: op zijn 19^e. En vanaf dag een trok hij daarbij zijn eigen plan. Daarmee is hij doorgegaan. Maar hij is nooit een echte broodschrijver geworden. Zijn verdienmodel was digitaal.

Jarenlang heeft Paul tijdens zijn reizen dagboeken bijgehouden, duizenden foto’s gemaakt en verhalen verzameld die nu eindelijk samen zijn gekomen in twee boeken. Want: al net zolang kreeg hij te horen: “Daar moet je iets mee doen.” ‘Paul haalt verhaal’ was zijn eerste boek. Hij bezocht een aantal uitgelezen motorrijders en schreef over die ontmoetingen en de trips die hij daarvoor maakte. Paul haalt Verhaal, Avontuur begint om de hoek; is een verder distillaat uit al die tijdens soloreizen gemaakte kilometers  en ontmoetingen. En een bewijs hoe listig het is om op solotrips dagboeken bij te houden. Het bijhouden daarvan geeft een bespiegelingsmoment voor alleenreizenden. Na de reis is zo’n dagboek een soort databank om in elk geval je herinneringen te bewaren.

‘Avontuur om de Hoek’ (door Paul haalt verhaal) staat voor het idee dat het grootste motoravontuur niet aan de andere kant van de wereld hoeft te liggen, maar gewoon begint zodra je de sleutel omdraait en de straat uitrijdt. Productietechnisch bezien is dat – heel chique, € 50 kostende – salontafelboek een ambachtelijk hoogstandje. Paul heeft het feitelijk helemaal in eigen beheer ontworpen en – letterlijk – gemaakt. Het boek is gemaakt in een gelimiteerde, genummerde druk van 500 exemplaren. En elk exemplaar is letterlijk door Pauls handen gegaan. Qua productie en promotie ging Paul heel eigentijds te werk: met crowdfunding en veel digitale aanwezigheid op Tinternet. Het publiek kon stap voor stap de wording van het project volgen. Die aanpak was allemaal positieve spin-off vanuit zijn ICT-achtergrond.

Het afhuren van een doorleefde horecalocatie, inclusief rockband als start voor de aftrap van de verkoop, trok een hoop publiek (waaronder best veel Moto Guzzi rijders). Voor snelle beslissers kunnen kopers er tegen een nettoprijsje een USB-stick bij kopen met columns uit ‘Mannen, motoren en (wat) meisjes. Dat boek is intussen uitverkocht, maar op deze manier toch te krijgen.

Paul Vreuls

Dat is een Paul die ik ongeveer een eeuw geleden heb ontmoet, toen ik voor ANWB Promotor werkte. Paul Vreuls brengt het aantal Paulen uit het zuiden van het land op twee. Paul  Vreuls begon zijn beroepsleven als schrijvend journalist voor het dagblad Trouw. In 1990 vestigde hij zich als zelfstandig reisjournalist. Zijn specialisme bracht hem over de hele wereld. Zijn bijdragen verschenen in National Geographic, National Geographic Traveler, NRC, Volkskrant, Trouw, PLUS Magazine, Internationale Samenwerking en diverse bladen van de ANWB. Waaronder dus ook Promotor, een blad dat we overigens nergens meer tegenkomen.  Ook publiceerde hij een aantal boeken, waaronder het succesvolle ‘De Ronde van Nederland’ en ‘Waterrijk Nederland’. Zijn nieuwste boek is plaatsnaamgerelateerd.  In zijn pas verschenen boek ‘Paul Reeth, van Lull tot Anus’ beschrijft de in Schaesberg opgegroeide Vreuls zijn bezoek aan 26 plaatsen met een dubbelzinnige naam. Hij klopte er op de bonnefooi aan bij bewoners en tekende hun verhalen op. Hij verdiepte zich in de geschiedenis van deze plaatsen en zocht naar taalkundige verklaringen voor hun opvallende namen.

Boeken van Paul

‘Blik op de weg (Diverse uitgaven)’
‘Xxxxxnsport Andere Bed’
‘Paul Reeth van Lull tot Anus’

Als je een of al die boeken wilt hebben? Dan moet je gewoon even Googlen.
Veel leesplezier!