Afko’s

Aan het begin van de jaren tachtig werd er volop gedacht aan het schoner en zuiniger laten lopen van verbrandingsmotoren. Het leek wel alsof ze toen al wisten dat de benzine hier meer dan 2 euro ging kosten. Suzuki was bezig met de Twin Swirl Combustion Chamber (TSCC), Honda experimenteerde al in de jaren zeventig succesvol met het CVCC, of Compound Vortex Controlled Combustion-gebeuren, en dat was dan met Yamaha’s YICS het begin van een heleboel slimmigheden, waardoor we nu met een rijstebrijberg aan afkortingen zitten. Kewl!

Hier in de garage staat nu een jarentachtig-Yamaha met YICS. Wat dat ook alweer was? YICS staat voor het Yamaha Induction Control System en is bedoeld om door een betere menging van het lucht-brandstofmengsel een snellere en volledigere verbranding te krijgen. Dat moest zorgen voor een lager brandstofverbruik, minder uitstoot en eventueel wat betere prestaties.

Yamaha YICS bestond in verschillende uitvoeringen. Bij de XJ-viercilinders gebeurde dat via een ingegoten kamer met een diameter van 10 mm, die over de breedte van het cilinderblok liep en via vier kleine doorgangen met de inlaatkanalen verbonden was. Het mengsel stroomde daardoor met hoge snelheid onder een hoek het inlaatkanaal in, wat voor extra turbulentie zorgde.

Bij de XZ-tweecilinders werkte het anders. Daar zat buiten het motorblok een apart mengselkoffertje, met voor elke cilinder een eigen kamer. Via slangen stond dat in verbinding met de inlaatkanalen. Door de wisselende onderdruk werd er tussen de inlaatslagen door een brokje mengsel opgeslagen, dat bij de volgende inlaatslag weer met hoge snelheid het inlaatkanaal in werd gezogen. Ook hier was het doel om het mengsel beter te laten wervelen en vollediger te laten verbranden.

Volgens de fabrieksmarketinggoeroes is het eindresultaat van deze gecontroleerde turbulentie een snellere, volledigere verbranding van de lucht-brandstoflading, en dus wordt meer van de energie die zich in de brandstof bevindt bij elke arbeidsslag van de motor vrijgemaakt.

Merk daarbij op dat in al deze discussies door Yamaha het onderliggende thema “lager brandstofverbruik” is, en NIET dat van meer vermogen of prestaties, hoewel de twee hand in hand kunnen gaan.

YICS verscheen in deze vorm voor het eerst op verschillende modellen uit 1981 en werd in de jaren daarna op meerdere Yamaha’s toegepast.

De conclusie?

YICS is waarschijnlijk een goede vinding en biedt mogelijk een beperkte winst in brandstofverbruik en prestaties, net zoals de fabriek beweert. Bij de XJ-viercilinders voegt het een extra stap … en een benodigd gereedschap … toe aan de motorsynchronisatieprocedure, omdat een YICS-passage-“blanking”- of block-off-tool moet worden gebruikt bij het synchroniseren. En het is ook geen slecht idee om af en toe de kleine YICS-kamerpoortgaten schoon te maken en om de YICS-doorvoerboutafdichtingsringen (scrabble!) af en toe te vervangen. Maar verder is het een vrij eenvoudig en probleemloos systeem, want, zoals Yamaha graag zegt, “we hebben dit allemaal gedaan zonder bewegende delen toe te voegen!”.

Op veel oude fora gaan de discussies er trouwens over hoe je van het hele systeem af kan, of hoe je eraan kunt werken zonder speciaal gereedschap. We vonden ook nog een genie die het hele carburatiesysteem omzeild had door een zelfbedacht inspuitsysteem te maken. Dat resulteerde in een enorme backfire, geschroeide wenkbrauwen en een dagenlang aanhoudende fluittoon in het rechteroor.

Hoog tussen de cilinders van de XZ zit een driehoekig ‘doosje’ met daarop een (gescheurd) plastic dekseltje. Daar staat YICS op. Er zit een dikke, afbladderende laag chroom op het plastic. Dat is het begrijpelijke deel van het concept, waarbij elke poreusheid van de slangenwinkel of andere valseluchttoestanden blijkbaar voor overtuigende problemen kan zorgen. Intussen is de XZ hier opgestart. En hij loopt heel mooi. Yamaha? Dat is kwaliteit met indertijd verrassende rafelrandjes.