Column

Terugblik. Autobeleid, verbinding en verwachting

By  | 

De Tweede Kamerverkiezingen zijn in aantocht. Nederland stemt op 15 maart voor de invulling van een nieuwe kabinetsperiode. Het is een mooi moment om nog één keer terug te blikken op de afgelopen vier jaren, waarin bedenkelijke maatregelen ten aanzien van de motorrijtuigen zijn genomen.

De afgelopen kabinetsperiode stond in het teken van miljarden kostende subsidies voor zogenaamd schoon autorijden. Wel werd lijdzaam toegezien hoe schoon rijden milieusprookjes heel duur werden betaald. Hoe zij voor scheefgroei zorgden binnen de Nederlandse autobranche. De werkgelegenheid onder druk zetten. Sprookjes ook, die nauwelijks een bijdrage leverden aan de luchtkwaliteit in stad en land.

Geen tussentijds onderzoek naar milieu- en gedragseffecten

Door verbinding tussen Ministeries hadden de negatieve effecten positief beïnvloed kunnen worden. Zo had bijvoorbeeld het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid juist op dat vlak moeten ingrijpen. Bijvoorbeeld om de werkgelegenheid in de branche te dienen. En de onhaalbaarheid van maatregelen te toetsen dan wel aan te laten tonen. Staatssecretaris Klijnsma onderhield al op verschillende vlakken regelmatig contact met de Belastingdienst. En dat is het uitvoeringsorgaan van het Ministerie van Financiën. De mogelijkheid werd niet benut om aan te sturen op tussentijdse onderzoeken naar de milieu- en gedragseffecten van de maatregelen. De betrokkenen lieten de kans voorbijgaan om op deze wijze te verbinden en overlap en synergie te creëren.

Milieumaatregelen op landelijk en lokaal niveau

Ondertussen propageerden de milieuorganisaties en groen ingestelde partijen dat ieder mens recht heeft op schone en gezonde lucht. Maar onlangs bleek dat “we” vergeten waren, de uitstoot van schepen en vliegtuigen mee te nemen in de vaststelling van de totale CO2 uitstoot. Wel werden op basis van deze onvolledige informatie niet werkende milieumaatregelen genomen. Ten aanzien van autobelastingen. En ten aanzien van lokale zones, waar APK goedgekeurde auto’s van vóór bepaalde bouwjaren- afhankelijk van de gemeente die de zones instelden- worden geweerd. In de grootste havenstad van het land strijdt de Stichting Rotterdamse Klassiekers voor goede alternatieven voor de geldverslindende en niet werkende zones. En het was de KNAC die de overbodigheid van milieuzones vanaf 2013 inzichtelijk maakte, door een nette strijd de voeren met de gemeente Utrecht. De KNAC procedeerde tot de Raad van State aan toe, maar Vrouwe Justitia stelde Utrecht steeds in het gelijk.

Nog één keer: de oldtimerregeling

Vrouwe Justitia erkende in een gerechtelijk vijfluik óók de regeling, waar inmiddels genoeg over is gezegd en gezwegen: de oldtimerregeling. Toch gaan nog één keer terug. Na lange onderhandelingen werd het Amendement van Vliet- een uitstekend werkende maatregel met een trapsgewijze verhoging van de oldtimervrijstelling leeftijd inclusief toeslag van brandstof en LPG- overboord gegooid. De huidige oldtimerregeling werd op 1 januari 2014 actueel. Eigenaren (met name LPG- en dieselrijders) zagen zich geconfronteerd met forse lastenverzwaringen. De gehele branche kreeg klappen, gedane investeringen verwerden tot langdurige kredietverplichtingen.

Geen rekening houden met gedragsgevolgen en kosten

De oldtimerregeling (en geloof mij, deze had nóg ongunstiger kunnen uitpakken) had gevolgen voor de werkgelegenheid. Daarom hadden óók hier de verantwoordelijken binnen het Ministerie van Financiën en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tijdig de koppen bij elkaar moeten steken. Niet om de gevolgen te lijf te gaan, maar om ze te voorkomen. Want in 2011 was al duidelijk dat uitkeringsgerechtigden (WW gemiddeld acht maanden, bijstandsgerechtigden gemiddeld 21 maanden) veel tijd nodig hebben om een nieuwe baan te vinden. Het UWV gaf nooit prijs welke schade in relatie tot de oldtimerregeling ontstond. Ook in de evaluatie van Wiebes- in september 2015- kwam géén enkel kostencijfer van de oldtimerregeling naar buiten.

Wél samenwerkingsboodschap, geen verbindingssignaal

De nieuwe verkiezingen zijn onderweg, maar nergens wordt verbinding en vervlechting tussen Ministeries gepropageerd. Wél valt in bepaalde configuraties het woord partijsamenwerking. Die intentie kan niet los worden gezien van het feit dat de peilingen een zetelverdeling weergeven die partijen ook noodzaakt om te gaan samenwerken, teneinde een meerderheid in de Tweede Kamer te krijgen.

Toch voorzichtig vertrouwen in de toekomst

Dat is een mooi uitgangspunt, dat verder vertaald moet worden naar een intensieve samenwerking tussen Ministeries, die regelmatig de koppen bij elkaar moeten steken en met elkaar intensief de gevolgen van genomen maatregelen moeten evalueren en bijsturen, als de situatie daarom vraagt. Dan worden miljarden niet overboord gegooid, maar worden het overall autobeleid en de milieumaatregelen in het juiste perspectief gehouden, en wordt de vrijstellingsgrens van oldtimers naar internationale norm op 30 jaar bepaald. Of wordt het Amendement Van Vliet in ere hersteld. En zal de peperdure, belachelijke en economisch schadelijke kilometerheffing met spitstoeslag achterwege blijven. Het bijtellingsbeleid voor nieuwe auto’s is inmiddels vergaand genormaliseerd. Maar voor het overige is de wens is de vader van de gedachte. En ja, ik ben misschien naïef. Maar ik geloof -zeker wanneer de Ministeries elkaar in een nieuwe kabinetsperiode meer opzoeken- heel voorzichtig in nieuwe kansen voor de gehele vaderlandse autobranche.

Tenzij Jesse Klaver met Groen Links op woensdag 15 maart 2017 de grootste wordt…..

 

 

 

 

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *