De BMW 02 Serie bestaat zestig jaar. Deel twee: de jaren zeventig (slot)

De BMW -02 serie bestaat in 2026 zestig jaar. In maart 1966 zat de Beierse fabrikant al een tijdje in de lift, en presenteerde men in München en in Genève de 1600-2. Dat was de voorbode van een nieuw succes voor BMW. We beschrijven in twee delen de geschiedenis van het model, dat bijzondere uitvoeringen voortbracht. Vandaag leest u deel 2, en daarin behandelen wij het -02 tijdperk vanaf het modeljaar 1970.

De aantrekkingskracht van de 02-serie was tijdens de jaren zestig prominent naar voren gekomen, en dat bleef ook bij carrosseriebouwers en ontwerpers niet onopgemerkt. Carrozzeria Frua presenteerde op de Parijse Salon van 1969 en opnieuw in 1970 van elkaar verschillende uitvoeringen van een 2002 GT4 Coupé. Het bleef bij prototypes, want BMW zag geen aanleiding om het ontwerp in productie te nemen. In 1970 verscheen wel een ander opvallend studiemodel: Marcello Gandini ontwierp voor Bertone de 2002 ti Garmisch. Verschillende stijlelementen van deze conceptauto zouden later terugkeren in de BMW 5-serie. De Garmisch keerde in 2019 terug, als remake in het kader van Concorso Eleganza Villa d’Este aan het Comomeer.

2002 ti ‘Diana’

We keren terug naar het begin van de jaren zeventig. Ook binnen BMW’s eigen sportieve programma ontstonden bijzondere uitvoeringen. BMW-coureur Hubert Hahne liet bij Baur in Stuttgart een speciale 2002 ti bouwen. De auto was duidelijk herkenbaar en onderscheidde zich onder meer door dubbele koplampen en een opgevoerde motor met 145 pk. Hahne schonk de auto aan zijn echtgenote, actrice Diana Körner, ter gelegenheid van hun huwelijk. De belangstelling voor het bijzondere model resulteerde in een serie van twaalf stuks, waarvan er naar verluidt nog vier over zijn gebleven.

Verbeteringen in 1971, komst Touring

In januari 1971 werd de zitinrichting van de 02-serie verbeterd, waardoor het comfort toenam. Daarnaast onderging de serie een facelift, die herkenbaar aan de licht gewijzigde carrosserie en de aangebrachte beschermstrip aan de zijkant. In april volgde een belangrijke uitbreiding van het programma met de door Paul Bracq ontworpen touring. Deze driedeurs carrosserie combineerde de sportieve eigenschappen van de 02 met een praktische, gedeeltelijk neerklapbare achterbank. Daarmee werd de BMW een van de eerste Duitse sportieve stationwagons. De touring was leverbaar als 1600, 2000 en 2000 tii, waarbij de 1600 touring in oktober alweer plaatsmaakte voor de 1800 touring.

1802 en 2002 tii, ook nieuwe Baur Cabriolet

In hetzelfde jaar verschenen de BMW 1802 en 2002 tii. De 1802 kreeg een 1,8-liter motor met 90 pk, terwijl de 2002 tii een belangrijke technische stap vooruit betekende. Dankzij de mechanische benzine-injectie van Kugelfischer leverde de tweeliter viercilinder 130 pk. De 2002 tii verving bovendien de 2002 ti. Voor liefhebbers van open rijden kwam er bovendien een door Baur gebouwde 2002 Cabriolet, die herkenbaar aan de vaste rolbeugel en aanmerkelijk aan torsiestijfheid won. De oorspronkelijke 1600-2 verdween in 1971 uit het programma.

Elektroantrieb in het kader van OS 1972 in München

De technische mogelijkheden van de 02-serie werden in 1972 op een heel andere manier gedemonstreerd. Ter gelegenheid van de Olympische Spelen in München bouwde BMW een aantal 1602’s om tot elektrische auto’s. De conventionele benzinemotor werd daarbij vervangen door een elektromotor en een batterijpakket. De auto’s waren vooral bedoeld als demonstratie van BMW’s mogelijkheden op het gebied van elektrische aandrijving en vormden een vroeg hoofdstuk in de ontwikkeling van elektrische BMW’s.

Pionier: de Turbo

Een absoluut hoogtepunt volgde in 1973. Tijdens de IAA presenteerde BMW de 2002 turbo, intern aangeduid als E20. De auto was voorzien van een uitlaatgasturbo en leverde maar liefst 170 pk uit zijn tweeliter viercilinder. Daarmee was de 2002 turbo het eerste Europese in serie geproduceerde personenautomodel met turbocompressor. De techniek maakte de auto tot een spectaculaire versie, al waren er nog kinderziekten (turbo gat) te overwinnen.

Facelift

Tegelijkertijd kreeg de complete 02-serie opnieuw een facelift. De modellen waren voortaan herkenbaar aan de matzwarte grille uit één geheel en de rechthoekige achterlichten. Veiligheid kreeg eveneens meer aandacht: hoofdsteunen, veiligheidsgordels vóór en een botsingsveilig vierspaaks stuurwiel werden standaard. Het uitrustingsprogramma werd bovendien uitgebreid met de nieuwe L-uitvoering. Het aantal touringvarianten werd ondertussen teruggebracht tot de 1800 en 2000. De carrière van de 02-serie liep inmiddels naar zijn einde. De productie van de spectaculaire 2002 turbo werd in 1974 beëindigd en in april verdwenen ook de touring-modellen uit het programma. Toch beleefde de 02-serie dat jaar haar absolute verkoophoogtepunt. Met 111.239 geproduceerde exemplaren was 1974 het succesvolste jaar uit de geschiedenis van de reeks.

1502, laatste nieuwe versie en instapmodel

BMW had inmiddels een opvolger gereed. In juli 1975 werd de nieuwe 3-serie, de E21, geïntroduceerd. Daarmee verdwenen vrijwel alle 02-modellen uit het programma. Alleen de eenvoudige 1502 bleef bestaan, terwijl voor de Amerikaanse markt voorlopig ook de 2002 en 2002 Automatic werden gehandhaafd. De 1502 was sinds januari 1975 leverbaar en vormde met zijn 1,6-liter viercilinder en 75 pk het nieuwe basismodel. De Amerikaanse 2002-versies verdwenen in 1976, waarmee de carrière van de oorspronkelijke 2002 definitief ten einde kwam. Een jaar later viel ook het doek voor de 1502. Daarmee kwam in 1977 een einde aan een modelreeks die in iets meer dan tien jaar was uitgegroeid van een bescheiden tweedeurs BMW tot een complete familie van sportieve, praktische en technisch vooruitstrevende auto’s. En bijna 900.000 keer werd gebouwd

De betekenis van de 02-serie reikte echter veel verder dan de verkoopcijfers. De combinatie van compacte afmetingen, achterwielaandrijving, viercilindertechniek en sportieve rijeigenschappen vormde een blauwdruk voor de latere BMW 3-serie, die aanvankelijk als E21 qua rijeigenschappen geen gelijke tred hield met de voorganger. Met de jubilerende -02 serie zette BMW een belangrijke stap naar een segment waarin het merk tot dan toe nauwelijks actief was. Van de 85 pk sterke 1600-2 uit 1966 tot de 170 pk sterke 2002 turbo en de eenvoudige 1502 van de laatste productiejaren liet de 02-serie zien hoe veelzijdig één technisch concept kon worden ontwikkeld. De auto die ooit als een compacte tweedeurs BMW was begonnen, groeide uit tot een van de belangrijkste modellen uit de geschiedenis van het merk.