Rokon. De definitieve GS killer.

Er zijn motoren waarover is nagedacht. Rokon motoren zijn daar een voorbeeld van. De Amerikaanse fabriek die bekend werd met terreinvoertuigen met 134 cc West Bend- en later Chrysler-tweetaktmotoren die eigenlijk bedacht waren als buitenboordmotor.

Vanaf 1975 maakte men ook terreinmotoren met 335 cc Sachs-blokjes, die in sommige gevallen een automatische versnellingsbak hadden. Heel bijzonder is de Trail Breaker, een motor met tweewielaandrijving en grote holle velgen, die in het water als drijvers dienstdoen, maar ook gevuld konden worden met 17 liter water of benzine.

Rokon werd in 1963 door Orla Larsen in Vermont opgericht om de Nethercutt Trail-Breaker in de markt te zetten, een tweewielaangedreven motorfiets die rond 1958 werd uitgevonden door Charlie Fehn en werd gebouwd in Sylmar, Californië. In 1964 kocht Rokon Inc. de productierechten voor de Trail-Breaker en begon aan de eigen productie in Vermont voordat ze naar New Hampshire verhuisden, waar ze het bedrijf nog steeds gevestigd is.

Rokon-motorfietsen gebruiken een combinatie van riem-, ketting- en asaandrijvingen, gekoppeld aan versnellingsbakken om zowel de voorwielen als de achterwielen aan te drijven. Oudere machines werden aangedreven door een West Bend (US Motor / Chrysler Marine) 820 tweetaktmotor (134 cc), terwijl nieuwere machines een Honda- of Kohler-motor van ongeveer 6 pk hebben. Elk wiel is daarbij een ‘jerrycan’  voor een liter of tien aan benzine of water. Want met een Rokon weet je nooit waar je terecht komt. O ja: de wielen fingeren ‘leeg’ als drijflichamen. Ze maken dat de Rokon op zijn kant kan drijven.

Rokons zijn trage off-road motorfietsen ontworpen voor gebruik in het meest ruige terrein

Sommige zijn wel 50 km/u snel, maar de gemiddelde snelheid is een kilometer of 30 per uur. En bij het beklauteren van een echt serieuze helling kan de snelheid zomaar teruglopen naar 1 km/u.

Met de traploze transmissie van een sneeuwscooter

In 1974 produceerde Rokon de RT340 TCR Automatic, met behulp van een Salsbury CVT sneeuwscooter transmissie, alleen achterwielaandrijving en dubbele schijfremmen. Het trekkoord om de motor te starten was ook iets wat voor sneeuwscooterijders bekender was dan voor motorrijders. De transmissie loopt vrij tot op ongeveer 2800 RPM; en is zo afgesteld dat de motor altijd dicht bij piekvermogen draait, bij 6000 tot 6700 RPM. De laagste overbrengingsverhouding is 3,76 : 1 en de hoogste 0,87 : 1. Het gebruik van een CVT maakt het gebruik van een 2-taktmotor met meer vermogen en een smallere powerband mogelijk. De transmissie freewheelt als hij niet aangedreven wordt, dus remmen op de motor doet zo’n Rokon niet. De transmissie wordt daarbij naar buiten geventileerd voor koeling en die ‘open’ constructie maakt hem gevoelig voor verontreinigingen van buitenaf. Water veroorzaakt slip maar verdwijnt snel; gruis kan echter het vastlopen van de transmissie veroorzaken.

Geen feedback door het toerental

Rijden op losse oppervlakken is niet zo ingewikkeld, maar veroorzaakt in het begin wat verwarring omdat een slippend achterwiel geen invloed heeft op het motortoerental. Zo’n Rokon maakt wel een bult geluid (90,3 dBa) omdat het blok per definitie hoog in de toeren zit, behalve bij stationair draaien. Ondanks het lage gewicht op het voorwiel, (ongeveer 43%) heeft zo’n Rokon weinig zin in wheelies te trekken, en dat een probleem voor Enduro-rijden wanneer je even ergens overheen wilt wippen.

Er is mee geracet

Prototypen werden geracet door fabrieksrijders van 1971 tot 1973 onder de vlag van Tom Clark; “TCR” staat voor “Tom Clark Replica”. In de 48^e jaarlijkse zesdaagse behaalden alle vier de renners bronzen medailles. Gewone testrijders meldden enthousiast over het klimvermogen en het rijden over harde ondergronden, maar hadden kritiek over de handling op losse oppervlakken en aflopende heuvels.

Hier in Nederland zijn Rokons zeldzame verschijningen

We zagen er onlangs nog eentje bij Dutch Lion Motorcycles. Rokons zijn – net als Landrovers ooit waren – eerder gereedschapswerktuigen dan voertuigen. Maar ze zijn wel erg leuk.