In plaats van onderhoud en revisie. Olie toevoegingen: Feit of fictie?

Er is ons veel aan gelegen onze motoren te vertroetelen. Maar natuurlijk dromen we ook soms weg van wondermiddelen waarmee we zomaar een blokrevisie kunnen omzeilen.

Experts zeggen dat latere toevoegingen aan motorolie weinig toegevoegde waarde hebben wanneer een motorblok gewoon in goede staat is. Ze gaan ervan uit dat er aan de olie zoals die door de gerenommeerde fabrikanten wordt aangeboden weinig te verbeteren is. De insteek van de toevoegingen is doorgaans dat ze de olie ‘verbeteren’ en daardoor de wrijving verminderen. Alleen Yellow Miracle Oil claimt te werken als ‘metal treatment technolgy’.

Daarom begonnen we de zaak te groeperen

We kwamen tot het volgende onderscheid in soorten:

1. Vloeistoffen gebaseerd op minerale oliesoorten (met de daarbij behorende, standaard additieven) plus PTFE. En PTFE is de soortnaam van de producten waarvoor DuPont de merknaam ‘Teflon’ heeft vastgelegd, PTFE is een ‘plastic’ met een extreem laag wrijvingscoëfficiënt. Een vaste stof.
2. Producten die bestaan uit bovengenoemde, normale minerale olie met de standaard toevoegingen plus zinkdiakyldithiofosfaat (of zinkdiaryldithiofosfaat), bekent als ‘zink’ als extra toevoeging.
3. Producten die – voor zover wij konden nagaan – gebaseerd zijn op de beste oliesoorten en additieven plus een aantal onder geheimhouding vallende toevoegingen. De relatieve nieuwkomer Yellow Miracle Oil is daarbij ook nog eens deels plantaardig. Uit diverse tests is gebleken dat dit product minimaal even effectief is als dat andere, al langer als effectief bekende ‘supersap’: TSL.
4. Producten die voornamelijk bestaan uit oplosmiddelen en reinigingsmiddelen.

PTFE, of als het van DuPont komt ’Teflon’

Veel verkochte olie toevoegingen zijn op dit moment die waarbij PTFE poeder is vermengd met gewone, minerale of synthetische motorolie. In dit segment is Slick 50 volgens eigen zeggen de grootste speler.

De PTFE wordt bij deze leveranciers als enig extra werkende bestanddeel aangegeven. Maar de uitvinder van het product, de Amerikaanse chemie gigant DuPont heeft ooit nadrukkelijk gemeld dat: “Teflon geen zinnige olietoevoeging of smeermiddel is voor verbrandingsmotoren”. Het bedrijf weigerde Teflon dan ook als zodanig door te verkopen.

Toen DuPont de levering van PTFE poeder aan de additieven makers stopte, waren er een aantal die hun heil elders zochten.

Na een aantal rechtszaken moest DuPont toegeven dat PTFE ook geen duidelijk aanwijsbare nadelen had bij gebruik in verbrandingsmotoren. Het bedrijf moest de levering van PTFE poeders aan de eerdergenoemde fabrikanten van extra smeermiddelen dan ook hervatten. De makers claimden onmiddellijk dat de rechters hadden bewezen dat hun aanpak werkte. Terwijl de uitspraak feitelijk alleen was dat de schadelijkheid van PTFE als toevoeging niet was bewezen.

Bij aanschaf van een PTFE dragende toevoeging is er in dat geval een heel makkelijke richtlijn: wanneer er op de verpakking staat dat het product eerst geschud moet worden, dan hebben de toegevoegde PTFE deeltjes blijkbaar de neiging naar de bodem te zakken. En als ze dat in de fles doen, dan zullen ze dat in een doorgaans weinig gebruikte klassieker waarschijnlijk ook doen.

Want PTFE is een vaste stof. De additieven makers claimen dat juist die vaste deeltjes de beschermingslaag op de metalen loopvlakken achterlaten. Een sluitend wetenschappelijk bewijs is daar nog niet voor gegeven. Maar gevoelsmatig lijkt het dat de PTFE die juist moet neerslaan op de plekken die in de motor het zwaarst belast worden, nog makkelijk moeten neerslaan op de rustiger plekken in het blok. Zoals in de oliekanalen. Zelfs NASA tests wezen in die richting.

