Praktijk en techniek

Anti duik voorvorken en 16 inch wielen

By  | 

Anti duik voorvorken en 16 inch wielen. Het waren typisch dingetjes uit de jaren 80

Sinds het jaar kruik zijn er al tig manieren ontwikkeld om het in de veren duiken van voorvorken tijdens het remmen tegen te gaan. Die oplossingen zijn op te splitsen in twee groepen, de rigoureus technisch afwijkende systemen aan de ene kant en de ‘symptoom bestrijders’ aan de andere kant. Die symptoom bestrijders zijn de systemen die er voor moeten zorgen dat de vering meer weerstand geeft aan de remkrachten, zonder dat er ingrijpende wijzigingen aan het telescoopvoorvork principe aangebracht hoeven te worden.

Vanuit die insteek zijn progressief gewonden veren een prima oplossing. Die veren worden na een bepaald deel van de veerweg ‘harder’ omdat een aantal windingen van de spiraalveer wordt ‘uitgeschakeld’. Daardoor wordt het tweede deel van de veerweg een stuk stugger, en wordt het duikeffect minder. Maar in de queeste naar de ideale antiduik gingen de fabrikanten in de vroege eighties hun eigen wegen.

Mechanisch, hydraulisch, hydro-mechanisch

De meest gangbare systemen die (meestal hydraulisch met behulp van de remdruk) zorgden voor het stugger worden van de ingaande veerdemping. Daardoor wordt de voorvork tijdens het remmen minder ingedrukt. Gevolgen van dit inveren zijn de gewijzigde balhoofdhoek en naloop plus het verminderen van de veerweg tijdens het remmen. Iedere fabriek heeft wel ooit een anti-duiksysteem gehad. Maar anti duik voorvorken en 16 inch wielen hebben het niet gehaald. De 16 inch wielen waren trouwens gedacht om de wendbaarheid (minder massawerking in bochten) en het remmend vermogen te vergroten. In praktijk zorgden ze eerder voor een winkelwagentjes waardig, dan voor een wendbaar stuurgedrag. En wonderen voor de grondspeling leverden ze ook al niet.

TRAC, van Honda

Een systeem dat in de speurtocht tegen induiken opgang maakte was – al in 1969 – het TRAC-systeem van Honda. TRAC staat voor Torque Reactive Anti-dive Control). Die insteek is effectief, gedeeltelijk mechanisch en vrij eenvoudig qua opzet. Eén remklauw wordt niet vast maar scharnierend aan de vorkpoot bevestigd. Daardoor kan die klauw als het ware meedraaien met de schijf. De constructie is zo dat de scharnierbeweging van de klauw er voor zorgt dat een overbrengingsarm een oliepassage binnenin de vork afsluit. Op die manier wordt de demping in de vork veel groter en verkleint het duikeffect. Rem je echter lang genoeg door, dan eindig je uiteindelijk toch altijd onderaan de voorvork, dus het antduik-effect wordt niet ten koste van alles in stand gehouden. Bij onverwacht optredende schokken kan het afsluiten van de oliepassage dankzij een veer in het systeem ‘overruled’ worden. Zo had het TRAC systeem het grote voordeel niet overgevoelig te zijn voor oneffenheden in de weg tijdens het remmen. Iets waar de antiduik-systemen van andere merken wel degelijk last van hadden. Dan ‘pompte’ de vering zich soms op, hetgeen zelfs tot gevaarlijke situaties kon leiden.
Kawasaki bijvoorbeeld had een eigen alternatief dat luisterde naar de naam AVDS en dat zijn roep dankte aan de GPZ900R waarop het voor het eerst gebruikt werd. Het sluiten van de controleklep in de vering werd in dit systeem overgelaten aan een zuigertje dat rechtstreeks bediend werd door het remcircuit. Het nadeel aan dit systeem was dat het een echte aan/uit werking had. OEPS!
Yamaha deed op haar beurt pogingen om hun XJ900’s uit ’83-’84 te voorzien van een antiduik-voorvork, maar men kreeg het ding niet naar tevredenheid aan het werk. Op de meeste machines werd het systeem na verloop van tijd gewoon buiten werking gesteld en in 1985 werd het hele systeem geschrapt.

De Willie Wortel aanpak

Enkele Willie Wortels losten het antiduik feest nog fundamentalistischer op, door een scharnierende remklauw via draagarmen af te steunen op de onderste kroonplaat. Zodoende werd de remkracht reactie zinvol ingezet om de motor letterlijk omhoog te duwen. Het idee was beter dan de praktijk. Het woog te zwaar en er waren teveel constructie bedongen spelingen. Maar de insteek deugde eigenlijk best wel.

Er waren ook toen al snel mensen die het anti duik systeem van hun motorsysteem afkoppelden.

antiduik voorvorken

Zo kan het ook…

Dolf Peeters, huurwoordenaar, automotive journalist, lid van de Heeren van Arnhem

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

X
X