Fraai naslagwerk: 100 jaar Nederlandse Citroën-advertenties

De echte liefhebber heeft het ongetwijfeld al bemachtigd: het boek 100 jaar Nederlandse Citroën-advertenties, dat werd gemaakt door Thijs van der Zanden. We vallen met de deur in huis. Dit is een schitterend naslagwerk, een mindere kwalificatie kunnen wij hier echt niet aan vastknopen. Het boek biedt een uitgebreid overzicht van de reclamegeschiedenis van Citroën in Nederland, en werd vanwege een speciale gelegenheid uitgebracht: het honderdjarige bestaan van Citroën Nederland in 2024. Het document neemt de lezer mee op een visuele tijdreis door honderd jaar advertentiegeschiedenis. Mocht u als Citroën-fan of als klassiekerliefhebber het boek nog niet in huis hebben: het naslagwerk is een absolute must-have, om maar eens een ‘klassieke’ term te gebruiken.

Inhoud en opzet
Het boek telt 240 pagina’s, en is uitgevoerd in hardcover. Het bevat zorgvuldig geselecteerde advertenties die de belangrijkste en meest opvallende momenten uit de geschiedenis van Citroën in Nederland tonen. De advertenties zijn chronologisch geordend, waardoor de ontwikkeling van het merk en de marketingstrategieën tot vandaag de dag duidelijk zichtbaar worden.

Rijk geïllustreerd
Dit fraaie naslagwerk is rijk geïllustreerd met zowel kleur- als zwart-witafbeeldingen, en de lay-out benadrukt de visuele impact van de advertenties. Het is daarmee zowel interessant voor autoliefhebbers die van decennium tot decennium worden meegenomen naar de introductie van nieuwe modellen en de evolutie daarvan. En dat niet alleen: ook voor mensen met aandacht voor design en reclamegeschiedenis biedt het boek alle aanleiding om het in huis te halen. In Nederland verschenen de eerste Citroën-advertenties tussen 1924 en 1940. De slogan was veelzeggend: “De eerste Fransche automobiel in groote serie vervaardigd.” Tijdens deze periode lanceerden de Fransen bijvoorbeeld de B14 en een nieuwe serie modellen (6, 8, 10).

‘Kunst van het teasen’
De belangrijkste auto van die tijd was voor Citroën echter de Traction Avant, de eerste voorwiel aangedreven van de fabrikant. Het is bijzonder om te constateren dat de reclamemensen van Citroën in Nederland destijds de kunst van het ‘teasen’ al goed onder de knie hadden. Een mooi voorbeeld is hoe de ‘7’ zonder merknaam werd aangekondigd, en dat mensen die net een nieuwe auto hadden gekocht de advertentie maar niet moesten lezen. Na de oorlog maakte het merk een opvallende herintrede, met de introductie van iconische modellen zoals de 2CV en de DS, die werden ondersteund door creatieve en aansprekende reclamecampagnes.

De invloed van Suyling
In Nederland zag je de sterke invloed die Karel Suyling van 1954 tot 1972 had op het imago van het Franse merk. Hij was achttien verbonden aan Citroën Nederland, en zijn werk kenmerkte zich door een strakke, visueel gedreven stijl, waarbij tekst vaak ondergeschikt was aan het beeld. Bovendien gebruikte hij vaak details om specifieke kenmerken van een model te benadrukken. Zijn samenwerking met Citroën eindigde, toen het merk besloot wereldwijd uniforme reclame-uitingen te hanteren. Dat nam niet weg dat de eigenzinnigheid van het Franse merk ook binnen de burelen van de Nederlandse Citroëntak bleef bestaan. Regelmatig gaf men een eigen sausje aan de reclames, die uiteraard afgestemd werden op de Nederlandse markt. Landelijk, en ook lokaal. Ondertussen kreeg grafisch ontwerp een steeds grotere rol. De advertenties lieten zien dat Citroën niet alleen vooruitstrevende auto’s bouwde, maar ook met een vernieuwende visuele stijl het publiek wist te boeien. Tegelijkertijd bleef de wijze van adverteren niet altijd zonder discussie. Het boek belicht enkele controverses, waaronder klachten van instanties en belangengroeperingen, die hun kritiek op bepaalde campagnes lieten horen.

Een boek, met zorg gemaakt
Wat opvalt is dat auteur Thijs van der Zanden veel werk van het boek maakte en de tekst ondergeschikt maakt aan het fraaie en historische beeldmateriaal, zonder het sterke informatieve karakter te veronachtzamen. Tegelijkertijd valt op, dat de decennialange modelhistorie en -evolutie op een minutieuze en beknopte wijze worden belicht. En deze ontwikkelingen gaan uiteraard gepaard met de advertenties voor de betreffende modellen en verkoopstimulerende acties. En deze trokken niet zelden de aandacht door hun subtiliteit en licht prikkelende boodschap. Die combinatie leidde tot een helder beeld van de evolutie van het Citroën modellengamma door de jaren heen én van de ontwikkeling van de merkidentiteit in Nederland, die vandaag de dag nog altijd op zich zelf staat. Zeker als het om het verdere verleden gaat.

Verkrijgbaarheid
Het boek ‘100 jaar Nederlandse Citroën-advertenties’ is verkrijgbaar bij verschillende Nederlandse boekhandels en gespecialiseerde Citroën-webshops, zoals Citrovisie en Citrotech. Reken op een prijs van €32,50. U haalt voor dit bedrag echt een aanrader in huis.