Motoren

De Triumph Twenty-One ‘bath tub’ (1957-1966)

By  | 

Het eerste unit blok

De tijden dat motorfietsen voorzien waren van een los motorblok en een separate versnellingsbak gingen zelfs in Engeland voorbij. Dat nieuwe tijdperk begon voor Triumph In 1957 met de 350 cc 3 TA. De 500 cc  twins kregen pas twee jaar later een unit blok, de 650’s zelfs pas zes jaar later. In 1957 kwam de Triumph Twenty-One dus uit met het eerste  door Edward Turner en Jack Wickes. ontworpen “Unit construction”-motorblok. Twenty-One staat daar bij voor de Amerikaanse inhoudsmaat: 21 cubic inches (348cc), maar ook voor de 21ste verjaardag van Triumph Engineering Co Ltd. Het is blijkbaar maar net wat je wilt. De dubbel te interpreteren naam bracht niet veel meer succes dan een vage glimlach. De officiële naam van de 350 cc twin was trouwens ‘3TA’, hij kreeg een plaatomhulling aan de achterzijde die al snel een “bathtub” (badkuip) werd genoemd.

Dat gebeuren met al dat plaatwerk was een marketingfout. Een fout die overigens ook opgang deed bij de Norton Navigator DeLuxe, de Vincent Black Prince en de Velocette Vogue. Het was een tijdsdingetje want de fabrikanten keken bezorgd naar de opkomst van de scooters. En die hadden immers ook zoveel plaatwerk? Daar moest het succes dus wel in zitten!

Bescherming 1.0

In de tijd van deze Triumph waren motorfietsen nog voornamelijk gebruiksmiddelen voor mensen zonder geld voor een auto. Ze werden dus veel gebruikt voor woon-werkverkeer. En iedereen die wel eens wat over het Engelse weer heeft gehoord, die weet dat het op dat eiland nogal eens vochtig kan zijn. Het idee was dus dat de beter gesitueerde motorrijder tegen modderspatten en ander ongerief beschermd moest worden. Vandaar al dat plaatwerk. Dat het plaatwerk het schoonhouden van en het onderhoud aan de motor serieus in de weg zat?

Daar was niet genoeg over vergaderd. Het model verkocht slecht, veel dealers haalden de beplating, inclusief de ‘nacelle’ van hun winkeldochters af, aangezien een Triumph als “naked bike” toch meer in trek was. Al dat plaatwerk werd weg gegooid en daarom is een origineel ‘ingepakte’ Triumph nu best een zeldzaam, en daarom gezocht, ding. . Er waren trouwens meer Triumphs voorzien van de ‘badkuip beplating’. De 500 (490) cc Triumph 5 TA en de T 110 waren ook zo gekleed. En dat we veel, heel veel later de Honda Pan European kregen?

De 350cc 3TA Twenty-One was dus Triumph’s eerste unit blok

Het was nog steeds wel een 360 graden twin met een krukas die alleen aan de buitenkanten was gelagerd. Het centrale vliegwiel was demontabel. Dat was een constructie die hoge toerentallen nadrukkelijk in de weg stond, maar bij dit soort cilinderinhoud maakte dat niet erg veel uit. .Bovendien had dit soort Triumphs geen circuit aspiraties. De constructie raakte pas over zijn grenzen toen de Britse twins groter dan 650 cc werden. Het cilinderblok was van gietijzer, de kop was van lichtmetaal en de twin ademde in door een enkele Amal Monobloc carburateur. De vierbak werd met de rechtervoet bespeeld. Bij de Twenty-One  stond de onstekingsunit fier boven op het blok. Net als bij auto’s. De hoes er omheen verdiende misschien geen schoonheidsprijs, maar was met dat Engelse weer waar we het al over hadden gewoon een soort douchemuts op de verdeler droog te houden.

Al met al is zo’n winters blauwe lucht metallic gespoten Triumph Twenty-One net een plaatselijke opklaring

Het blauw in combinatie met het mooie volle aluminium van het blok en het chroom zorgt ervoor dat je je heel vrolijk gaat voelen als je de kleine twin ziet. En dat ‘kleine’ is dan niet pesterig over de cilinderinhoud bedoeld. Maar de 3 TA is gewoon een kleine motorfiets. Een motorfiets van alweer zo lang geleden dat de gemiddelde west Europeaan zo’n tien centimeter korter was dan de huidig gangbare exemplaren.

Maar toch zit ook de zeker niet ondermaatse eigenaar er prettig op. Het voor de foto’s aan de hand manoeuvreren met de Twenty-One is een peulenschil. Het ding weegt gevoelsmatig bijna niets. En dat terwijl de beplating hem toch wat ‘mollig’ laat lijken. Zo’n Twenty-One is een heerlijk apparaat om over de binnenwegen en weggetjes te dansen.

De techniek
Motor: tweecilinder, viertakt stoterstangen motor
Boring x slag: 58 x 65 mm
Cilinderinhoud: 349 cc
Compressie verhouding: 7,5:1
Max. vermogen: ca. 19 pk bij 6.500 tpm
Koppeling: platen in oliebad
Starter: kick
Versnellingen: vier, rechts geschakeld
Elektrische installatie: 12 V
Ontsteking: accu bobine
Leeggewicht 154 kg
Banden: 3.25 x 17/3.25 x 18. Alt. 3.50 x 18
Topsnelheid: circa 120 km/u

Dolf Peeters, huurwoordenaar, automotive journalist, lid van de Heeren van Arnhem

2 Comments

  1. Rob Remmerswaal

    2 december, 2018 at 14:50

    Prachtige motor Dolf. En ook prachtige foto’s !!!
    Zij staat nog steeds te koop bij Wisper-Classics.

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
X