Op zoek naar een redelijke XS

In het leven van kameraad E. zijn Yamaha XS650’s een soort constante factor. Het type of de raszuiverheid en originaliteit, noch de algemene staat van die machines? Die dingen worden als onbelangrijk gezien. Daarbij is er in de loop der jaren wel ontdekt dat machines die te veel tekenen van een zwaar leven/verwaarlozing vertonen doorgaans mechanisch ook te doorleefd zijn.

Oké, de Yamaha-twins zijn tot het einde der tijden te reviseren, maar dan zit je met een herboren blok in een omgeving die dat blok geen eer aan doet. Remslangen vervangen, frisse bandjes eronder, een ketting/tandwielenset. Een nieuwe accu, nieuwe schokdempers. Goedkoop blijkt maar al te vaak duurkoop.

Maar er zijn zoveel XS650’s verkocht dat er keuze voor iedereen is. Bij de heel vroege exemplaren is zo’n groene XS serieus geld waard. Mooie, goede exemplaren tot 1976-1979? Die zijn ook gezocht.

Tijdens de zoekerij van kameraad E. kwam kameraad R. in beeld. Dat was omdat er tijdens een gesprek naar voren kwam dat hij als AMK-abonnee gratis zijn brommers mocht adverteren.

Dat concept had hij eigenlijk over het hoofd gezien! Kameraad R. is net als kameraad E. een XS-liefhebber. Maar waar E. wegsmelt bij doorleefdheid en variaties op het thema ‘origineel’, daar gaat R. voor absolute originele topkwaliteit.

En: “Oh, ik heb nog vier XS650’s staan waar ik ooit tegenaan ben gelopen. Die dingen zien eruit als de machines die jouw kameraad E. zo aanspreken.”

Geheel onbevangen knoopten we de aanhanger achter de Berlingo en we zetten koers naar Wezup. We pakten meteen de goede route. Want Wezup ligt heel ergens anders dan Wezep. Soortgelijke misverstanden heb je trouwens ook met Elst en Hengelo.

In Wezup werd verse koffie gezet. Kameraad E. en ik hadden gevulde koeken mee. Na de koffie gingen we naar de boerenschuur waar R. zijn spulletjes heeft opgeslagen. Daar stonden vier XS’en in een prettig doorleefde en/of niet-fabrieksoriginele uitvoering.

Als lid van de XS650-club heb je toegang tot alle XS650-details tot in de diepte der dieptes. Alle technische details en verschillen tussen de bouwjaren, de correcte typeaanduidingen en kleurschema’s. Bovendien is de club technisch hoogst interactief. Met het soort XS’en waar vriend E. de voorkeur aan geeft, ben je ook zonder voorbehoud welkom binnen de XS-gelederen.

Maar intussen had kameraad E. keuzestress. En een aanval van ‘out of the box’-denken. Want in de juiste setting bleken gietwielen toch minder gruwelijk dan voorzien. De XS bovenop die wielen was bovendien heel netjes. En hij bleek voorzien van mooie Megatonnetjes. De Yamaha was in essentie van het minst geliefde model, de Custom-uitvoering. In het kort: een XS met te zware heupen en een te dikke kont. Daar was op een heel nette manier wat aan gedaan. Bovendien was de historie van de motor verregaand bekend en het blok had recent een top-endrevisie ondergaan. De ‘zwarte’ XS was er eentje van de meest gezochte versies. Er zat één rotte uitlaatdemper op. Maar de machine was verder helemaal origineel. Maar torste een aanzienlijke lading patina. Origineel, maar doorleefd. Het oranje exemplaar bleek een Custom in KLM-oranje. En had een buitenissige hoeveelheid spaken in de wielen. De vierde XS was domweg te mooi.

Het verder bewonderen van de collectie van R. maakte nog meer emoties los. Kameraad E. vroeg een time-out voor bedenktijd. Hij wilde thuis eerst de gemaakte foto’s op zich in laten werken. Hij wilde ook googelen of er in zo’n begietwielde Custom ook spaakwielen geknutseld konden worden. Want R. had – dacht hij – nog wel een set spaakwielen…

De prijzen van ‘gewoon nette’ XS’en zijn na de ombouw-naar-caféracer-tsunami in rustiger vaarwater terechtgekomen. Denk aan vraagprijzen vanaf € 1.750 voor een uitdagend project tot om en nabij de drie mille voor een inzetbaar exemplaar. De groene eerste editie is museaal. De XS-1 en XS-2 zijn geheide klassiekers. Je vindt ze voornamelijk in nette tot uitmuntende staat. De vroege exemplaren kunnen vraagprijzen met vijf cijfers torsen.

De rit naar Gelderland verliep in een zinderende spanning…

Uit privacyoverwegingen zijn de namen van de personen in kwestie afgekort. Kameraad E. is Ernie. Kameraad R. is Rob. Maar dat houden we onder ons. Het telefoonnummer van Rob is op aanvraag te krijgen.