60 jaar Autodelta!

We hadden al eerder vastgesteld dat 2023 bol staat van de mijlpalen en vieringen van historische automerken. We zetten er weer eentje in de schijnwerpers, want vandaag viert Alfa Romeo 60 jaar Autodelta. Dat is weliswaar geen autofabrikant maar de naam van de wedstrijdafdeling van de Italiaanse autobouwer. Autosport zit in het DNA van de Alfa’s, er zijn maar enkele merken op die hele grote automarkt die zo doordenkt zijn met autoracen. En welk merk is dat bovendien al zo lang? 60 jaar betekent dat Autodelta in 1963 is opgericht. Dus reden genoeg om er even bij stil te staan.   

5 maart 1963

Autodelta is de beroemde raceafdeling van Alfa Romeo, was gehuisvest in Settimo Milanese en werd geleid door Carlo Chiti. Die laatste naam is natuurlijk geen onbekende bij de senioren onder de AMK-lezers. Op 5 maart 1963 richtte Carlo Chiti Auto Delta S.p.A. op, samen met Lodovico Chizola en diens broer. Voor deze actie hadden ze de onontbeerlijke steun van de toenmalige Alfa Romeo-president Giuseppe Lurachi. Chiti werkte al voor Alfa Romeo als technicus en ontwerper. Hij had zich daarvoor al bewezen bij Ferrari en ATS. Chizola was Alfa-dealer voor het gebied rondom Udine, in het noordoosten van Italië. Hij zorgde voor de huisvesting in het plaatsje Feletto Umberto (vlakbij Udine) en hij vulde de managementtaken in van het kersverse Auto Delta.

De eerste ‘klus’

De eerste ‘klus’ van de nieuwe onderneming was de productie van honderd Giulia TZ’s. Deze auto was een compacte grand tourer ontworpen door Zagato, gebouwd met de techniek en de motor van de Giulia. Hij was voorzien van een bijzonder buizenframe, daarom de afkorting Tubular Zagato. Deze Giulia’s TZ waren nodig voor de homologatie in de Grand Turismo-categorie. Het project was te klein voor de fabriek zelf en moest dus uitbesteed worden. Daarmee stelde Autodelta zijn status van raceafdeling van de fabriek zeker, waarmee ze een traditie voortzetten die al in de jaren dertig met Alfa Corse was begonnen.

De Alfa Giulia Sprint GTA

Al een jaar later werd besloten om het bedrijf te verhuizen van Udine naar Settimo Milanese. Een plaats in het Milanese achterland, niet ver van de fabriek in Arese. De naam werd ‘en passant’ ook nog even veranderd van Auto Delta S.p.A. in het vlotter klinkende Autodelta. Onder leiding van general manager Carlo Chiti werd de Alfa Romeo Giulia GTA geboren, een sportieve tweedeurs coupe met verschillende motorvarianten. De Alfa GTA werd gezichtsbepalend en interpreteerde als geen ander model de geest en technische verfijning van de Italiaanse autofabrikant. De Giulia Sprint GTA zag het levenslicht in 1965. Hij behaalde drie opeenvolgende Europese toerwagenkampioenschappen, tientallen nationale kampioenschappen (waaronder in Nederland) en won honderden afzonderlijke races over de hele wereld. Nog een curiositeit: de Giulia Sprint GTA was de eerste toerwagen die de Nordschleife van de Nürburgring onder de 10 minuten rondde. Wat er door Autodelta werd gepresteerd was ronduit opmerkelijk. De overwinningen met de TZ, TZ2 en vooral de GTA werden aan elkaar gerijgd. De toerwagenracerij werd gedomineerd door de 1300 GTA, later gevolgd door de 1750 GTAm en de iets krachtigere 2000 GTAm.

De 33…

Maar het bleef niet bij de GTA. Het logo van de blauwe driehoek van Autodelta, vaak in het gezelschap van het Quadrifoglio-logo, verscheen ook op de 33. Dat was een speciaal ontwikkelde tweezits racewagen voor de lange afstandsracerij. De ‘33’ schopte het ver, met de ‘33 TT 12’ (1975) en de ‘33 SC 12’ (1977) werd het wereldkampioenschap behaald! Hierdoor gemotiveerd ging Autodelta door in jaren tachtig. Vervolgens was Autodelta verantwoordelijk voor het beheer van alle sportprogramma’s van Alfa Romeo, van de Alfasud-trofee tot de Formule 1. In 1984 verliet Carlo Chiti het bedrijf en het jaar daarop (1985) werd Autodelta officieel opgeheven. 

Verzamelplaats voor beroemde coureurs

Tot slot mag niet worden vergeten dat Autodelta ook een formidabel oefenterrein was voor veel Italiaanse coureurs, waaronder Andrea De Adamich, Arturo Merzario, Andrea De Cesaris, Bruno Giacomelli, Giorgio Francia om er maar een paar te noemen. En evenveel buitenlandse toppers: van Jochen Rindt tot Jacky Ickx, van Jean-Pierre Jarier tot Mario Andretti. Grote internationale coureursnamen in een rijtje waarin onze eigen Toine Hezemans niet mag ontbreken. Hij was één van de succesvolste Autodelta/Alfa Romeo-fabrieksrijders ooit! Daarnaast genoot Autodelta ook op nationaal niveau veel aanzien. Eind jaren zestig en begin jaren zeventig zagen we bijna de hele Nederlandse racetop op Circuit Zandvoort rondrijden met hun toerwagens. Nico Chiotakis, Rob Slotemaker, Wim Loos, Tonny Zwanenburg, Han Akersloot, Frans Lubin, Wim Boshuis, Hennie van der Vliet, Hans Deen, Rob Redeker en Henri van Oorschot. En natuurlijk de bloedmooie blondine, Liane Engeman! Herinnert u ze nog?

Autodelta ging gewoon door

De officiële opheffing van Autodelta in 1985 leidde tot een voortzetting onder de oude naam van ‘Alfa Corse’. Na een moeizaam avontuur in de Formule 1 keerde Alfa met Autodelta terug naar de toerwagens. Er werden successen behaald met de ‘GTV 6 2.5’ en iets later, onder de Alfa Corse-vlag, werden de DTM-overwinningen met de ‘155 V6 Ti’ in 1993 en 1994 legendarisch. En na 1994 volgde nog een zeer lange zegereeks van de ‘156 Superturismo’. Van 1998 tot en met 2004, om precies te zijn.    

Racen zit in het DNA

Alfa Corse of Autodelta. What’s in a name. Het is allemaal één pot nat. Het logo met de blauwe driehoek staat voor alle raceactiviteiten van Alfa Romeo door de jaren heen. En die raceactiviteiten werden vermengd met de vele fraaie ontwerpen die het levenslicht zagen in Arese. Autodelta zorgde voor een bijzonder DNA van het Italiaanse automerk. Ze raakten het nooit meer kwijt. En dat wordt op 5 maart terecht gevierd!

Abonneer nu op Auto Motor Klassiek en ontvang elke maand een nieuw nummer, goed voor minimaal een avond leesplezier.