Daar staat de bewering van een aantal fabrikanten tegenover. Die zeggen dat hun PTFE zo fijn vermalen dat het in oplossing blijft en door alle oliekanalen en filters heen gaat. Dat klinkt goed en kan waar zijn. Maar dan moeten we maar hopen dat die fabrikanten er rekening mee hebben gehouden dat PTFE onder verhitting erg uitzet. Laboratoriumtests in Amerika hebben bewezen dat bij sommige leveranciers de groei van de PTFE deeltjes in praktijk zo groot is dat de deeltjes op werktemperatuur van de motor blijkbaar gedeeltelijk in de filters achterbleven.

Het nieuwste wondermiddel: zink

De laatste jaren is er een product dat PTFE naar de kroon wil steken: zink. Nou ja, eigenlijk ‘zinkdialkyldithiofosfaat’of ‘zinkdiaryldithiofosfaat’. De vertegenwoordigers van deze trend claimen veel betere resultaten dan dat de collega’s uit de PTFE hoek kunnen leveren.

Zink is al jaren een bestanddeel van gewone motor oliesoorten. Bij de standaard oliesoorten is een percentage van 0,1 gebruikelijk. Bij olie voor hogere belastingen kan dat oplopen tot 0,2 volumeprocent.

Organische zink verbindingen worden gebruikt omdat ze betere bescherming tegen slijtage onder hoge drukken geven. Denk aan motoren die erg hoge toerentallen draaien en turbo compressoren. Die zink doet alleen zijn beschermende werk wanneer er metallisch contact optreedt in het motorblok. En dat zou onder normale omstandigheden nooit mogen gebeuren.

Middelen die ‘zink’ houdend zijn, zijn eenvoudig te herkennen. Er zit een waarschuwingssticker op omdat het ‘zinkdialkyldithiofosfaat’ en ‘zinkdiaryldithiofosfaat‘ oogschade kunnen veroorzaken. Draag altijd een beschermingsbril en handschoenen wanneer er met vloeistoffen gewerkt wordt die op enige manier schadelijk voor de gezondheid kunnen zijn. Zorg ook voor een goede ventilatie.

Oplos- en reinigingsmiddelen

Die middelen vinden we vaak in de oudere generaties olietoevoegingen. Ze laten geen mooi laagje achter, ze halen juist viezigheid weg. Het befaamde Wynn’s friction Proofing bestaat bijvoorbeeld voor 83% uit kerosine. Andere merken bestaan gedeeltelijk uit naftaleen, xyleen, aceton of isopropanol. Dat zijn kankerverwkkende stoffen met gevaar bij oogcontact en inademing.

Bij een te grote dosering halen ze echter niet alleen de viezigheid weg, maar ook de smerende olielaag.

Een voorzichtige conclusie

De motoren van onze klassiekers zijn in elk geval 25 jaar jong Intussen zijn smeersystemen inclusief filtering, materialen en toleranties zover verbeterd dat het vergelijk tussen een Opel Rekord 1900 cc stoterstangenblok motor en een driecilinder 1000 cc turbo van 220 pk gewoon niet gemaakt kan worden.

Maar misschien is dat toch juist de reden dat er een aardig aantal klassiekerrijders is dat uit eigen ervaring zweert bij dit soort producten. En waarom niet? Uit eigen ervaring hebben we duidelijk merk- en meetbare resultaten gemerkt na het toevoegen van Yellow Miracle Oil en TSL

Bekend van de televisiespotjes…

Motoren fabrikant Briggs & Stratton was ongeweten de leverancier van een aantal van die demo motoren van de tv spots van alweer een poosje geleden. Die spotjes waarin er met een Amerikaans accent zo vaak FANTASTISCH! En ONGELOVELELIJK!!!! werd geroepen. Ze werden er nieuwsgierig van en deden dezelfde proef onder laboratorium omstandigheden. Het bleek dat de motor die met het product ‘X’ was behandeld inderdaad nog een hele poos draaide zonder olie. Net als de motor die ook droog draaide zonder dat er ooit een wondermiddel was toegevoegd. Latere metingen wezen wel uit dat beide motoren aanzienlijk onder het experiment hadden geleden.