Koop eens een bedrijf

Egli is weg, omdat er geen opvolgers/kopers waren. BMW – Becks Motorfiets Werkplaats – stopt ermee, omdat er geen opvolger/koper is. Morriën Lasvast (met als logo Archie, de man van staal) gaat ermee stoppen.

Egli was legendarisch. Beck in Wijhe is een bedevaartsoord voor BMW-rijders. En in Spankeren zijn heel veel spulletjes voor Burton gemaakt.

Dan hebben we het over de jaren twintig van deze eeuw en dan zijn deze ‘weg=weg’-voorbeelden maar een puntje van de ijsberg. Want vakmanschap verdwijnt sneller dan de Rijksbegroting.

Kleine, ambachtelijke metaalbewerkers in het hogere kwaliteitssegment passen blijkbaar niet meer in het wereldbeeld zoals wij dat willen zien.

Die ‘wij’ zijn in eerste instantie de directe familieleden, de kinderen van de oprichters van dit soort bedrijven. Die oprichters waren door de praktijk en ervaring gevormde, gedreven en bedreven technici die niet alleen ambachtelijk, maar ook innovatief waren. Het waren mannen die leefden voor wat ze deden en die – zeker in hun begintijd – heel lange dagen voor niet veel geld maakten. Maar ze verwierven een reputatie. En een heel net inkomen.

Wijlen Ab van Ginhoven stond aan de wieg van het berekenen van in- en uitlaatgaspulsaties. Frits Overmars is nog steeds fruitfris doende in het mondiaal op een steeds hoger niveau brengen van tweetaktmotoren.

De dagen dat een vak generatie na generatie werd doorgegeven, zijn niet meer de norm. En zeker in onze ‘verwende’ maatschappij hebben gedoodverfde erfopvolgers andere dromen dan dingen te bedenken, te ontwerpen en te maken. Om vieze handen te krijgen. De eerste twee stappen spreken nog wel aan. Want je kunt ze vanachter een scherm doen.

Maar het daadwerkelijk draaien. Lassen, frezen, snijden of kloppen? Daar krijg je vieze handen van en je moet van alles optillen en je inspannen. En voordat je alles in de finesses beheerst? Voordat je hoort dat een spaan sissend zingt of dat je hoort dat je lasboog perfect is ingesteld? Dat kan jaren duren. Dat leertraject geeft blijkbaar niet de vet coole plaatjes waar een TikTok-generatie hard op gaat. Influencer zijn, da’s pas een job!

Bovendien noteerde een vakdocent op een open dag voor een metaalbewerkingsopleiding opmerkingen van potentiële studenten als: “Daar moet ik wel erg veel voor weten” en “Met zo’n baantje ga ik geen chickies scoren”.

Een kameraad van me is gepensioneerd verspaningsspecialist. Hij werd door een club verzamelde bedrijven ingehuurd voor onderwijs aan (jong)volwassenen. Aan mensen die bij die bedrijven werkten of wilden gaan werken. De opleiding was op kosten van de bedrijven en onder reguliere werktijd. Vriend Jan is een oprechte techneut en een mild mens. Maar na een les of vier had hij de helft van zijn klas al naar huis gestuurd. “Als ze de zaak niet serieus aanpakken, dan hoef ik ze ook niet in de klas te hebben.”

Er zijn nog wel mensen met het (groeiend) vakmanschap en de ambitie om de vrijgekomen/komende leegtes op te vullen. Omdat ons eigen (vak)onderwijs sinds de invoering van de Mammoetwet structureel afgebroken is, zijn het in principe onze arbeidsmigranten die ons moeten redden.

Polen en Oekraïne en dat soort landen bieden nog degelijk (en actueel) vakmanschap. En in principe zijn het harde werkers. Cultuurtechnisch passen ze vrij naadloos binnen onze maatschappij. De taal kan nog even een dingetje zijn.

Maar omdat de verkopende partij niet alleen over zijn levenswerk, maar ook over zijn pensioen praat, is de overname van zo’n bedrijf misschien niet eens ‘duur’. Maar je praat wel over een serieuze slok geld. Meer geld dan menig mede-Europeaan gefinancierd kan krijgen.

Zelfs een realistische kans om hier een gedegen toekomst op te bouwen door de aankoop van een compleet ingericht bedrijfspand(je) is vrijwel nihil. Ook door allerlei bureaucratisch geneuzel. Terwijl het gaat over het zelfstandig voortbestaan van ons land.

Het leven biedt volop kansen.
Maar niet voor iedereen.

Maar het zou zonde en jammer zijn dat er kennis verdwijnt, dat apparatuur per container in de export gaat en dat er weer een investeerder met de vastgoedbuit gaat lopen.