BSA Dandy. Niet erg macho.

Een BSA Spitfire. Een BSA Rocket Three. Een BSA Tigress. Een BSA Dandy. Dat is een zaak van aflopend geweld en vermogen. Daarbij is de BSA Dandy wel een heel knuffelig ding, een scooter.

In AMK doen we niet veel scooters. Maar toch waren scooters na WOII (en wat daarvoor) gedacht als fantastisch, goedkoop en handig gemotoriseerd vervoer voor de massa. Daarbij werd er bij de productie van de lichte scooters al gedacht aan een heel nieuwe doelgroep: de andere 50% van de mensheid, de prettiger geboetseerde soort: Vrouwen.

BSA was al rond 1940 begonnen met de ontwikkeling van een lichte scooter, maar het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en de productie van de, nu weer zo gezochte, grote aantallen BSA W-M20 zijkleppers voor het leger zorgde ervoor dat de verovering van een nieuwe markt even op een laag pitje kwam te staan. Toch werd er in de verloren uurtjes nog wel gewerkt aan de BSA Dinghy-scooter, omdat de Britten hoop hadden dat WOII eindig zou zijn. Maar de Dinghy scooter zou het in praktijk niet worden.

Geruime tijd nadat de vrede weer was uitgebroken werd de draad weer opgepakt. Europa smachtte immers naar betaalbaar en praktisch gemotoriseerd vervoer. In 1954 begon een team onder leiding van de inmiddels legendarische hoofdingenieur Bert Hopwood opnieuw aan de ontwikkeling van maar liefst twee verschillende scooters: de BSA Beeza met een 200 cc zijklepmotor, cardanasaandrijving en startmotor, en de BSA Dandy met een 70 cc tweetaktmotor. Beiden werden aan het publiek gepresenteerd en van de Beeza stond zelfs al een verkoopprijs vast. De machine kwam echter nooit in productie…

BSA Dandy

De BSA Dandy kwam wel in productie. De lichtgewicht was een soort vriendelijke mix tussen een scooter en een bromfiets. De Dandy had een plaatstalen frame en een extra geperste staalplaat die de beenschilden en het voetenbord vormde. Aan de voorkant had hij een geduwde schommelvork, achter zat een bijna onzichtbare swingarm met twee opstaande delen die de schroefveren onder het zadel bedienden. Dat was best een listige oplossing. De Dandy’s waren dan wel afgeveerd, maar het ontbrak de vertederende scharrelaar aan demping. Want de boekhouder keek mee.  

De 70 cc tweetaktmotor lag rechts, vlak voor het achterwiel, achterstevoren met de cilinder naar achteren wijzend. Het prototype werd gestart met een kickstarter of met een hendel. Dat laatste was doelgroep gericht, want in advertenties werd de BSA Dandy uitsluitend met vrouwelijke bestuurders getoond, waarmee de doelgroep duidelijk was. Bij het seriemodel was echter alleen de kickstarter gebleven. De dappere tweewieler had twee versnellingen en de prijs was maar 74 pond. In 1962 stopte BSA met het maken van Dandy’s, nadat er zo’n 17.000 exemplaren aan de man, HERSTEL: vrouw gebracht waren. De Dandy’s zijn nu bijzonder gewaardeerd door mensen die hun collectie BSA’s naar beneden willen afronden.

Goedkoop

De BSA Dandy had en goede prijs-kwaliteitverhouding. Een Dandy was niet perfect, verre van dat, maar wel lekker goedkoop. Nadat het ontwerp door Bert Hopwood en Doug Hele was goedgekeurd, besloot BSA, inmiddels onder leiding van het tamelijk waanzinnige genie Edward Turner, om kosten te besparen door de cilinder en de cilinderkop, die voor aluminium ontworpen waren, te vervaardigen uit gietijzer. Het was weliswaar goedkoper, maar de warmtehuishouding werd erdoor verstoord. De Dandy stierf een heethoofdige dood.

Onze BSA Dandy vonden we bij Anne de Leeuw, het soort klassiekerhandelaar dat soms verschrikt terugdeinst als je een motor uit zijn collectie aanwijst: “Nee! Die is niet te koop! Die is van mij!”. Dat vinden we vertederend. De BSA is wel te koop.

Abonneer en ontvang AMK elke maand in de bus.